Sowica ciemnolica, w jęz. maoryskim: ruru (Ninox novaeseelandiae) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae). Występuje w całej Nowej Zelandii oraz na należącej do Australii wyspie Norfolk. Gatunek nie jest zagrożony, ale dwa z trzech jego podgatunków już wymarły.
Jedna z wielu jej nazw w języku angielskim, „boobook”, odnosi się do wydawanego przez nią charakterystycznego, dwutonowego dźwięku. Innym dźwiękiem wydawanym przez sowicę ciemnolicą jest niskie, powtarzalne i monotonne mor-mor-mor. Stąd pochodzi inna potoczna nazwa w języku angielskim: „morepork”.
Systematyka thumb|200px|left|Podgatunek N. n. albaria na ilustracji z The Birds of Australia (1910–28) W starszym ujęciu systematycznym do N. novaeseelandiae zaliczano uznawaną obecnie za osobny gatunek sowicę australijską (N. boobook), która obejmuje 7 podgatunków zamieszkujących kontynentalną Australię, południową część Nowej Gwinei i Małe Wyspy Sundajskie. Za osobny gatunek została także uznana sowica tasmańska (N. leucopsis), dawniej klasyfikowana jako podgatunek N. novaeseelandiae, występująca na Tasmanii i wyspach Cieśniny Bassa.
Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia 3 podgatunki sowicy ciemnolicej, podobnie jak serwis Birds of the World i lista ptaków świata opracowywana przy współpracy BirdLife International z autorami HBW.
Wyróżniane podgatunki sowica ciemnolicaN. n. novaeseelandiae(J.F. Gmelin, 1788) Podgatunek nominatywny. Występuje na obu wyspach głównych Nowej Zelandii: Północnej i Południowej oraz na otaczających je mniejszych wyspach. sowica wyspowa N. n. albaria E.P. Ramsay, 1888 Wyspa Lord Howe na Morzu Tasmana.Ubarwienie upierzenia jest jaśniejsze od innych podgatunków, biało nakrapiane. Większy od podgatunku nominatywnego i N. n. undulata. Podgatunek wyginął w XX w. sowica kukułcza N. n. undulata(Latham, 1801) Wyspa Norfolk. Mały podgatunek, ciemniejszy od N. n. albaria. Podgatunek uważany za wymarły.
Morfologia Długość ciała 29 cm, masa ciała samców 156 g, samic 170 g. Upierzenie ciemne, czerwonawo-brązowe, z płowymi pasami w górnej części ciała. Żółte lub żółtawo-brązowe nogi są opierzone, z gołymi palcami. Szlara szarawo-biała z białymi lub czerwono-brązowymi brwiami.
Dieta Sowica ciemnolica jest drapieżnikiem. Do jej pożywienia zalicza się owady, pająki, jaszczurki, płazy oraz małe i średniej wielkości ssaki, a także inne ptaki i młode pałanki wędrowne (Pseudocheirus peregrinus). Prowadzą nocny tryb życia, choć polują głównie o zmierzchu.
Status Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje sowicę ciemnolicą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern).
Podgatunek N. n. albaria z wyspy Lord Howe wyginął około 1940 roku.
Populacja endemicznego dla wyspy Norfolk podgatunku N. n. undulata w latach 80. XX w. zmalała do zaledwie jednej samicy. W 1989 udało się ją z powodzeniem skrzyżować z samcem introdukowanej na wyspę populacji podgatunku N. n. novaeseelandiae. Owa samica po raz ostatni była obserwowana w 1996, a tym samym czysta genetycznie populacja N. n. undulata wymarła i spotykane są jedynie hybrydy.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Puszczykowate Kategoria:Ptaki Australii Kategoria:Ptaki Nowej Zelandii Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1788 roku