I edycja Wyścigu Pokoju – wyścigu kolarskiego, który stał się największym amatorskim wyścigiem organizowanym w Europie Wschodniej. Oficjalnie nie była jeszcze nazywana Wyścigiem Pokoju. Odbyła się ona w dniach 1–9 maja 1948 roku. Właściwie były to dwa równolegle rozgrywane wyścigi: Warszawa-Praga o długości 842 km (w dniach 1–5 maja) i Praga-Warszawa o długości 1144 km (w dniach 1–9 maja). Organizatorami tych wyścigów były dwa dzienniki polski „Głos Ludu” i czechosłowackie „Rudé právo”. Oba wyścigi zakończyły się zwycięstwem reprezentantów Jugosławii. Składający się z pięciu etapów wyścig z Warszawy do Pragi wygrał August Prosenik, a ośmioetapowy wyściga Praga-Warszawa Aleksandar Zorić.

W wyścigu Warszawa-Praga uczestniczyło 65 kolarzy (w tym 16 nie należących do żadnej drużyny), a 52 ukończyło go. Pozostali kolarze byli członkami następujących ekip narodowych:

Bułgaria Czechosłowacja I Czechosłowacja II Jugosławia I Jugosławia II Polska I Polska II Rumunia Węgry I Węgry II

W wyścigu Praga-Warszawa uczestniczyły ekipy o tych samych nazwach, z tym wyjątkiem, że Jugosławia wystawiła tylko jedną drużynę. Łącznie w tym wyścigu udział wzięło 53 kolarzy (w tym 15 bez przynależności drużynowej), a 39 ukończyło go.

Warszawa-Praga (1–5 maja 1948) Licząca 842 km trasa została podzielona na 5 głównie płaskich etapów (3 z metą w Polsce i 2 z metą w Czechosłowacji). Górskim etapem był etap 4. z Jeleniej Góry do Liberca. Najdłuższy etap liczył 236 km z Liberca do Pragi. Warunki rywalizacji były trudne – słabe polskie drogi (głównie bruk) i surowy regulamin (wszystkich napraw roweru zawodnik musiał dokonywać sam, bez pomocy innych osób). Wyścig miał dwóch bohaterów: Jugosłowianina Augusta Prosenika i zwycięzcę trzech etapów, reprezentującego Czechosłowację Jana Veselý. Jan Veselý stracił koszulkę lidera na drugim etapie na rzecz Prosenika, który wygrał cały wyścig z przewagą niemal 5 minut nad kolejnym kolarzem. Mimo że Veselý wygrał trzy etapy to jednak poniósł poważne straty na skutek upadków i pięciominutowej kary za nieregulaminową zmianę koła. W klasyfikacji drużynowej zwyciężył zespół Polski I, którego trzech reprezentantów zmieściło się w pierwszej dziesiątce. Sędzią głównym wyścigu był Polak Franciszek Machay.

Lista startowa BUŁGARIA POLSKA I Angeł Mitow Iwan Nikołow Bolesław Napierała Lucjan Pietraszewski Iwan Dinew Tinko Zanew Roman Siemiński Wacław Wójcik Dymitar Doskałow Marian Rzeźnicki BUŁGARIA (indywidualnie) POLSKA II … MoldowanskyImię nieznane. Ryszard Kudert Henryk Czyż … Cwetkow Ludwik Wojcieszek Stanisław Grzelak Władysław Motyka CZECHOSŁOWACJA I POLSKA (indywidualnie) Jan Veselý Karel Cibula Tadeusz Olszewski Józej Wydarkiewicz Antonín Veverka Květoslav Bohdan Stefan Piegat Kazimierz Bański Josef Pavlas Tadeusz Stolarczyk CZECHOSŁOWACJA II RUMUNIA Miloslav Loos Ladislav Brůžek Traian Chicomban Constantin Cihodaru Jan Zika Vilem Řídký Iulian Gociman Ion Grigoriu Antonín Doležalík Constantin Șandru CZECHOSŁOWACJA (indywidualnie) WĘGRY I Luboš Puklický Jaroslav Brož Károly Nótás Jaromir Magula Josef Feigl Károly Kovács Jaroslav Čvančara František Šťastný Antal Sasodi Stanislav Čapek Karel Vičan Antal Berbely Zdeněk Kovanda József Pataky JUGOSŁAWIA I WĘGRY II Branko Bat August Prosenik Bela Madi Dezső Kiss Aleksandar Strain Josip Šolman Gyula Sere Károly Sivos Drago Pavlik László Brehel JUGOSŁAWIA II Franjo Varga … Bakić Dragiša Ješić … Čelesnik

