Gubernia penzeńska () – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR we wschodniej Rosji Europejskiej, utworzona ukazem Katarzyny II w 1780 jako namiestnictwo penzeńskie, od ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni była Penza. Zlikwidowana w 1928.
Gubernia była położona pomiędzy 52°38' a 54°5' szerokości geograficznej północnej i 40°27½' — 44°31' długości geograficznej wschodniej. Graniczyła od północy z gubernią niżnonowogrodzką, na wschodzie z gubernią symbirską, na południu z gubernią saratowską, na zachodzie z gubernią tambowską.
Powierzchnia guberni wynosiła w 1897 - 38 853,6 km². Gubernia w początkach XX wieku była podzielona na 10 ujezdów.
Demografia Ludność, według spisu powszechnego 1897 - 1 470 474 osób – Rosjan (83,0%), Mordwinów (12,8%) i Tatarów (4,0%).
Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897Spis powszechny Imperium Rosyjskiego 1897 - Ludność guberni penzeńskiej według języka ojczystego
Ujezd Rosjanie Mordwini Tatarzy Gubernia ogółem 83,0% 12,8% 4,0% Gorodiszczeński 71,8% 26,4% 1,6% Insarski 69,3% 23,3% 7,3% Kiereński 95,2% … 4,6% Krasnosłobodzki 66,9% 24,7% 8,2% Mokszański 98,1% … 1,6% Narowczatowski 86,3% 13,6% … Niżniełomowski 96,9% 2,3% … Penzeński 98,3% … … Sarański 74,1% 17,9% 7,9% Czembarski 86,1% 7,8% 5,8%
Zlikwidowana 14 maja 1928 postanowieniem WCIK i Rady Komisarzy Ludowych RFSRR. Od 1939 na terytorium historycznej guberni istnieje obwód penzeński RFSRR, a obecnie Federacji Rosyjskiej. Część terytorium byłej guberni z Sarańskiem i Krasnosłobodzkiem wchodzi w skład autonomicznej Republiki Mordowii w składzie Federacji.
Przypisy
Bibliografia Пензенская губерния Энциклопедия Брокгауза Ф.А. и Ефрона И.А.
Penzeńska Kategoria:Geografia historyczna Rosji