right|280px|thumb|Victor Mature w 1945 Victor John Mature (ur. 29 stycznia 1913 w Louisville, zm. 4 sierpnia 1999 w Rancho Santa Fe) – amerykański aktor filmowy, teatralny, radiowy i telewizyjny, który był czołową postacią Hollywood w latach 40. i 50. XX wieku.

8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6780 Hollywood Boulevard.

Życiorys Urodził się w Louisville w stanie Kentucky w rodzinie pochodzenia włoskiego. Jego ojciec, Marcello Gelindo Maturi, później Marcellus George Mature, zajmował się ostrzeniem noży w Pinzolo, w prowincji Tyrol. Jego matka, Clara P. (Ackley), urodziła się w Kentucky i pochodziła ze Szwajcarii. Starszy brat, Marcellus Paul Mature, zmarł na zapalenie kości i szpiku w 1918 w wieku 11 lat. Jego jedyna siostra, Isabelle, zmarła w 1906. Mature uczęszczał do szkoły średniej im. św. Franciszka Ksawerego w Louisville, do Instytutu Wojskowego Kentucky w Lyndon i Spencerian Business School. Zanim przeprowadził się do Kalifornii, przez krótki czas sprzedawał słodycze i prowadził restaurację.

Mature studiował i grał w Pasadena Community Playhouse w Pasadenie. Przez trzy lata mieszkał w namiocie na podwórku. W 1937 został zauważony przez Charlesa R. Rogersa, agenta Hala Roacha, który nazwał go „rywalem Clarka Gable’a, Roberta Taylora i Errola Flynna”. Zadebiutował na ekranie w niewielkiej roli Lefty’ego w komediodramacie Hala Roacha Córka gospodyni (The Housekeeper’s Daughter, 1939) z Joan Bennett, za co jeden z recenzentów nazwał go „przystojnym typem Tarzana”„The Housekeeper’s Daughter” Anomaly Among Comedies, „Los Angeles Times”, 11 września 1939, s. 8 i doprowadziło do jego awansu na głównego bohatera w roli Tumaka, młodego jaskiniowca, który stara się zjednoczyć niecywilizowane Plemię Skały i pokojowe Plemię Muszli w filmie przygodowym fantasy Milion lat przed naszą erą (One Million B.C., 1940). W 1941 zadebiutował na Broadwayu w roli Randy’ego Curtisa w komedii muzycznej Dama w ciemności (Lady in the Dark).

W lipcu 1942 Mature próbował zaciągnąć się do United States Navy, ale został odrzucony ze względu na ślepotę barw. Zaciągnął się do United States Coast Guard po tym, jak tego samego dnia przeszedł inne badanie wzroku. Został przydzielony do USCGC Storis, który był częścią Patrolu Grenlandzkiego.

Po II wojnie światowej Mature związał się z 20th Century Fox, współpracując z Henrym Fondą przy westernie Johna Forda Miasto bezprawia (My Darling Clementine, 1946) jako doktor John „Doc” Holliday. W dramacie kryminalnym noir Henry’ego Hathawaya Pocałunek śmierci (Kiss of Death, 1947) z Richardem Widmarkiem został obsadzony w roli bezrobotnego recydywisty Nic Bianco, który nie mogąc znaleźć zatrudnienia z powodu swojej kryminalnej przeszłości i mając na utrzymaniu rodzinę, decyduje się na napad na jubilera.

Pojawienie się CinemaScope i standaryzacja Technicoloru zapewniły mu rolę Samsona w spektakularnym biblijnym dramacie kostiumowym Cecila B. DeMille’a Samson i Dalila (Samson and Delilah, 1949). De Mille opisał rolę Samsona jako „połączenie Tarzana, Robin Hooda i Supermana”. Mature początkowo niechętnie przyjął tę rolę w obawie, że ryzykuje swoją nową powojenną reputację poważnego aktora, ale zmienił zdanie.

W latach 50. otworzył i prowadził sklep z urządzeniami elektronicznymi na Pico Boulevard.

