Edward Peszkowski

Edward Zygmunt Peszkowski herbu Jastrzębiec (ur. 30 września 1891 w Rzeszowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

thumb|Symboliczne upamiętnienie Edwarda i Romana Peszkowskich na grobowcu rodzinnym w RzeszowieNa tabliczce dwa błędy: miejsce śmierci Edwarda powinno być „Charków”, nie „Katyń” oraz rok urodzenia Romana to 1898, a nie 1899, por. thumb|Tabliczka upamiętniająca braci Peszkowskich na ścianie kościoła św. Karola Boromeusza w Warszawie thumb|Kamień przy Dębie Pamięci honorującym Edwarda Peszkowskiego w Sanoku

Życiorys Urodził się w RzeszowieInne źródło (strona Katyń Pamiętam) podało miejsce urodzenia Stryj. jako syn radcy apelacyjnego i adwokata Władysława (10.06.1849 – 16.07.1932) i Marii z Mireckich (31.10.1859 – 31.01.1944). Był starszym bratem zamordowanego w Katyniu Romana (1898–1940) oraz krewnym Zygmunta i Zdzisława Peszkowskich. W 1913 wstąpił do rzeszowskiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

Był oficerem rezerwy artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii. Jego oddziałem macierzystym był Pułk Armat Polowych Nr 2, który w 1918 został przemianowany Pułk Artylerii Polowej Nr 2. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia, a na stopień porucznika ze starszeństwem z 1 maja 1918Dz. Rozk. Wojsk. Nr 91 z 2 października 1919 roku, s. 2239, 2240.. W 1918 był przydzielony do Pułku Artylerii Polowej Obrony Krajowej Nr 45.

5 czerwca 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem z 1 maja 1918, zaliczony do I Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojny, i przydzielony do 1 pułku artylerii polowejDz. Rozk. Wojsk. Nr 66 z 14 czerwca 1919 roku, poz. 2084.Dz. Rozk. Wojsk. Nr 70 z 26 czerwca 1919 roku, poz. 2254.Dz. Rozk. Wojsk. Nr 91 z 2 października 1919 roku, s. 2239, 2240, sprostowano stopień i starszeństwo.. 6 września 1919 został przeniesiony do Departamentu I Ministerstwa Spraw WojskowychDz. Rozk. Wojsk. Nr 94 z 10 listopada 1919 roku, poz. 3639..

Został awansowany do stopnia kapitana artylerii. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Oddziale I Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Z racji pełnionej funkcji posiadał tytuł adiutanta sztabowego. Jego oddziałem macierzystym był 21 pułk artylerii polowej w KrakowieSpis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 306, 812. (1923). W 1924 roku służył w 22 pułku artylerii polowej w Rzeszowie. 18 lutego 1928 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 9. lokatą w korpusie oficerów artyleriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 48.. W 1928 pełnił funkcję kwatermistrza w 5 dywizjonie artylerii konnej w Krakowie. 31 marca 1930 roku został przeniesiony do 1 pułku artylerii górskiej w Stryju na stanowisko dowódcy dywizjonuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 109.Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 182, 712.. Następnie został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy 1 pułku artylerii motorowej w Stryju. Na stopień podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 8. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W 1938 zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „I zastępca dowódcy pułku”.

Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej był w sztabie 24 Dywizji Piechoty. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów i przewieziony do obozu w Starobielsku. Był przetrzymywany w obozie starobielskim z numerem 3954. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w bezimiennej, zbiorowej mogile w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

Krewny Edwarda Peszkowskiego ks. Zdzisław Peszkowski towarzyszył latem 1991 ekipie, prowadzącej prace ekshumacyjne na miejscu pochówku jego i ok. 3800 innych polskich oficerów i przedstawicieli inteligencji w Charkowie. Ksiądz Peszkowski sam był niedoszłą ofiarą zbrodni katyńskiej jako więzień Kozielska, z którego jednak ocalał.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło – decyzją nr 439/MON – mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Upamiętnienie Edward i Roman Peszkowscy zostali upamiętnieni symbolicznymi inskrypcjami na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Pobitno w Rzeszowie.

Staraniem kuzyna po mieczu obu braci, kapelana „Rodzin Katyńskich” Zdzisława Peszkowskiego, na kościele św. Karola Boromeusza w Warszawie zawisła tablica ich upamiętniająca.

18 kwietnia 2009, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w tzw. Alei Katyńskiej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku zostało zasadzonych 21 Dębów PamięciKrystyna Chowaniec, Patron sanockiego harcerstwa – ksiądz harcmistrz Zdzisław Peszkowski, Rocznik Sanocki Tom X – Rok 2011, Sanok 2011, s. 17., w tym upamiętniający Edwarda Peszkowskiego (zasadzenia dokonała wiceprezes Fundacji „Golgota Wschodu” w Warszawie, Teresa Walewska-Przyjałkowska).

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości” Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej Srebrny Medal Waleczności 1 klasy Krzyż Wojskowy Karola

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzeszowie Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Artylerii Motorowej (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Edward Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie