Szpetal Górny – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Szpetal Górny z siedzibą GRN w Szpetalu Górnym utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie lipnowskim w woj. bydgoskim, na mocy uchwały nr 24/8 WRN w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Bogucin, Szpetal Górny i Osiek ze zniesionej gminy Szpetal w tymże powiecieUchwała Nr 24/8 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu lipnowskiego; w ramach Zarządzenia Nr 9 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 18 listopada 1954 w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 5 października 1954 dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 63). Dla gromady ustalono 20 członków gromadzkiej rady narodowejOgłoszenie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lipnie z 1. X. 1954, ustalającej liczbę członków gromadzkich rad narodowych powiatu lipnowskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 października 1954 r., Nr. 10, Poz. 45).

1 stycznia 1956 gromadę włączono do powiatu włocławskiego w tymże województwie.

31 grudnia 1959 do gromady Szpetal Górny włączono obszar zniesionej gromady Nasiegniewo, a także wsie Witoszyn Nowy i Łęg Witoszyn oraz osadę Nowe Rumunki ze zniesionej gromady Witoszyn Stary, w tymże powiecieUchwała Nr 24/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 2 września 1959 r. w sprawie utworzenia i zniesienia niektórych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 93).

1 stycznia 1972 gromadę Szpetal Górny połączono z gromadą Fabianki, tworząc z ich obszarów gromadę Szpetal Górny z siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w Szpetalu Górnym w tymże powiecie (de facto gromadę Fabianki zniesiono, włączając jej obszar do gromady Szpetal Górny)Uchwała Nr XII/61/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 29 września 1971 r. w sprawie łączenia, zniesienia oraz utworzenia niektórych nowych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 11 listopada 1971 r., Nr. 19, Poz. 188).

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 – tym razem w powiecie włocławskim – reaktywowano gminę Szpetal GórnyUchwała Nr XVIII/88/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie bydgoskim (do 1954 jako gmina Szpetal).

Przypisy

Szpetal Gozzxrny