Wyniki I etap (1 maja 1948), Warszawa – Łódź (190 km) Start honorowy I etapu miał miejsce na Placu Zwycięstwa przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Start ostry nastąpił na skrzyżowaniu ulicy Grójeckiej z ulicą Opaczewską. Pierwszy etap był płaski i nie przyniósł żadnych zasadniczych rozstrzygnięć. Na mecie w Łodzi przy ulicy Piotrkowskiej najlepszym okazał się reprezentant Czechosłowacji Jana Veselý, popularnie zwany Honzą. Z 64 kolarzy, którzy wystartowali w Warszawie do mety w Łodzi nie dotarł tylko jeden – 16-letni reprezentant Węgier Karoly Sivos. Drużynowo etap wygrali reprezentanci Czechosłowacji. Bardzo dobrze zaprezentowali się Jugosłowianie, którzy zajęli drugie miejsce w klasyfikacji drużynowej. Polacy pojechali dobrze i prawie wszyscy znaleźli się w głównej grupie tuż za zwycięzcą etapu, dzięki czemu Polska II znalazła się na trzecim, a Polska I na czwartym miejscu w tejże klasyfikacji.

Lp. Zawodnik Drużyna Czas/strata 1. Jan Veselý Czechosłowacja I 5:51,28 2. Josip Šolman Jugosławia I +0,00 3. August Prosenik Jugosławia I +0,00 4. Karel Cibula Czechosłowacja I +0,00 5. Ryszard Kudert Polska II +0,00

II etap (2 maja 1948), Łódź – Wrocław (219 km) Drugi etap był trudny ze względu na długość i to, że trasa prowadziła głównie po tzw. kocich łbach. Nawierzchnia drogi spowodowała, że pękające dętki przerzedziły peleton. Na metę etapu na stadionie we Wrocławiu jako pierwsza dotarła sześcioosobowa ucieczka, w której udział brało czterech Polaków: Bolesław Napierała, Wacław Wójcik, Marian Rzeźnicki (wszyscy Polska I), Henryk Czyż (Polska II) oraz reprezentant Czechosłowacji II Miloslav Loos i reprezentant Jugosławii I August Prosenik. Już na bieżni stadionu pecha miał Wacław Wójcik, który zaliczył upadek. Zwycięzcą etapu został August Prosenik, dzięki czemu został liderem wyścigu. Jak się później okazało był to etap decydujący dla losów całego wyścigu. Znaczną stratę poniósł na nim dotychczasowy lider i faworyt z Czechosłowacji Jan Veselý, który stracił ponad 10 minut do zwycięzcy a dodatkowo otrzymała karę za niedozwoloną pomoc przy naprawie roweru. Dzięki świetnej jeździe na czoło klasyfikacji drużynowej wysunęła się Polska I, która wyprzedzała Polskę II o ponad 20 minut, i Jugosławię I o ponad 25 minut.

Lp. Zawodnik Drużyna Czas/strata 1. August Prosenik Jugosławia I 6:50,41 2. Marian Rzeźnicki Polska I +0,00 3. Henryk Czyż Polska II +0,00 4. Bolesław Napierała Polska I +0,00 5. Miloslav Loos Czechosłowacja II +0,00 6. Wacław Wójcik Polska I +0,22 7. Roman Siemiński Polska I +8,25 8. Lucjan Pietraszewski Polska I +10,19 9. Branko Bat Jugosławia I +12,06 10. Károly Nótás Węgry I +12,06

III etap (3 maja 1948), Wrocław – Jelenia Góra (143 km) Trzeci etap nie był już etapem płaskim, lecz prowadził po pagórkach. Nie przyniósł na pierwszym miejscu ani w klasyfikacji indywidualnej ani w klasyfikacji drużynowej. Na metę z niewielką przewagą dojechała sześcioosobowa grupka kolarzy. Zwycięzcą etapu został Lucjan Pietraszewski z zespołu Polska I. Tuż za nim finiszowali Karel Cibula i lider August Prosenik. W klasyfikacji drużynowej nadal prowadziła Polska I przed Polską II.

