Zamek w Sidorowie – zamek wybudowany około 1640 przez Marcina Kalinowskiego (1605–1652), hetmana wielkiego koronnego z łupanego kamienia na stromym wzgórzu.

Położenie Okazałe ruiny zamku obronno-rezydencjonalnego sterczą na środku wsi na cyplu, w miejscu gdzie dwa potoki łączą się ze sobą, jednym z nich jest Suchodolski Potok, zwany także Dworzyska.

Historia Po Marcinie Kalinowskim zamek odziedziczył jego syn Samuel Jerzy, zm. 1652 r. W wojnie 1672 r. zamek zdobyli Turcy. Niedługo potem został odbity, ale polska załoga uznała, że nie jest w stanie go utrzymać i w 1675 roku przeniosła się do Trembowli. Wtedy ponownie już opuszczoną warownię zajęli Turcy i poważnie zniszczyli. Po Samuelu Kalinowskim zamek odziedziczył jego syn Adam, ożeniony z Katarzyną Zebrzydowską, zm. 1701 r. Odbudowa zamku przez Marcina Kalinowskiego, kasztelana kamienieckiego, ożenionego z Anna Katarzyną Tarnowską herbu Rola została zakończona w 1718 roku. Pod koniec XIX wieku budowle zamkowe używane były na cele gospodarskie i zaczęły niszczeć. Od połowy XIX w. do 1939 r. właścicielami byli Pajgertowie. Po 17 września 1939 r. żołnierze Armii Czerwonej lub miejscowi Ukraińcy próbowali zniszczyć ruiny zamku jako symbol feudalizmu.

Dwór murowany dwór wybudował około 1840 r. Józef Kalasanty Pajgert.

Architektura Zamek posiadał osiem wież i wymiary około 178 m na 30 m. Nad bramą wjazdową była płyta z napisem kto i kiedy ten zamek postawił. W relacji z 1771 r. czytamy: pałac z gruntu z kamienia murowany i w około murem opasany, na drugim piętrze okien, sufitów, zamków u drzwi ani dachu dobrego w tymże nie ma. Wieża nad druga bramą wjazdową od strony lasu w kierunku ku Zbruczowi runęła pod koniec XIX w.

Na zamku była tablica z napisem w j. Bogu najlepszemu, największemu. Dla bezpieczeństw publicznego ludzi wzniesiono fortecę sidorowską aby uświetnić Marcina Kalinowskiego, wojewodę czernihowskiego, hetmana polnego koronnego Polski. Aby zrównoważyć turecką wrogość i ciągłe napady na ojczyznę, dzięki zręczności sukcesora zapewniono stabilność. Wśród ruin wydawało się to haniebne. Piękny powód do leżenia wśród kurzu, czekając na zgubę okolicy. Nawet kamienie zawsze będą mówić wielkie rzeczy. Kto chciałby zrobić Feniksa z ruin. Ostatecznie przebudowany przez dziedzica. [Marcin Kalinowski] kasztelan kamieniecki, kapitan winnicki 1718.

Przypisy

Bibliografia Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, Warszawa, 1880–1902, s. 480.

Linki zewnętrzne

Zamki i fortece Kresowe Archiwalne widoki zamku w bibliotece Polona

Sidorów Kategoria:Sidorów