Simon Marmion

thumb|250px|Osiem scen z Pieśni o Rolandzie – miniatura w Les Grandes Chroniques de France Simon Marmion (ur. między 1420 a 1425 w Amiens, zm. 25 grudnia 1489 w Valenciennes) – francuski malarz i miniaturzysta późnego gotyku.

Życie Terminował w warsztacie swego ojca Jana w Amiens. Kształcił się też zapewne w warsztatach iluminatorskich Mistrza Jeana Mansela i Mistrza Guilleberta z Metzu. Od 1454 działał w Lille dla książąt burgundzkich Filipa Dobrego i Karola Śmiałego. W 1458 osiadł w Valenciennes, gdzie mieszkał aż do śmierci. Od 1468 należał do gildii św. Łukasza w Tournai.

Twórczość Był artystą bardzo płodnym i wszechstronnym. Wykonywał iluminacje książkowe, obrazy tablicowe, dekoracje okolicznościowe, polichromie rzeźb i projekty tapiserii. Przypisywane mu prace powstały między 1455 a 1475.

Jego głównym dziełem są obrazy w ołtarzu głównym kościoła Benedyktynów opactwa św. Bertyna w Saint-Omer (ok. 1459). Fundatorem retabulum był biskup Guillaume Fillastre (1400/1407-1473), opat klasztoru przy kościele św. Bertyna (namalowany w pozycji klęczącej na lewym skrzydle). Obrazy przedstawiają dziewięć scen z życia świętego patrona: narodziny, obłóczyny w Luxeuil, pielgrzymkę do Thérouanne, budowę i poświęcenie nowego klasztoru, oddzielenie wina od wody, przyjmowanie neofitów (dwa obrazy), wypędzenie kusicielki, śmierć. Zewnętrzne strony długich skrzydeł, namalowane techniką en grisaille, zawierają podobizny proroków i przodków Chrystusa ze sceną Zwiastowania w centrum. Kiedy klasztor przestał istnieć ołtarz został zdemontowany. Górne części skrzydeł znajdują się obecnie w Londynie, a główne obrazy tablicowe w Berlinie.

Wykonywał miniatury do modlitewników i godzinek m.in. na zamówienie księcia Filipa Dobrego (ok. 1467). Iluminował liczne rękopisy. Za arcydzieło piętnastowiecznego iluminatorstwa uważa się jego 20 miniatur z Wizją rycerza Tundala (pośmiertna podróż rycerza po zaświatach) w kodeksie Małgorzaty z Yorku.

W swojej twórczości łączył wpływy Rogiera van der Weydena i Dirka Boutsa z tradycjami francuskimi. Jego dzieła charakteryzuje głębia przestrzeni, jasna i czysta kolorystyka, realizm szczegółów oraz elegancja postaci. Poeta Jean Lemaire de Belges w poemacie La couronne margaritique (1505) nazwał go prince d’enluminure (księciem iluminacji)A. Ziemba, Sztuka Burgundii i Niderlandów 1380-1500, t. 1, Warszawa 2008, s. 261..

Wybrane dzieła Sceny z życia św. Bertyna – 1459, 56 × 147 cm + 56 × 147 cm, Gemäldegalerie, Berlin (lewe i prawe skrzydło ołtarza) Madonna i Chrystus Frasobliwy – 1480-90, 44 × 30,5 cm, Groeninge Museum, Brugia Chór aniołów – ok. 1459, 57,6 × 20,9 cm, National Gallery w Londynie (fragm. ołtarza św. Bertina) Dusza św. Bertyna unoszona do nieba – ok. 1459, 57,7 × 20,5 cm, National Gallery w Londynie (fragm. ołtarza św. Bertyna) Ukrzyżowanie – 1470-80, 90,8 × 95,2 cm, Museum of Art, Filadelfia (przypisywany) Mater Dolorosa – ok. 1480, Musée des Beaux-Arts, Strasburg Pietà – 11,7 × 8,9 cm, Museum of Art, Filadelfia

Wybrane rękopisy iluminowane przez artystę Fleur des histoires (1446-51) Pontyfikał Thérouanne (ok. 1455-56) Les Grandes Chroniques de France de Saint-Denis (ok. 1458) Modlitewnik Filipa Dobrego (1462-65) Wizja rycerza Tondala (1475) Vision de l’âme (1475) Livre des propriétés des choses (1479-80)

Ciekawostka Peter Paul Rubens tak zachwycił się malowidłami z ołtarza św. Bertyna, że chciał zapłacić za nie tyle monet, ile zmieściłoby się na ich powierzchniC. Eisler, Berlin. Arcydzieła malarstwa, Warszawa 2002, s. 97..

Przypisy

Bibliografia Andrzej Dulewicz, Encyklopedia sztuki francuskiej, Warszawa: WAiF ; Wyd. Nauk. PWN, 1997, , . Andrzej Dulewicz, Słownik sztuki francuskiej, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1977. Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, . Uniwersalny leksykon sztuki, Warszawa: Muza SA, 2002, .

Kategoria:Francuscy malarze gotyku Kategoria:Ludzie urodzeni w Amiens Kategoria:Miniaturzyści Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1489

Simon Marmion

Źródło i licencja