Paprotkowce (Polypodiales Link) – rząd paproci szeroko rozprzestrzenionych na różnych kontynentach.
Morfologia Do cech charakterystycznych dla paproci z rzędu paprotkowców należą: zawijka zredukowana lub nieobecna u wielu linii rozwojowych poza tym rozwijająca się bocznie lub centralnie, trzonki zarodni często dość długie i zbudowane z 1–3 szeregów komórek, zarodnie opatrzone niepełnym, pionowym pierścieniem otaczającym je z wyjątkiem stomium i trzonka. Gametofity są zielone i zwykle kształtu sercowatego, rzadko u niektórych epifitów są taśmowate.
Systematyka W różnych systemach, m.in. Smitha i in. z 2006 roku oraz PPG I z roku 2016 jest jednym z rzędów w obrębie podklasy paprotkowych Polypodiidae, siostrzanym dla olbrzymkowców Cyatheales. Taksony zaliczane do tego rzędu klasyfikowano w całości lub części w różnych ujęciach systematycznych do następujących rzędów stanowiących współcześnie jego synonimy: Aspidiales, Aspleniales, Athyriales, Blechnales, Davalliales, Dennstaedtiales, Dryopteridales, Lindsaeales, Lonchitidales, Monachosorales, Negripteridales, Parkeriales, Platyzomatales, Pteridales, Saccolomatales, Thelypteridales.
W systemie Nitta i in. z 2022 rząd sklasyfikowany został jako siostrzany względem pary rzędów: salwiniowców Salviniales i olbrzymkowców Cyatheales.
Pozycja systematyczna rzędu w systemie Nitta i in. (2022)
Pozycja systematyczna według Smitha i in. (2006) i PPG I (2016)
Podział rzędu i relacje filogenetyczne między rodzinami
Klasyfikacja rzędu z uwzględnieniem taksonów pomocniczych Rząd paprotkowców obejmuje następujące rodziny (układ odpowiedni do relacji filogenetycznych zgodnie z kladogramem poniżej).
podrząd Saccolomatineae Hovenkamp 2016 Saccolomataceae Doweld & Reveal 2008
podrząd Lindsaeineae Lehtonen & Tuomisto 2016 Lonchitidaceae C.Presl ex M.R.Schomb. 1848 Cystodiaceae J.R.Croft 1986 Lindsaeaceae C.Presl ex M.R.Schomb. 1848
podrząd Pteridineae J.Prado & Schuettp. 2016 Pteridaceae E.D.M.Kirchn. 1831 – orliczkowate podrodzina Cryptogrammoideae S.Linds. 2009 (=) Cryptogrammaceae Pic. Serm. 1963 podrodzina Ceratopteridoideae (J.Sm.) R.M.Tryon 1986 (=) Ceratopteridaceae Underw. 1900 podrodzina Pteridoideae C.Chr. ex Crabbe, Jermy & Mickel 1975 podrodzina Cheilanthoideae W.C.Shieh 1973 (=) Cheilanthaceae B.K.Nayar 1970 podrodzina Vittarioideae (C.Presl) Crabbe, Jermy & Mickel 1975(=) Adiantoideae (C.Presl) R.M.Tryon 1986
podrząd Dennstaedtiineae Schwartsb. & Hovenkamp 2016 Dennstaedtiaceae Lotsy 1909 – denstediowate
podrząd Aspleniineae H.Schneid. & C.J.Rothf. 2016 (Eupolypods II wg Smitha i in. (2006)) Cystopteridaceae Schmakov 2001 – paprotnicowate Rhachidosoraceae X.C.Zhang 2011 Diplaziopsidaceae X.C.Zhang & Christenh. 2011 Desmophlebiaceae Mynssen, A.Vasco, Sylvestre, R.C.Moran & Rouhan. 2016 Aspleniaceae Newman 1840 – zanokcicowate Hemidictyaceae Christenh. 2011 Thelypteridaceae Pic.Serm. 1970 – zachylnikowate Woodsiaceae Herter 1949 – rozrzutkowate Onocleaceae Pic.Serm. 1970 – onokleowate Blechnaceae Newman 1844 – podrzeniowate Athyriaceae Alston 1956 – wietlicowate
podrząd Polypodiineae Dumort. (Eupolypods I wg Smitha i in. (2006)) Didymochlaenaceae Ching ex Li Bing Zhang & Liang Zhang, 2015 Hypodematiaceae Ching 1975 Dryopteridaceae Herter 1949 – nerecznicowate podrodzina Polybotryoideae H.M.Liu & X.C.Zhang, 2016 podrodzina Dryopteridoideae Link, 1841 podrodzina Elaphoglossoideae (Pic.Serm.) Crabbe, Jermy & Mickel 1975 Lomariopsidaceae Alston 1956 Nephrolepidaceae Pic.Serm. 1975 – nefrolepisowate Tectariaceae Panigrahi 1986 Oleandraceae Ching ex Pic.Serm. 1965 (=) Olandraceae Davalliaceae M.R.Schomb. 1848 – dawaliowate Polypodiaceae J.Presl & C.Presl 1822 – paprotkowate podrodzina Loxogrammoideae H.Schneid. 2011 podrodzina Drynarioideae Crabbe, Jermy & Mickel 1975 podrodzina Platycerioideae B.K.Nayar 1970 podrodzina Microsoroideae B.K.Nayar 1970 podrodzina Polypodioideae B.K.Nayar 1970 podrodzina Grammitidoideae Parris & Sundue 2016
Przypisy