Juna (Junona) Singer-Przepielińska vel Albert-Take, właśc. Józefa Singer-Przepilińska, później Junona Tacke, ros. Юнона Иосифовна Зингер-Пшепелинская (Альберт-Таке) (ur. w 1898 w Tarnowie, zm. 21 sierpnia 1937 w Moskwie) – żołnierka Legionów Polskich, działaczka Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestniczka wojny polsko-ukraińskiej oraz polsko-radzieckiej, następnie funkcjonariuszka Czeki i NKWD.
Życiorys Była córką Józefa Singera, syna Wolfganga i Józefy, sierżanta II Brygady Legionów Polskich (ur. 1853 w Tłumaczu, zm. 1919 w Tarnowie), oraz Marii z domu Pruskiej. W II Brygadzie walczyła od sierpnia 1914. W okresie walk o niepodległość znana pod nazwiskiem pierwszego męża (również legionisty) jako Józefa Przepilińska oraz Józefa Przepilińska-Singer (bądź Singer-Przepilińska). W 1918 wstąpiła do Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). Jako ochotniczka brała udział w obronie Lwowa – była sanitariuszką w prowizorycznych koszarach w szkole im. Sienkiewicza, gdzie z narażeniem życia dostarczała rannych, następnie ranna pod Krzywczycami i wzięta do niewoli ukraińskiej, skąd zbiegła. Za udział w obronie miasta odznaczona Krzyżem Walecznych.
W ramach Ochotniczej Legii Kobiet w randze podporucznika brała udział w wojnie polsko-radzieckiej, gdzie walczyła pod Wilnem i – jak sądzono – zginęła, a w rzeczywistości została aresztowana przez Czeka i osadzona w wileńskim więzieniu, gdzie przeszła na stronę bolszewików. Weszła w skład grupy operacyjnej Czeka na Froncie Zachodnim. Od 1920 była partnerką (narzeczoną bądź żoną) Ignacego Dobrzyńskiego. Była w grupie peowiaków – autorów odezwy z 15 października 1920, zgodnie z którą przejście na stronę Rosji Radzieckiej było zgodne z ideałami POW i zgodne z celem zbudowania socjalistycznej Polski niepodległej. mały|Informacja o Józefie Singer-Przepilińskiej w czasopiśmie Panteon Polski z 1925 (nr 20), zawierająca błędną informację o jej śmierci w trakcie walk o Wilno Od 1924 służyła w Wydziale Zagranicznym OGPU. Wówczas nie była już w związku z Dobrzyńskim. Oprócz języka polskiego biegle władała niemieckim, angielskim i francuskim. Skierowano ją do Harbinu jako pracownicę konsulatu radzieckiego, faktycznie wykonywała zadania wywiadowcze. Odpowiadała za sprawy operacyjno-techniczne i łączność rezydentury. W Harbinie wyszła za mąż za niemieckiego komunistę i agenta NKWD (1894–1937). Wraz z mężem przeniesiona do rezydentury w Berlinie, gdzie w latach 1928–1935 działali na rzecz radzieckiego wywiadu zagranicznego pod przykrywką właścicieli sklepu kolonialnego. Zajmowali się rozpracowywaniem i rekrutacją dyplomatów i funkcjonariuszy policji, pozyskali dla wywiadu kilkanaście osób. W Berlinie urodziła się ich córka Mina.
Po aresztowaniu Ericha Tacke w kwietniu 1936 powróciła do Moskwy, skąd trafiła do Ałma-Aty, gdzie pracowała w NKWD Kazachskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Aresztowana 16 maja 1937 pod zarzutem udziału w kontrrewolucyjnej organizacji terrorystycznej i przewieziona do Moskwy. Śledztwo prowadził III Wydział Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych ZSRR. 20 sierpnia 1937 na podstawie rozkazu specjalnego skierowana do egzekucji, a 21 sierpnia rozstrzelana.
Zrehabilitowana 28 grudnia 1967 orzeczeniem Trybunału Wojskowego Moskiewskiego Okręgu Wojskowego.
Odznaczenia Krzyż Walecznych Odznaka II Brygady Legionów Polskich Krzyż Obrony Lwowa Odznaka pamiątkowa „Orlęta” Odznaka pamiątkowa IV Odcinka „Obrony Lwowa”
Przypisy
Bibliografia Klim Diegtiariew, Aleksandr I. Kołpadiki, Внешняя разведка СССР, 2009 Władimir S. Antonow, Расстрелянная разведка, 2012
Kategoria:Członkinie Ochotniczej Legii Kobiet Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Funkcjonariusze Czeki Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Kobiety w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową IV Odcinka „Obrony Lwowa” Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Polscy komuniści straceni w ramach czystek stalinowskich Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Uczestnicy bitwy nad Niemnem (1920) Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1937