thumb|Grób rodziny Wasyńczuków (w tym Pawło Wasyńczuka i jego brata, Antona) na cmentarzu przy ul. Lwowskiej w Chełmie Pawło Wasyńczuk, ukr. Павло Васиньчук (ur. 2 sierpnia 1893 w Chełmie, zm. 18 lub 19 kwietnia 1945 tamże) – ukraiński działacz społeczny na Chełmszczyźnie, polityk, prawnik, ekonomista.

Pochodził z rodziny mieszczan-rolników Kłymentija (Klemensa) i Marii z domu Dżaman. Ukończył prawo i ekonomię na Uniwersytecie Kijowskim. Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu w 1917 uczestniczył w organizacji władz Ukraińskiej Centralnej Rady w Kijowie, pracował w Ministerstwie Aprowizacji Ukraińskiej Republiki Ludowej. W 1918 został rządowym pełnomocnikiem nadzwyczajnym do Międzypaństwowej Komisji Repatriacyjnej w Kowlu. W 1919, po zajęciu miasta przez Wojsko Polskie aresztowany, spędził kilka miesięcy w więzieniu, po uwolnieniu powrócił do Chełma. W 1920 rozpoczął wydawanie tygodnika Nasze Żyttia.

Jeden z twórców Bloku Mniejszości Narodowych przed wyborami do Sejmu i Senatu w 1922. Z listy bloku uzyskał mandat poselski w okręgu nr 26. Współzałożyciel Ukraińskiego Zjednoczenia Socjalistycznego (Sel-Sojuz). W grudniu 1924 pozbawiony immunitetu w związku z oskarżeniem o działalność antypaństwową i skazany przez sąd w Równem na karę więzienia.

W październiku 1926 na krótko przystąpił do Sel-Robu. W przeciwieństwie do większości działaczy, zbliżających organizację do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy (KPZU), prezentował stanowisko antysowieckie. Przez pewien czas był przewodniczącym Komitetu Okręgowego Sel-Rob w Chełmie. Z organizacji został usunięty decyzją KC Sel-robu. Odtworzył wówczas, wraz z bratem Antonem, Sel-Sojuz i w 1927 rozpoczął wydawanie tygodnika Selanśkyj Szlach. W wyborach parlamentarnych 1928 roku wszedł ponownie do Sejmu z listy państwowej Bloku Mniejszości Narodowych. Członek Ukraińsko-Białoruskiego Klubu Sejmowego. Po rozwiązaniu Sejmu i Senatu w 1930 działał w ukraińskich organizacjach społecznych.

W 1944 przedstawiciel emigracyjnego rządu Ukraińskiej Republiki Ludowej w Chełmie i jego łącznik z polskim podziemiem.

W kwietniu 1945 roku zamordowany wraz z siostrą Marią w mieszkaniu przy ulicy Browarnej 2 w Chełmie. Według zeznań sąsiadki Marii Iwanowskiej, czterech uzbrojonych mężczyzn wtargnęło do mieszkania. Pobili oni, okradli i zastrzelili Wasyńczuków. Sprawców nigdy nie schwytano. Zeznania świadkini podają datę 18 kwietnia, natomiast w sprawozdaniu kierownika PUBP w Chełmie widnieje data 19 kwietnia.

Młodszy brat Antona Wasyńczuka.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Wasylczuk Pawło (Wasyńczuk Paweł) w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M.Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, , t. II s. 464

Енциклопедія українознавства. T. 1. Lwów, 2000, s. 217. . Inwentarz Archiwalny IPN. Akta w sprawie dot. zabójstwa Paweł Wasyńczuk oraz Maria Wasyńczuk, 1945, IPN BU 831/5389

Kategoria:Ukraińscy działacze społeczni Kategoria:Ukraińscy parlamentarzyści II Rzeczypospolitej Kategoria:Ukraińscy prawnicy Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Ludzie urodzeni w Chełmie Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1945