thumb|240px|Tablica pamiątkowa na rodzinnej kamienicy w Lublinie Sergiusz Riabinin (ur. 25 grudnia 1918 w Mariupolu, zm. 20 czerwca 1997 w Lublinie) – poeta, biolog i przyrodnik. Twórca teoretyczny i metodologiczny nowoczesnej fenologii.

Życiorys W 1936 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, ale stopień magistra filozofii (w zakresie zoologii z anatomią porównawczą) uzyskał już na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w 1945 roku. Następnie pracował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1949 roku uzyskał stopień doktora nauk przyrodniczych, a w 1960 roku stopień doktora habilitowanego.

Od 1955 roku był współpracownikiem Polskiej Akademii Nauk. Utworzył w Lublinie Zakład Ochrony Przyrody PAN, którym kierował do 1960 roku. Był przewodniczącym lubelskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Entomologicznego oraz przewodniczącym Zarządu Okręgowego Ligi Ochrony Przyrody. Zainicjował powstanie Zakładu Ochrony Przyrody i Fenologii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej, którego kierownikiem był w latach 1962–1987 (z niewielką przerwą). Od 1974 roku wykładał także na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 1989 roku przeszedł na emeryturę.

Życie prywatne thumb|240px|Należąca do rodziny Riabininów kamienica przy ul. Złotej 3 w Lublinie Był synem archiwisty Jana Riabinina i Taisy z domu Krapiwun (Krapiwin) (1878–1961). Jego żoną była przyrodnik Danuta Riabinin z domu Podobińska (1921–2015). Małżeństwo nie miało dzieci.

Sergiusz Riabinin zmarł 20 czerwca 1997 roku w Lublinie. Został pochowany na cmentarzu prawosławnym przy ulicy Lipowej. Przed śmiercią przekazał rodzinną kamienicę mieszczącą się przy ulicy Złotej 3 w Lublinie na rzecz społeczeństwa. Mieści się w niej Muzeum Józefa Czechowicza (Oddział Muzeum Narodowego w Lublinie).

Badania naukowe Był twórcą nowoczesnej fenologii, do której wprowadził nowe pojęcia. Prowadził badania z zakresu zoofenologii i ochrony przyrody (głównie dotyczące ptaków i owadów minujących). Opracował nowe metody badawcze nad sezonowymi rytmami biocenoz i krajobrazów (przekroje fenologiczne, akordy fenologiczne, izofeny zespołowe). Jego metody umożliwiające badanie środowiska przyrodniczego na poziomie biocenoz i ekosystemów uważane są za pionierskie.

Zajmował się także ochroną przyrody. Od 1951 roku prowadził badania nad awifauną Lublina.

Podręczniki i prace naukowe Obserwacje nad ptakami zadrzewień śródpolnych i pól śródleśnych Wandzina, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1958. Wyniki obserwacji nad fenologią owadów, ptaków i roślin, Polska Akademia Nauk. Komitet Ekologiczny, Warszawa 1958. W sprawie badań fenologicznych w polskich parkach narodowych, "Chrońmy Przyrodę Ojczystą", 1962, nr 1. Badania nad fenologią przyrodniczych środowisk Polski, "Annales UMCS" Sectio B, 25, 1971, nr 10. Wytyczne do prowadzenia badań fenologicznych w polskich parkach narodowych, "Chrońmy Przyrodę Ojczystą", 1973, nr 5. Miasto, teren szkolnych wycieczek biologicznych: przewodnik terenowy, (wraz z Danutą Riabinin), Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1975. Badania nad fenologią biocenoz górskich, "Annales UMCS" Sectio B, 27, 1972, nr 11; 28, 1973, nr 13; 35, 1981, nr 17; 37, 1982, nr 14; częściowo wspólnie z Danutą Riabinin. Znaczenie badań nad fenologią biocenoz górskich dla bioklimatologii, "Problemy Uzdrowiskowe", 1981, nr 1-4. Szkolne wycieczki przyrodnicze dla niewidomych: przewodnik terenowy, (wraz z Małgorzatą Olearnik i Danutą Riabinin), Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1983. Poznajemy żywą przyrodę: propozycje wybranych dydaktycznych zajęć terenowych z zakresu biologii środowiskowej, (wraz z Małgorzatą Olearnik i Danutą Riabinin) Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1989. Sezonowe rytmy przyrody (w terminologii przyrodnika-fenologa Sergiusza Riabinina i ujęciu przyrodnika-grafika Zbigniewa Jóźwika), Lublin 1989 (album).