Lp. Zawodnik Drużyna Czas/strata 1. Lucjan Pietraszewski Polska I 4:58,53 2. Karel Cibula Czechosłowacja I +0,00 3. August Prosenik Jugosławia I +0,00 4. Miloslav Loos Czechosłowacja II +0,00 5. Károly Nótás Węgry I +0,00 6. Roman Siemiński Polska I +0,00 7. Władysław Motyka Polska II +0,07 8. Antal Sasodi Węgry I +0,07 9. Aleksandar Strain Jugosławia I +0,07 10. Bolesław Napierała Polska I +0,07

IV etap (4 maja 1948), Jelenia Góra – Liberec (84 km) Na czwartym etapie kolarze wjechali na terytorium Czechosłowacji. Był to krótki etap górski. Zaatakowali na nim właśnie reprezentanci Czechosłowacji, którzy zajęli pierwsze trzy miejsca, a wygrał Jan Veselý. Swojej pozycji lidera dobrze bronił Jugosłowianin August Prosenik, który przyjechał na metę czwarty z minimalną stratą do zwycięzcy. Na tym etapie słabiej zaprezentowali się Polacy. Wszyscy zawodnicy z zespołu Polska I przyjechali na metę w drugiej grupie ze stratą około 10 minut do zwycięzców. Dzięki dobrej jeździe reprezentacja Czechosłowacji I wysunęła się na drugie miejsce w klasyfikacji drużynowej odrabiając 30 minut do Polski I i niwelując dzięki temu stratę do 17 minut 50 sekund.

Lp. Zawodnik Drużyna Czas/strata 1. Jan Veselý Czechosłowacja I 2:22,45 2. Karel Cibula Czechosłowacja I +0,00 3. Květoslav Bohdan Czechosłowacja I +0,00 4. August Prosenik Jugosławia I +0,01 5. Antonín Doležalík Czechosłowacja I +0,01 6. Károly Kovács Węgry I +0,01 7. Josef Pavlas Czechosłowacja I +0,01 8. József Pataky Węgry I +0,01 9. Antal Berbely Węgry I +0,01

V etap (5 maja 1948), Liberec – Praga (236 km) Piąty etap był najdłuższym w całym wyścigu. Początkowo jego trasa była o 16 km krótsza jednak organizatorzy zdecydowali się ją wydłużyć prowadząc kolarzy objazdami. Reprezentanci Czechosłowacji za wszelką cenę starali się udowodnić swoją wyższość. Ich lider Jan Veselý osiągnął w pewnym momencie 12 minut przewagi i wydawało się, że wygra wyścig. Jednak nieszczęśliwie dla niego pękł mu łańcuch. Ostatecznie wygrał etap, jednak nie dał rady zwyciężyć w całym wyścigu. Bardzo dobrze taktycznie pojechała reprezentacja Polski I, która obroniła swoje prowadzenie w klasyfikacji drużynowej. Drugi na etapie do Pragi był Roman Siemiński, który minimalnie przegrał z Veselým. Także lider wyścigu August Prosenik, mimo że przyjechał ponad 5 minut za zwycięzcą zdołał obronić swój tryumf w wyścigu, dzięki czemu stał się pierwszym zwycięzcą Wyścigu PokojuDrugi z wyścigów rozgrywanych w tym samym czasie (w przeciwnym kierunku), które składają się na I edycję Wyścigu Pokoju zakończył się kilka dni później..

Lp. Zawodnik Drużyna Czas/strata 1. Jan Veselý Czechosłowacja I 6:42,38 2. Roman Siemiński Polska I +0,00 3. Traian Chicomban Rumunia +0,00 4. August Prosenik Jugosławia I +5,59 5. Antal Sasodi Węgry I +5,59 6. Květoslav Bohdan Czechosłowacja I +5,59 7. Antal Berbely Węgry I +5,59 8. Wacław Wójcik Polska I +5,59 9. Branko Bat Jugosławia I +7,18 10. Marian Rzeźnicki Polska I +8,35

Etapy – podsumowanie Etap Data Start – meta Długość (km) Zwycięzca etapu CzasŚrednia prędkość Lider Liderdrużynowy wyścigu I etap 1 maja Warszawa-Łódź 190 km Jan Veselý 5h 51'28"32,4 km/h Jan Veselý Czechosłowacja I II etap 2 maja Łódź-Wrocław 219 km August Prosenik 6h 50'41"32,0 km/h August Prosenik Polska I III etap 3 maja Wrocław-Jelenia Góra 143 km Lucjan Pietraszewski 4h 58'53"28,7 km/h IV etap 4 maja Jelenia Góra-Liberec 84 km Jan Veselý 2h 22'45"35,3 km/h V etap 5 maja Liberec-Praga 236 km Jan Veselý 6h 42'38"35,2 km/h

Klasyfikacja indywidualna Koszulka żółta