Zmarł 4 sierpnia 1999 w swoim domu na Rancho Santa Fe w Kalifornii na białaczkę w wieku 86 lat.

Filmografia 1939: Córka gospodyni (The Housekeeper's Daughter) jako Lefty 1940: Captain Caution jako Dan Marvin 1940: Milion lat przed naszą erą (One Million B.C.) jako Tumak 1940: No, No, Nanette jako William Trainor 1941: I Wake Up Screaming jako Frankie Christopher 1941: Kasyno w Szanghaju (The Shanghai Gesture) jako dr Omar 1942: Footlight Serenade jako Tommy Lundy 1942: My Gal Sal jako Paul Dresser 1942: Seven Days’ Leave jako Johnny Grey 1942: Song of the Islands jako Jeff Harper 1943: Show Business at War 1946: Miasto bezprawia (My Darling Clementine) jako doktor John „Doc” Holliday 1947: Moss Rose jako Michael Drego 1947: Pocałunek śmierci (Kiss of Death) jako Nick Bianco 1948: Krzyk miasta (Cry of the City) jako por. Candella 1948: Fury at Furnace Creek jako Cash Blackwell/Tex Cameron 1949: Red, Hot and Blue jako Danny James 1949: Easy Living jako Pete Wilson 1949: Samson i Dalila (Samson and Delilah) jako Samson 1950: Wabash Avenue jako Andy Clark 1950: Stella jako Jeff DeMarco 1950: Gambling House jako Marc Fury 1952: The Las Vegas Story jako porucznik Dave Andrews 1952: Something for the Birds jako Steve Bennett 1952: Million Dollar Mermaid jako James Sullivan 1952: Androkles i lew (Androcles and the Lion) jako kapitan 1953: Szata (The Robe) jako Demetriusz 1953: The Glory Brigade jako porucznik Sam Pryor 1953: Pocałunek i deszcz (Affair with a Stranger) jako Bill Blakeley 1953: Tunika (The Robe) jako Demetriusz 1954: The Veils of Bagdad jako Antar 1954: Niebezpieczna misja (Dangerous Mission) jako Matt Hallett 1954: Demetriusz i gladiatorzy (Demetrius and the Gladiators) jako Demetriusz 1954: Egipcjanin Sinuhe (The Egyptian) jako Horemheb 1954: Zdrada (Betrayed) jako 'Scarf' 1955: Wódz Szalony Koń (Chief Crazy Horse) jako Szalony Koń 1955: The Last Frontier jako Jed Cooper 1955: Krwawa sobota (Violent Saturday) jako Shelley Martin 1956: Zarak jako Zarak Khan 1956: Safari jako Ken Duffield 1956: The Sharkfighters jako komandor porucznik Ben Staves 1957: Interpol jako Charles Sturgis 1957: Daleki transport (The Long Haul) jako Harry Miller 1957: China Doll jako kpt. Cliff Brandon 1958: No Time to Die jako sierżant David H. Thatcher 1958: Escort West jako Ben 1959: Cyrk wielki (The Big Circus) jako Henry Jasper "Hank" Whirling 1959: Timbuktu jako Mike Conway 1959: Hannibal jako Hannibal 1959: The Bandit of Zhobe jako Kasim Khan 1962: Tatarzy (I Tartari) jako Oleg 1966: Polowanie na lisa (Caccia alla volpe) jako Tony Powell 1968: Głowa (Head) jako wielki zwycięzca 1972: Mali krętacze i niańki (Every Little Crook and Nanny) jako Ganucci 1976: Won Ton Ton - pies, który ocalił Hollywood (Won Ton Ton, the Dog Who Saved Hollywood) jako Nick 1977: M*A*S*H jako dr John "Doc" Holliday 1979: Siła ognia (Firepower) jako Harold Everett 1984: Samson i Dalila (Samson and Delilah) jako Manoach

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia szwajcarskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia włoskiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy radiowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Ludzie urodzeni w Louisville Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 1999