Ferdinand Alquié (ur. 18 grudnia 1906 w Carcassonne, zm. 28 lutego 1985 w Montpellier) – francuski filozof, historyk filozofii i pisarz, znawca kartezjanizmu. Członek Académie des Sciences Morales et Politiques w latach 1975-1987.
Życiorys W latach 1931-1945 był profesorem w liceach, a później na Uniwersytecie w Montpellier i Sorbonie, gdzie pracował aż przeszedł na emeryturę w roku 1979. W 1940 roku został mianowany do klasy przygotowawczej w liceum Condorcet w Paryżu, zamiast Henriego Dreyfusa-Le Foyer, który został zawieszony wraz z pięcioma innymi nauczycielami w wyniku aplikacji dekretu określającego statut Żydów. W październiku 1941 roku, Jean-Paul Sartre został mianowany na to stanowisko, a sam Alquié został powołany do Liceum Louis-le-Grand w Paryżu. Jako wykładowca na Sorbonie, uczył m.in. Gilles'a Deleuze. W 1945 roku ożenił się z Denise Bouland, z którą żył przez 40 lat. Został wybrany członkiem Akademii Nauk Moralnych i Politycznych w 1975 roku, a Jean Guitton zastąpił go na tym stanowisku w roku 1987. Zmarł 28 lutego 1985 w Montpellier, po długiej i bolesnej chorobie.
Kariera Alquié została zdominowana przez dekady polemiki między jego kartezjanizmem a spinozizmem Martiala Gueroult. Sprzeciwiał się wszelkim formom filozoficznego monizmu i czuł, że życie ludzkie jest przeniknięte różnymi formami dualizmu. Był przeciwnikiem totalitaryzmu i marksizmu, i, podobnie jak jego przyjaciel André Breton, bliski był surrealizmowi. Alquié uważał surrealizm za formę filozofii. Jest to akt wyzwolenia i jednocześnie forma samowiedzy. Filozofia surrealizmu jest teorią miłości, życia, wyobraźni, relacji człowieka i świataFerdinand Alquié, Cahiers de jeunesse, wyd. Paule Plouvier, Age d'Homme , 2003, s. 39.. Surrealizm jest formą "całkowitego wyzwolenia" i "dążenia do prawdy"Ferdinand Alquié, Philosophie du surréalisme, Champs, 1977, "Avant-propos"..
Publikacje Leçon de philosophie, 2 vol., Didier, 1931-1951. Notes sur la première partie des Principes de la philosophie de Descartes, Éditions Chantiers, 1933. Le Problème moral, Éditions Chantiers, 1933. Les États représentatifs, Éditions Chantiers, 1934. Les Mouvements et les actes, Éditions Chantiers, 1934. Plans de philosophie générale, Éditions Chantiers, 1934; réédition La Table Ronde, "La Petite Vermillon", 2000. La Science, Éditions Chantiers, 1934. Les Devoirs et la vie morale (plans de morale spéciale), Éditions Chantiers, 1935. Notions de psychologie générale, Éditions Chantiers, 1935. Les Tendances et la raison, Éditions Chantiers, 1935. Les Sciences mathématiques, les sciences de la matière et de la vie, Éditions Chantiers, 1936. Les Synthèses représentatives, Éditions Chantiers, 1936. Les États affectifs, Éditions Chantiers, 1937. Les Opérations intellectuelles, Éditions Chantiers, 1937. Le Désir d'éternité, PUF, 1943. Introduction à la lecture de la Critique de la raison pure, PUF, 1943. La Découverte métaphysique de l'homme chez Descartes, PUF, 1950. La Nostalgie de l'être, PUF, 1950. Science et métaphysique chez Descartes, Les Cours de Sorbonne, CDU, 1955. Philosophie du surréalisme, Flammarion, 1955. Descartes, l'homme et l'œuvre, Connaissance des Lettres, Hatier, 1956. L'Expérience, PUF, 1957Scheltens Gonzalve Désiré, "Ferdinand Alquié, L’Expérience", Revue philosophique de Louvain 56/49, 1958.. Édition de textes choisis de l'Éthique de Spinoza, PUF, 1961.
Édition des Œuvres philosophiques de Descartes, 3 vol., Garnier, 1963-1973. Nature et vérité dans la philosophie de Spinoza, Les Cours de Sorbonne, CDU, 1965. Solitude de la raison, Le Terrain vague, 1966. La Critique kantienne de la métaphysique, PUF, 1968. Entretiens sur le surréalisme, W. de Gruyter, 1968. Signification de la philosophie, Hachette, 1971. Le Cartésianisme de Malebranche, Vrin, 1974. Malebranche et le rationalisme chrétien, Seghers, 1977. La Conscience affective, Vrin, 1979. Le Rationalisme de Spinoza, PUF, 1981. Servitude et liberté chez Spinoza, Les Cours de Sorbonne, CDU. La Morale de Kant, Les Cours de Sorbonne, 1957. Édition des Œuvres philosophiques de Kant, 3 vol., Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1980, 1984, 1986. Études cartésiennes, Vrin, 1983. Qu'est ce que comprendre un philosophe, Table Ronde, 2005.
Tłumaczenia na język polski Kartezjusz, przeł. [z fr.] oraz wyboru pism Kartezjusza dokonał Stanisław Cichowicz, teksty Kartezjusza przeł. Maria i Kazimierz Ajdukiewiczowie et al., Warszawa, "Pax", 1989.
Przypisy
Bibliografia John Brown, "Alquié Ferdinand (1906-1985)", w Encyclopaedia Britannica (dostęp 22 stycznia 2014).
Kategoria:Filozofowie francuskojęzyczni Kategoria:Francuscy filozofowie XX wieku Kategoria:Francuscy pisarze XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1985 Kategoria:Ludzie związani z Paryżem Kategoria:Ludzie urodzeni w Carcassonne