Drohobuż, DorohobużW literaturze polskojęzycznej stosuje się wymiennie te dwa warianty nazwy zarówno w odniesieniu do wołyńskiego Drohobuża, jak i smoleńskiego Dorohobuża, por. Archiwum Wróblewieckie. Bywa to niekiedy źródłem błędów, np. informacja o zajęciu Drohobuża nad Horyniem przez wojska rosyjskie i zdobyciu go przez Stanisława Kiszkę podczas wojny z Rosją: Drohobuż – zamek. (ukr. Дорогобуж, Dorohobuż) – wieś na Ukrainie w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego, w silskiej radzie Horbaków. Niegdyś staroruski gród, ośrodek księstwa udzielnego i prywatne miasteczko Ostrogskich.

Geografia Miejscowość położona na Wołyniu, na południe od rzeki Horyń, ok. 8 km na zachód od Hoszczy i ok. 24 km na wschód od Równego. Sąsiednie miejscowości to Raśniki, Drozdów, Podolany, Mniszyn, Horbaków, Ilin i Babin. Na południe od wsi przebiega droga magistralna znaczenia międzynarodowego M06.

Historia Pierwsza pisemna wzmianka o Dorohobużu pochodzi z 1084 r. w związku z jego nadaniem przez wielkiego księcia kijowskiego Wsiewołoda I w udziale księciu Dawidowi Igorewiczowi.

Po śmierci Dawida Igorewicza (1112) dzielnicę dorohobuską otrzymał książę włodzimiersko-wołyński Jarosław Światopełkowicz, syn Światopełka II Michała. Później został mu odebrany i wrócił do książąt kijowskich, którzy przekazywali go swoim krewnym, sojusznikom i wasalom. Potem Dorohobużem władali wielcy książęta kijowscy: Włodzimierz III Mścisławowicz (1150-1154, 1170-1171) oraz Izjasław II Pantelejmon, za którego panowania Dorohobuż miał własnych książąt, zależnych od Kijowa. Pod koniec XII wieku księstwo dorohobuskie weszło w skład księstwa peresopnickiego, a następstwie księstwa łuckiego. Jako ostatni książę dorohobuski wymieniany jest Izjasław Ingwarewicz, syn Ingwara Jarosławicza. Po śmierci Izjasława w bitwie nad Kałką (1223) księstwo dorohobuskie ostatecznie weszło w skład księstwa halicko-wołyńskiego.

W 2 połowie XIV wieku Dorohobuż znalazł się pod władzą litewskąPor. Wojna o księstwo halicko-włodzimierskie (1340–1392).. W ramach Wielkiego Księstwa Litewskiego wszedł w posiadanie kniaziów Ostrogskich (od 1371). W 1514 r. wielki książę Zygmunt II Stary nadał go po bitwie pod Orszą z pozostałościami dawnego księstwa wielkiemu hetmanowi litewskiemu Konstantemu Ostrogskiemu wraz z przywilejem na założenie miasta na prawie magdeburskim. Ostrogskim można przypisać budowę zamku w Drohobużu, który wymieniono w dokumentach z 1577, 1603 i 1620 r.

W Rzeczypospolitej Obojga Narodów leżał w granicach powiatu łuckiego województwa wołyńskiego (1569–1795). Po Ostrogskich Drohobuż wraz z całą ordynacją przeszedł na Zasławskich, a później na Sanguszków. W wyniku transakcji kolbuszowskiej (1753) dokonanej przez Janusza Sanguszkę dobra drohobuskie (miasteczko i 5 wsi) znalazły się w rękach innych rodów. Kolejnymi właścicielami byli m.in.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, a także (zapewne za nim) Orłowicz i Rąkowski jako kolejnych po Sanguszkach wymieniają Koniecpolskich, jednak zdaje się to wątpliwe, ponieważ ród ten wygasł na Janie Aleksandrze Koniecpolskim w 1719 r. Walewscy, Zawiszowie, JodkowieZob. też: . Od XIX w. Drohobuż (wówczas już wieś) miał właścicieli Rosjan: najpierw Fiedorowa, potem Rakowiczów, w których ręku pozostawał aż do agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r.

Po III rozbiorze (1795) Drohobuż znalazł się w zaborze rosyjskim; po 1815 r. – na obszarze tzw. ziem zabranych: w powiecie ostrogskim guberni wołyńskiej.

W okresie międzywojennym Drohobuż należał do gminy Buhryń w powiecie rówieńskim województwa wołyńskiego.

Po II wojnie światowej wieś ostatecznie znalazła się w granicach ZSRR, a od 1991 r. w granicach niepodległej Ukrainy.

Zabytki Cerkiew Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy – murowana cerkiew z 2 poł. XVII w., niegdyś bazylianów, obecnie prawosławna; ze tej świątyni pochodzi ikona Matki Boskiej Hodegetrii, jedna z najstarszych na Ukrainie (XIII w.), obecnie przechowywana w Krajoznawczym Muzeum Obwodowym w Równym. zamek – w miejscu dawnego zamku wybudowano dwór. Jeszcze w okresie międzywojennym stała tu okazała okrągła baszta ceglana z gotyckim oknem, rozebrana tuż po wojnie. Obecnie grodzisko.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Drohobuż w Wikimapii

Kategoria:Prywatne miasta Ostrogskich herbu własnego Kategoria:Prywatne miasta szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo wołyńskie) Kategoria:Rejon hoszczański Kategoria:Wsie w obwodzie rówieńskim