Moscho Dzawela (po grecku: Μόσχω Τζαβέλλα) (ur. 1760, zm. 1803Niektóre źródła podają jako datę śmierci Moscho Dzaweli rok 1798 (– Moscho Dzawela na http://www.ancestry.com/), rok 1803 podaje „Women in World History. A Biographical Encyclopedia.” – . Moscho Tzavella miała żyć w latach 1760–1792 według: Tzavella Moscho, [w:] Papirus Larousse Britannica, wyd. Papirus, Ateny, 1993, tom 57 (Ταταρία – Τουρκοτέλι), s. 147.) – grecka bohaterka z lat poprzedzających wybuch greckiej wojny o niepodległość, która jest wspominana we współczesnej literaturze greckiej i albańskiejJohn Patrick Dever, Maria C. Dever, „Moscho Tzavella”. „Women and the Military: Over 100 Notable Contributors, Historic to Contemporary.”, wydawca: McFarland & Co., Jefferson w stanie Karolina Północna, 1995, strona 142.Eugène Yemeniz w „Bohaterach Grecji” („Ruch literacki” (wydawany we Lwowie), nr 32 z 5 VIII 1876, s. 90) pisze: „Poeci prześcigali się w jej sławieniu. Oto Suli mówią, kędy niewiasty i dzieci idą do walki, kędy walczy Moscho, trzymając w jednem ręku niemowlę, w drugiem karabin z fartuchem kul pełnym. Oto Suli straszliwe, Suli słynne wszystkim w świecie kędy Tsawelanka walczy nad Palikary wszystkich wyprzedza.”.
Moscho Dzawela była suliotką, żoną Lambrosa DzawelasaLambros Dzawelas żył w latach 1745–1795 lub 1796 (- Lambros Tzavellas, [w:] Eκπαιδευτικἠ Ελληνικἠ Εγκυκλοπαίδεια – Παγκοσμιο Βιογραφικο Λεξικο, Εκδοτικη Αθηνων, 1991, Tom 9a, s. 100.). W latach 1750–1792 (-Lambros Tzavellas na http://www.ancestry.com/). 1792 jako rok śmierci wynika też z Eugène Yeméniz w Bohaterach Grecji, „Ruch literacki” (lwowski), nr 31 z 29 VII 1876, s. 72., z którym miała trzech synów: Giorgakisa († 1802 w Souli w północnym Epirze)Giorgakis Tzavellas na http://www.ancestry.com/., Zygourisa († 1823 w Kaliakouda)Zygouris_Tzavellas na http://www.ancestry.com/, a także: Tzavellas Zygouris, [w:] Papirus Larousse Britannica, wyd. Papirus, Ateny, 1993, tom 57 (Ταταρία – Τουρκοτέλι), s. 148. i sławnego Photosa (Fotosa) (1774 – listopad 1809)Photos Tzavellas na http://www.ancestry.com/., oraz jedną lub dwie córki: Sofonę († 1854 w Nafpaktos)Sofo Tzawella na http://www.ancestry.com/., którą albo zwano Chaido, albo była to inna córka MoschoEugène Yemeniz w „Bohaterach Grecji”, „Ruch literacki” (wydawany we Lwowie), nr 33 z 12 VIII 1876, s. 107; pisze że „Siostra Fotosa, Chaido, godna córka sędziwej Moscho, połączyła się z nimi.” [w Kunghi].. Moscho poprowadziła kilkusetosobowy oddział kobietEugène Yemeniz w „Bohaterach Grecji” („Ruch literacki” (wydawany we Lwowie), nr 32 z 5 VIII 1876, s. 90) pisze, że był to oddział 300 osobowy., które wzięły udział w wygranej przez Suliotów bitwie o Kiafę z armią Alego Paszy, składającą się z Albańczyków, w wyniku której zginęło 3 tysiące żołnierzy z armii Alego Paszy, a ze strony Suliotów około 70Eugène Yemeniz w „Bohaterach Grecji” („Ruch literacki” (wydawany we Lwowie), nr 32 z 5 VIII 1876, s. 91) pisze, że z armii Alego Paszy: „Trzy tysiące ich trupa zostało w tej walce. Suljoci mieli 70 umarłych, a około 100 rannych.”.. Po klęsce Suliotów udała się do portowego miasta Parga, a stamtąd na Wyspy Jońskie, gdzie zmarłaNiektóre genealogie podają jako datę śmierci Moscho Dzaweli rok 1798. Po upadku Kunghi do Parga udał się Photos Tzavellas i główna grupa suliockich uchodźców, stamtąd Photos odpłynął na Korfu. – Eugène Yemeniz w „Bohaterach Grecji”, „Ruch literacki” (wydawany we Lwowie),nr 34 z 19 VIII 1876, s. 120; – zatem prawdopodobne, że wraz z nim udała się jego rodzina, w tym jeśli żyła, również jego matka Moscho.. Z okresu jej pobytu na Korfu, pochodzi jej opis jako drobnej kobiety, o pięknej twarzy z błyskiem w oku.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Tzavella Moscho, [w:] Papirus Larousse Britannica, wyd. Papirus, Ateny, 1993, tom 57 (Ταταρία – Τουρκοτέλι), s. 147. Małgorzata Borowska (wybór, przekład, wstęp i komentarz) antologia: „Gminna pieśń Greków” (tom 2 w serii „Arcydzieła Literatury Nowogreckiej”), Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną Uniwersytetu Warszawskiego i Wydawnictwo DiG, Warszawa, 2004, rozdział: „Cykl kleftycki”, III cykl pieśni, pieśni 26: „Boje Suliotów”, s. 88–91 (o Moscho i Lambrosie – 26a, s. 88–89, zastosowana tamże transkrypcja nazwiska to Dzawela i Dzawelas, ze względu na osadzenie w historii tożsamość osób jest jednak pewna).
Kategoria:Urodzeni w 1760 Kategoria:Zmarli w 1803 Kategoria:Grecy