Nowa Wieś, także Nowa Wieś Ujazdowska – nieistniejąca już wieś założona w 1784 roku w obrębie Osi Stanisławowskiej w Warszawie.

Historia Wieś powstała w 1784 roku z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego z przeznaczeniem dla mieszkańców średniowiecznej wsi Ujazdów, likwidowanej w związku z planami poszerzenia ogrodu łazienkowskiego (według innego źródła – planami urządzenia na skarpie w pobliżu Zamku Ujazdowskiego placu parad wojskowych – Pola Marsowego).

Do przenoszenia wsi przystąpiono w 1780 roku. Prace nad jej urządzaniem w nowej lokalizacji trwały do 1785 roku.

Zaprojektowana według zaleceń publicystyki oświeceniowej nowa, wzorcowa wieś składała się z 12 gospodarstw symetrycznie rozmieszczonych po obu stronach Drogi Królewskiej (noszącej również nazwę alei Wolskiej, gdyż łączyła pole elekcyjne na Woli z Zamkiem Ujazdowskim; współcześnie ul. Nowowiejska), pomiędzy obecnymi placami Zbawiciela i Politechniki. Parterowe budynki wzniesione przy alei zwrócono do siebie na przemian szczytem i kalenicą, natomiast ich drugi szereg składał się wyłącznie z budynków o układzie kalenicowym. Każdy z sześciu bliźniaczych zespołów budynków składał się z domu mieszkalnego, obory i stodoły. Wszystkie budynki były murowane i pokryte dachówką holenderką. Zostały one zaprojektowane przez Jakuba Kubickiego (według innych źródeł – Dominika Merliniego lub Stanisława Zawadzkiego).

Tereny Nowej Wsi obejmowały około 9 ha ogrodów w rejonie ulic Marszałkowskiej, Mokotowskiej i Polnej, a także około 106 ha gruntów ornych. Grunty te znajdowały się w większości poza usypanymi w 1770 roku okopami Lubomirskiego. Bliskość Warszawy sprawiała, że wieś, głównie dzięki uprawie owoców i warzyw, bardzo dobrze prosperowała.

W 1820 roku na części gruntów Nowej Wsi urządzono plac musztry i ćwiczeń dla kawalerii; stały się one częścią tzw. Mokotowskiego Pola Wojennego. Po 1847 roku pozostałe grunty zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Ostatnie relikty zabudowy wsi zostały wyburzone w latach 30. XX wieku.

Od nazwy wsi pochodzi nazwa ulicy Nowowiejskiej.

Przypisy

Kategoria:Historia Warszawy Kategoria:Śródmieście Południowe