34 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza/Batalion graniczny skadrowany GB WOP w Żywcu – zlikwidowany samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.

Składnica materiałowa Wojsk Ochrony Pogranicza Żywiec – zlikwidowana składnica zaopatrzenia kwatermistrzowskiego Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950, na bazie 19 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 3 Brygadę Wojsk Pogranicza w Krakowie, a 1 stycznia 1951 57 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 34 batalion Wojsk Ochrony Pogranicza JW 2440. thumb|Żołnierze plutonu odwodowego na szkoleniu w Jeleśni (jesień 1974) Na podstawie rozkazu dowódcy WOP nr 009 z 17 lutego 1976 batalion został włączony w struktury organizacyjne Górnośląskiej Brygady WOP (GB WOP) w Gliwicach. W związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, rozwiązano batalion WOP w Żywcu, strażnice podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP.

W miejsce rozwiązanego batalionu została utworzona: Składnica samochodową podporządkowaną dowództwu WOP. Samodzielna kompania odwodowa (sko) – w 1977 przeniesiona do sztabu GB WOP w Gliwicach. Grupa Operacyjna Zwiadu WOP – działania operacyjne organizowała i realizowała w zakresie ochrony granicy państwowej, kontrwywiadowczej ochrony kraju, operacyjnej ochrony obiektów oraz zabezpieczenia ładu i porządku w strefie nadgranicznej. Realizowała swoje czynności przy pomocy osobowych źródeł informacji na zapleczu strażnic WOPZarządzenie Dowódcy WOP nr 058/ZW z 10.10.1978 z załączonymi Wytycznymi Szefa Zarządu Zwiadu WOP ()..

13 grudnia 1981 po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium w kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego. thumb|Żołnierz WOP szer. Grzegorz Janokowski przy łącznicy telefonicznej w batalionowym węźle łączności (1989) Po kolejnej reorganizacji w drugiej połowie 1984 sformowano batalion graniczny skadrowany GB WOP w Żywcu, który rozwiązano 1 listopada 1989. W obiekcie dalej funkcjonowała grupa operacyjno-rozpoznawcza, która podległa z-cy dowódcy do spraw zwiadu batalionu granicznego GB WOP w Cieszynie, do rozformowania GB WOP.

Straż Graniczna: 15 maja 1991 przestała istnieć Górnośląska Brygada WOP, 16 maja 1991 powstała Straż GranicznaRozporządzenie Rady Ministrów z 6.12.2023 w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej ()., a w jej strukturze Beskidzki Oddział Straży Granicznej w Cieszynie, który przejął obiekty koszarowe i strażnice.

W ramach Beskidzkiego Oddziału SG została utworzona: Samodzielna kompania odwodowa (sko). Grupa Operacyjna Wydziału Ochrony Granicy Państwowej (GO WOGP). Grupa Techniki i Zabezpieczenia Wydziału Techniki i Zabezpieczenia – do zabezpieczenia logistycznego strażnic SG i GPK SG kierunku „żywieckiego”.

W związku z likwidacją Beskidzkiego Oddziału SG, 1 stycznia 1999 obiekty SG w Żywcu weszły w podporządkowanie Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu.

Struktura organizacyjna thumb|Posterunek honorowy z żołnierzy batalionu WOP Żywiec nieopodal Strażnicy WOP Rycerka Górna, podczas memoriału im. kpt. Zbigniewa Plewy (1975) W 1954 batalionowi podlegały: 199 strażnica WOP Zawoja 200 strażnica WOP Korbielów 201 strażnica WOP Złatna 202 strażnica WOP Soblówka 203 strażnica WOP Rycerka Górna 204 strażnica WOP Zwardoń.

W 1956 batalionowi podlegały: 13 strażnica WOP Zawoja 14 strażnica WOP Korbielów 15 strażnica WOP Złatna 16 strażnica WOP Soblówka 17 strażnica WOP Rycerka Górna 18 strażnica WOP Zwardoń.

1 stycznia 1960 batalionowi WOP Żywiec podlegały: 1 placówka WOP II kategorii Poniwiec 2 placówka WOP II kategorii Wisła 3 strażnica WOP III kategorii Jaworzynka 4 strażnica WOP III kategorii Krężelka 5 strażnica WOP III kategorii Zwardoń 6 strażnica WOP III kategorii Rycerka 7 strażnica WOP III kategorii Soblówka 8 strażnica WOP III kategorii Korbielów 9 placówka WOP Zawoja.

1 stycznia 1964 batalionowi WOP Żywiec podlegały: 1 strażnica lądowa WOP Zwardoń 2 placówka WOP Rycerka Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego Rycerka Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego Przegibek 3 strażnica WOP lądowa Soblówka 4 strażnica WOP lądowa Korbielów Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego Korbielów 5 placówka WOP Zawoja.

Dowództwo batalionu granicznego 1976 rok dowódca batalionu − ppłk Franciszek Buczyło szef sztabu batalionu − mjr Edward Stadnicki zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych − mjr Jan Pietrasik zastępca dowódcy batalionu do spraw zwiadu − mjr Mieczysław Krzyżewski.

W 1976 batalionowi WOP Żywiec podlegały: Placówka Kadrowa WOP Zawoja Placówka Kadrowa WOP Korbielów Placówka Kadrowa WOP Soblówka Placówka Kadrowa WOP Rycerka Placówka Kadrowa WOP Zwardoń. thumb|Z-ca d-cy batalionu ds. zwiadu ppłk Albin Kłodnicki z d-cami strażnic WOP kierunku żywieckiego (1984–1989) Dowództwo batalionu II połowa 1984 dowódca batalionu − ppłk Kazimierz Bednarczyk zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych − ppłk Jan Pietrasik zastępca dowódcy batalionu do spraw zwiadu (kierownik sekcji zwiadu) − kpt. Albin Kłodnicki.

W II połowie 1984 do października 1989 batalionowi podlegały: kompania odwodowa – por. Krzysztof Olejnik Strażnica Kadrowa WOP Zawoja Strażnica Kadrowa WOP Korbielów Strażnica Kadrowa WOP Soblówka Strażnica Kadrowa WOP Rycerka Strażnica Kadrowa WOP Zwardoń.

Żołnierze batalionu Dowódcy batalionu thumb|ppłk Kazimierz Bednarczyk d-ca skadrowanego bg GB WOP w Żywcu (1988) kpt. Edward Granat (był w 1953) mjr Bolesław Król (był w 1953) ppłk Franciszek Buczyło ppłk Kazimierz Bednarczyk – do rozformowana.

Kierownicy GOZ WOP mjr Aleksander Dubaś (był w 1976) kpt./ppłk Albin Kłodnicki p.o. (1.11.1984–18.06.1985) (19.06.1985–31.07.1989).

Kierownicy składnicy mjr Mirosław Musiał (był w 1976).

Dowódcy sko mjr Edward Stadnicki (był w 1976). kpt. Ryszard Łętowski (od 29.04.1977).

Wydarzenia 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy). 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (Stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bataliony WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1951 Kategoria:Historia Żywca Kategoria:Bataliony WOP rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Pododdziały Górnośląskiej Brygady WOP Kategoria:Pododdziały Karpackiej Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1975 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1984 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1989