Szerokodziób czarnobrewy (Serilophus lunatus) – gatunek małego ptaka z rodziny szerokodziobów (Eurylaimidae). Zasiedla południowo-wschodnią Azję, w tym część Indonezji. Nie zagraża mu wyginięcie.
Taksonomia Gatunek opisany po raz pierwszy w roku 1834 przez Johna Goulda, który nadał mu nazwę Eurylaimus lunatus. Wyróżnia się 7 podgatunków (patrz „Podgatunki i zasięg występowania”). Proponowane podgatunki aphobus i astrestus zostały uznane za synonimy elisabethae, a intrepidus i moderatus nie zostały zaakceptowane. Dawniej za podgatunek szerokodzioba czarnobrewego był także uznawany podniesiony do rangi osobnego gatunku szerokodziób rudorzytny (Serilophus rubropygius), występujący od północno-wschodnich Indii do północno-wschodniej Mjanmy.
Morfologia thumb|lewo|Rysunek z książki Birds of Asia autorstwa Johna Goulda Długość ciała wynosi 16–17 cm; masa ciała u podgatunku intensus 25,2–34 g. U samca głowa jasnordzawa z ciemniejszymi policzkami, czoło szare. Występuje szeroka, czarna brew. Wierzch ciała rdzawy, na grzbiecie szarawy. Lotki I i II rzędu niebiesko-czarne, lotki III rzędu pomarańczowe. Spód ciała brudnobiały, pierś szara. Sterówki czarne. Tęczówka zielona do ciemnoniebieskiej, obecna żółta obrączka oczna. Dziób niebieski do szaroniebieskiego, u nasady pomarańczowy. Nogi i stopy żółtawe do oliwkowych. Samica przypomina samca, ale ma w górnej części piersi wąski srebrny pasek. U podgatunku polionotus górna część grzbietu i pokrywy skrzydłowe szare, szara barwa czoła sięga dalej w tył głowy.
Młode osobniki przypominają dorosłe, ale mają znacznie krótsze skrzydła i ogon, a upierzenie nieco ciemniejsze.
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się następujące podgatunki: S. l. elisabethae La Touche, 1921 – centralna Mjanma do południowych Chin, północnego Wietnamu, północnego i środkowego Laosu oraz północno-wschodniej Tajlandii, także południowo-wschodnia Tajlandia i Kambodża S. l. polionotus Rothschild, 1903 – wyspa Hajnan S. l. lunatus (Gould, 1834) – południowa Mjanma i północno-zachodnia Tajlandia S. l. impavidus Deignan, 1948 – południowy Laos S. l. stolidus Robinson & Kloss, 1919 – południowo-zachodnia Tajlandia i Półwysep Malajski z wyjątkiem jego południowej części S. l. rothschildi E. Hartert & A.L. Butler, 1898 – południowy Półwysep Malajski S. l. intensus Robinson & Kloss, 1916 – Sumatra.
Środowisko Środowisko życia stanowią tropikalne i subtropikalne lasy wiecznie zielone, także mieszane, zdominowane przez sosny (Pinus) i dęby (Quercus) oraz bambusy. W Tajlandii spotykany do wysokości 2230 m n.p.m., w Kambodży do 800 m n.p.m., w Laosie do 700 m n.p.m., natomiast w Mjanmie do 1220 m n.p.m., a na Sumatrze występuje w przedziale wysokości 800–2000 m n.p.m.
Pożywienie Żeruje parami lub w luźnych grupach liczących do 20 osobników, niekiedy dołącza do wielogatunkowych stad żerujących w podszycie. Odnotowano prostoskrzydłe, modliszkowate (Mantidae), nieokreślone owady, larwy i małe lądowe ślimaki. Owady łapie zarówno w locie z czatowni, jak i z gałęzi na gałąź, często zbiera je z powierzchni gałęzi i liści.
Lęgi mały|lewo|Gniazdo W wyższych partiach zasięgu okres lęgowy rozpoczyna się wiosną, gdy nadejdą deszcze; na obszarach niżej położonych gniazduje równie w suchszych porach roku. Gniazdo ma kształt kuli, zawieszone jest na gałęzi, posiada luźny „ogon” z roślinności. Budują je oba ptaki z pary przez około 5–10 dni. Budulec stanowią trawy, kora drzewa Bursera microphylla (w języku angielskim zwanego Elephant Tree), mech, patyki, grzybnia, korzenie i liście. Liście stanowiące wyściółkę są wymieniane w trakcie inkubacji. Jej czas nie jest znany. Wiadomo jednak, że oba ptaki z pary wysiadują, jak i zajmują się młodymi; czas do opierzenia także nieznany.
Status zagrożenia Przez IUCN szerokodziób czarnobrewy klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity do dość rzadkiego. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku. Ptak ten zasiedla wiele obszarów chronionych, w tym Park Narodowy Nam Nao, Park Narodowy Khao Yai oraz Park Narodowy Kaeng Krachan w Tajlandii czy Park Narodowy Cúc Phương w Wietnamie.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Szerokodzioby Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1834 roku