Jan Veselý (ur. 17 czerwca 1923 w Plástovicach, zm. 10 lutego 2003 w Pradze) – czechosłowacki kolarz szosowy, torowy i przełajowy, wielokrotny mistrz Czechosłowacji, uczestnik igrzysk olimpijskich, zwycięzca Wyścigu Pokoju. Wybrany czechosłowackim kolarzem XX w.. Jego brat Josef również był kolarzem.
Życiorys Jan Veselý urodził się w południowych Czechach. W wieku 14 lat dzięki pomocy przyjaciela swojego ojca przeniósł się do Pragi, gdzie uczył się na piekarza i jednocześnie rozwoził rowerem pieczywo do klientów. W wieku 17 lat, w 1940 r. został mistrzem praskich piekarzy w kolarstwie. Po II wojnie światowej rozpoczął karierę kolarską w klubie Sparta Praga. W 1946 r. zdobył swój pierwszy z wielu tytułów mistrza Czechosłowacji. W tym samym roku wygrał również czeski klasyk kolarski Praga-Karlowe Wary-Praga, w którym zwyciężał w kolejnych pięciu edycjach z rzędu (w sumie wygrał osiem edycji). W 1952 r. wziął udział w XV Igrzyskach Olimpijskich w Helsinkach, jednak nie ukończył wyścigu szosowego ze startu wspólnego.
Symbol Wyścigu Pokoju W 1948 r. Jan Veselý był członkiem jednej z ekip czechosłowackich, które starowały w 1. edycji Wyścigu Pokoju. Brał udział w wyścigu Praga – Warszawa, który był jednym z dwóch wyścigów w tej edycjiW 1948 r. Wyścig Pokoju składał się z dwóch równolegle rozgrywanych wyścigów. Jeden z nich odbywał się na trasie Warszawa-Praga a drugi na trasie Praga-Warszawa.. Veselý ukończył wyścig na piątym miejscu ze stratą 11 minut do zwycięzcy jugosłowianina Augusta Prosenika. Wygrał jednak trzy z pięciu etapów w tym wyścigu. Na przeszkodzie w wygraniu całego wyścigu stanęły defekty i regulamin, w myśl którego zawodnik musiał sam dokonywać wszystkich napraw, gdyż w innym przypadku otrzymywał karne minuty. W kolejnym roku Veselý dopiął jednak swego i wygrał 2. edycję Wyścigu Pokoju, tym razem rozgrywaną już jako jeden wyścig. Ponownie wygrał większość etapów (5 z 8 rozegranych). Był również liderem wyścigu od pierwszego do ostatniego etapu. Jego przewaga nad drugim w klasyfikacji generalnej Francuzem wyniosła blisko dwanaście minut i była największą różnicą pomiędzy pierwszym a drugim zawodnikiem w całej historii wyścigu. W kolejnych latach nie udało mu się wygrać całego wyścigu, ale cały czas był wysoko. W 1952 r. przegrał tylko ze Szkotem Ianem Steelem a w 1955 r. z reprezentantem NRD Gustavem-Adolfem Schurem. W latach 1950, 1951, 1954 i 1955 zwyciężał w klasyfikacji drużynowej z ekipą Czechosłowacji. W sumie wziął udział w ośmiu edycjach Wyścigu Pokoju (raz w 1957 r. wycofał się z rywalizacji). W ich trakcie odniósł szesnaście etapowych zwycięstw.
Kara za wycofanie się z wyścigu Ze względów zdrowotnych Jan Veselý zakończył w zasadzie swoją karierę kolarską z końcem sezonu w 1955 r. Jednak w 1957 r., kiedy miała odbyć się 10. edycja Wyścigu Pokoju został zmuszony przez władze do wzięcia udziału w wyścigu. W jego trakcie jechał słabo i na VII etapie z Lipska do Berlina, kiedy nie mógł już utrzymać tempa peletonu, zdecydował się wycofać. Decyzję o starcie nazwał później swoim błędem, co opisał w swojej noweli „Gdy ci się nie udaje” Ota Pavel. Jego decyzja o wycofaniu się została przez władzę uznana niemal za zdradę. Został zdyskwalifikowany na dwa lata, pozbawiono go tytułu Zasłużonego Mistrza Sportu i musiał zarabiać jako kierowca ciężarówki. Został zrehabilitowany dopiero w 1968 r. po praskiej wiośnie. Od tego czasu pojawiał się na Wyścigu Pokoju, jednak nigdy jako trener lub działacz kolarski. Zmarł w Pradze w 2003 r. na raka.
Sukcesy 1946 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 1947 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 1948 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie torowym – wyścig na dochodzenie. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 5. miejsce w klasyfikacji generalnej Wyścigu Pokoju 1. miejsce na I, IV i V etapie Wyścigu Pokoju 1949 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 1. miejsce w klasyfikacji generalnej Wyścigu Pokoju 1. miejsce na I, II, IV, VI i VII etapie Wyścigu Pokoju 1950 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 4. miejsce w klasyfikacji generalnej Wyścigu Pokoju 1. miejsce na I i IX etapie Wyścigu Pokoju 1951 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie torowym – wyścig na dochodzenie. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 9. miejsce w klasyfikacji generalnej Wyścigu Pokoju 1. miejsce na III i VII etapie Wyścigu Pokoju 1952 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 2. miejsce w klasyfikacji generalnej Wyścigu Pokoju 1. miejsce na IX etapie Wyścigu Pokoju 1953 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie przełajowym. 1954 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie przełajowym. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 1. miejsce na VII etapie Wyścigu Pokoju 1955 1. miejsce w mistrzostwach Czechosłowacji w kolarstwie szosowym. 1. miejsce w wyścigu Praga-Karlowe Wary-Praga 1. miejsce w klasyfikacji generalnej wyścigu Okolo Slovenska 2. miejsce w klasyfikacji generalnej Wyścigu Pokoju 1. miejsce na IX i X etapie Wyścigu Pokoju
Przypisy
Bibliografia Jan Veselý w serwisie cyclingarchives.com
Kategoria:Czechosłowaccy kolarze szosowi Kategoria:Czechosłowaccy kolarze torowi Kategoria:Czechosłowaccy kolarze przełajowi Kategoria:Czechosłowaccy olimpijczycy (Helsinki 1952) Kategoria:Kolarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952 Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2003 Kategoria:Zwycięzcy Okolo Slovenska Kategoria:Zwycięzcy Wyścigu Pokoju