Twórczość poetycka Sergiusz Riabinin jest autorem ponad siedemdziesięciu wierszy, esejów i refleksji o tematyce religijnej i przyrodniczej, które ukazały się w czasopismach (utwory pojedyncze) oraz kilkunastu tomikach poezji. Wiele z nich wywodziło się z tradycji franciszkańskiej. W roku 1993 wydane zostały również jego fraszki dedykowane nauce i naukowcom (tomik pt. Nie pisz pan fraszek...) opatrzone ilustracjami Zbigniewa Jóźwika.

Tomiki wierszy Sankta Francisko: poeziaĵoj. Omaĝe al Povrulo el Asizo, kiu de ok jarcentoj inspiras ŝirmi kaj protekti la homon kaj la naturon, (wydanie w języku esperanto), Rzym 1977. Bezsilne są kolczaste druty, Niepokalanów 1983. Prowadź, święty Franciszku, Niepokalanów 1987. Chodzić po ziemi jak po świątyni: poezje, wybór, wstęp i red. Alicja Stępniewska, Fundacja Jana Pawła II. Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej, Rzym 1988. "Rosnąć można tylko z ziemi...": o ochronie przyrody nieco inaczej, Lublin 1990. Drzewo wszechświata: strofy o Krzyżu, Lublin 1991. Matce Bożej, Niepokalanów 1992. Nie pisz pan fraszek..., Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, wyd. 1, Lublin 1993 (wyd. 2, 2014). Ecce homo: (strofy dedykowane świętemu Bratu Albertowi Chmielowskiemu), Kraków 1995. Ekumeniczne strofki wierzącego przyrodnika, Lublin 1995. Lecz ja chcę znaleźć białego kruka..., Lubelskie Towarzystwo Miłośników Książki, Lublin 1996. Bo świat jest Bożym listem...: (religijne wiersze badacza przyrodnika), wybór i red. Alicja Stępniewska, Wydawnictwo Ojców Franciszkanów, Niepokalanów 1996.

Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1973) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983) „Zasłużony dla Lubelszczyzny ”(1987)

Przypisy

Bibliografia Maria Beiger, Wspomnienie o Docencie dr. hab. Sergiuszu Riabininie (1918-1997), Przegląd Zoologiczny, 1998, z. 3/4, s. 197-200. Jadwiga Gawłowska, Sergiusz Riabinin, przyrodnik i humanista (1918-1997), Chrońmy Przyrodę Ojczystą: organ Państwowej Rady Ochrony Przyrody, 1998, z. 5, s. 50-53. Zbigniew Jóźwik, Przyroda w twórczości literackiej Wincentego Pola w świetle koncepcji Sergiusza Riabinina, Obrazy natury i kultura: studia o Wincentym Polu, 2015, s. 403-412. Zbigniew Jóźwik, Z rodowodu Sergiusza Riabinina, Roczniki Humanistyczne, T. 62, z. 7 (2014), s. 91-98. Wacław Skuratowicz, W 70 rocznicę urodzin Sergiusza Riabinina, Annales UMCS Sectio C, 43, 1988.

Linki zewnętrzne Wielka Encyklopedia Tatrzańska (Portal Zakopiański): Sergiusz Riabinin Teatr NN: Rodzina Riabininów w Lublinie Biblioteka Cyfrowa UMCS: Sergiusz Riabinin, Nie pisz pan fraszek...

Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Entomologicznego Kategoria:Ludzie urodzeni w Mariupolu Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 1997