thumb|240px|Grób pisarki Magdaleny Grodzkiej-Gużkowskiej na Cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie thumb|240px|Obelisk upamiętniający Magdalenę Grodzką-Gużkowską w Ogrodzie Sprawiedliwych w Warszawie Magdalena Grodzka-Gużkowska z domu Rusinek (ur. 7 stycznia 1925, zm. 6 stycznia 2014) – polska pisarka, terapeutka dzieci autystycznych i działaczka społeczna, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego, działaczka Żegoty, odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Życiorys Magdalena Grodzka-Gużkowska urodziła się 7 stycznia 1925 roku. Jej ojcem był polski polityk i działacz społeczny Zygmunt Rusinek. Jej matka Janina z Mazanowskich była nauczycielką, córką profesora UJ pochodzenia żydowskiego. Uczęszczała do Szkoły Żeńskiej im. Cecylii Plater-Zyberk. Była harcerką ZHP.
Po ataku III Rzeszy na Polskę przebywała w Rabie Wyżnej. Potem wraz z matką i siostrą mieszkała u dziadków w Krakowie. Następnie wyjechała ponownie do Raby Wyżnej. Wstąpiła do konspiracji w Dywizji Podhalańskiej SZP.
Na polecenie ojca, który otrzymał wezwanie do przedostania się do Wielkiej Brytanii, powróciła do Warszawy. Po wyjeździe ojca samodzielnie opiekowała się uzależnioną od morfiny matką oraz mającą zaburzenia psychiczne siostrą. Była członkiem Referatu 993 Oddziału II KG AK pod dowództwem Kazimierza Osmeckiego ps. Iranek. Współpracowała także Żegota. Zajmowała się uczeniem Żydów wyciągniętych z getta warszawskiego funkcjonowania po stronie aryjskiej oraz opieką nad żydowskimi dziećmi.
Wzięła udział w powstaniu warszawskim. Wraz z narzeczonym Romanem Grodzkim służyła w Batalionie "Kiliński". 1 sierpnia 1944 r. wybuch powstania zaskoczył ich pod domem rodziców Romana Grodzkiego przy ul. Książęcej. Cudem uniknęli rozstrzelania przez oddział własowców. Po kapitulacji powstania trafiła do obozu w Lamsdorf. Potem przebywała w obozie w Blankenheim, którego wyzwolenia przez wojska amerykańskie doczekała. Była tłumaczką gen. George'a Pattona.
Po wyzwoleniu dzięki pomocy znajomej ojca Bronisławy Wysłouchowej dostała się do Włoch wraz z narzeczonym. Pozostała na emigracji w Wielkiej Brytanii, a potem w Kanadzie. W 1974 r. powróciła do Polski wraz z ojcem i drugim mężem Krzysztofem Gużkowskim.
Była dwukrotnie zamężna: z Romanem Grodzkim i z Krzysztofem Gużkowskim. Z pierwszego małżeństwa miała dwóch synów: Jana i Andrzeja.
Wraz z Krzysztofem Gużkowskim prowadziła terapię dzieci autystycznych i ich rodzin. Pracowała w Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Jest autorką książek dotyczących autyzmu Dziecko autystyczne. Dziennik terapeuty i Płacz bez łez, a także autobiografii Szczęściara.
W 2008 roku została uhonorowana tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. W listopadzie 2008 została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.. W 2011 otrzymała Nagrodę im. Ireny Sendlerowej.
Zmarła 6 stycznia 2014, została pochowana na Cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie. 5 czerwca 2014 w warszawskim Ogrodzie Sprawiedliwych odsłonięto kamień upamiętniający jej osobę i posadzono drzewo pamięci.
Kinematografia W 2010 niemiecka reżyser Irma Stelmach nakręciła 30-minutowy film o Magdalenie Grodzkiej-Gużkowskiej pt. Magda.
Przypisy
Bibliografia https://www.wprost.pl/ar/431509/Nie-zyje-Magda-Grodzka-Guzkowska/ http://ahm.1944.pl/Magdalena_Grodzka_Guzkowska
Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy działacze praw człowieka Kategoria:Kobiety – powstańcy warszawscy Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Osoby upamiętnione w warszawskim Ogrodzie Sprawiedliwych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polonia w Wielkiej Brytanii Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2014 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady