Rowień (nazwa oboczna: Rówień, niem. Rowin}) – część miasta Żor o charakterze podmiejskim, położona na północny zachód od centrum miasta, w rejonie ulicy Rybnickiej. Wraz z Folwarkami tworzy dzielnicę Rowień-Folwarki.
Historia
Rowień to dawna wieś. W 1861 roku zamieszkiwało ją 391 ludzi narodowości polskiej (tylko pięciu Żydów) w 47 domach. Wieś posiadła 395 mórg roli i należała do parfaii katolickiej Boguszowice. Znajdował się tu młyn wodny o nazwie Bys, a także tartak i kuźnica. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910 roku na Folwarkach mieszkało 808 osób, w tym 743 Polaków i ośmiu Niemców. Pod względem administracyjnym stanowiły one gminę jednostkową w powiecie rybnickim, od 1922 w woj. śląskimDz.U.Śl. 1922 nr 13 poz. 43. 1 października 1924 zniesiono obszary dworskie na obszarze województwa śląskiego, w związku z czym do gminy jednostkowej Rowień włączono część przedzielonego obszaru dworskiego Folwarki[Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 o podziale powiatu rybnickiego w województwie śląsko-dąbrowskim na gminy wiejskie i gromady (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 455)].
Podczas II wojny światowej włączone do III Rzeszy, gdzie Niemcy utworzyli 23 lipca 1941 zbiorową gminę Folwarki (Vorbriegen) składającą się z dotychczasowych gmin jednostkowych Baranowitz (Baranowice), Eichendorf (Skrzeczkowice), Klischczow (Kleszczów), Oschin (Osiny), Rogoisna (Rogoźna), Rowin (Rowień) i Vorbriegen (Folwarki). 13 kwietnia 1943 gminę Folwarki (Vorbriegen) przekształcono w gminę Rowień (Rowin), przyłączając do niej Gottartowitz (Gotartowice) z gminy Chwałowice (Chwallowitz), lecz odłączając od niej a) Baranowice, Kleszczów, Osiny i Rogoźnę, które utworzyły gminę Baranowice oraz b) Skrzeczkowice, które weszły w skład nowo utworzonej gminy Świerklany Dolne (Nieder Schwirklan)Ortspolizeibezirk Rowin.
Po wojnie anulowano zmiany administracyjne wprowadzone przez okupanta. 1 grudnia 1945 władze polskie zniosły gminy jednostkowe na terenie województwa śląskiego, zastępując je gminami zbiorowymi. Przedwojenną gminę jednostkową Rowień przekształcono w gromadę, która weszła w skład nowej zbiorowej gminy Boguszowice w powiecie rybnickim, oprócz Wygody, którą odłączono od Rownia i włączono do ŻorŚląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, 1945, nr 34.
Jesienią 1954 roku zniesino w Polsce gminy, zastępując je gromadami, przez co Rowień stał się siedzibą nowo utworzonej gromady RowieńUchwała Nr 22/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu rybnickiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54). 31 grudnia 1961 gromadę Rowień zniesiono, a jej obszar włączono do gromady Gotartowice w tymże powiecieUchwała Nr 20/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 4 października 1961 r. (zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 511/61 z dnia 28 listopada 1961 r.) w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr. 13, Poz. 64), która przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.
1 stycznia 1973 Rowień wszedł w skład nowo utworzonej zbiorowej gminy BaranowiceUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103). 27 maja 1975 gminę Baranowice zniesiono, włączając jej cały obszar (z Rowniem) do Żor.
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzielnice i osiedla Żor