thumb thumb Gąska czarnołuskowa (Tricholoma atrosquamosum Sacc.) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Tricholoma, Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Niektóre synonimy naukowe:

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W niektórych atlasach grzybów gąska ta opisywana jest jako gąska ciemnołuskowata.

Morfologia Kapelusz Średnica 3–9 cm, początkowo dzwonkowaty lub szerokostożkowaty z wąsko podwiniętym brzegiem, później łukowaty lub rozpostarty, często pofalowany. Na środku zwykle posiada szeroki garb. Skórka ma kolor i jest gęsto pokryta włóknistymi łuskami, które na młodych owocnikach są siwoczarne, na starszych brązowoczarne. Najciemniejszy jest środek kapelusza, brzegi często są białawe. Blaszki Dość gęste, o barwie od białej do siwawej. Czasami na ich ostrzach występują czarne kosmki. Trzon Wysokość 3–8 cm, grubość do 2 cm, walcowaty, pełny. Powierzchnia o barwie od białawej do czarniawołuskowatej, gładka lub włóknista. Miąższ Kruchy, mięsisty, białawy. Smak lekko mączny, zapach korzenny. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki o rozmiarach 4,5  × 3 6 um. Gatunki podobne Jest kilka gatunków o szarym ubarwieniu: gąska pieprzna (Tricholoma virgatum), która jednak zawsze posiada ostry garb na kapeluszu a jego powierzchnia nie jest tak łuskowata, lecz promieniście włóknista i ma ostry smak, gąska ziemistoblaszkowa (Tricholoma terreum), ale ta z kolei ma kapelusz bardziej włosisty niż łuskowaty i jest bledsza i bardziej siwawa, gąska czerwieniejąca (Tricholoma orirubens), u której blaszki dorosłych owocników są zabarwione na różowawo, gąska niekształtna (Tricholoma portentosum) ma trzon i blaszki żółtawe, smak łagodny, orzechowy.

Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej i Europie. Jest dość rzadki. W Polsce nie jest zagrożony wyginięciem, ale znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych w Niemczech, Danii, Anglii, Norwegii, Holandii, Słowacji, Szwecji i Czechach. Na polskiej czerwonej liście jako zagrożona jest wymieniona odmiana Tricholoma atrosquamosum var. squarrulosum (zagrożenie nieokreślone), jednak według Index Fungorum jest to synonim.

Grzyb naziemny spotykany w lasach liściastych i mieszanych, szczególnie pod bukami i na glebach wapiennych lub piaszczystych. Inne źródła podają, że występuje również w lasach iglastych pod świerkami i sosnami.

Znaczenie Grzyb mykoryzowy. Brak informacji o przydatności do spożycia, jako grzyb rzadki nie ma też znaczenia praktycznego i nie powinien być zbierany, w Rosji jednak uważany jest za grzyb jadalny.

Przypisy

Kategoria:Gąskowate Kategoria:Mykobiota Polski