Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego – polska stocznia, utworzona w Szczecinie po II wojnie światowej na terenie byłych stoczni niemieckich AG Vulcan Stettin i Stettiner Oderwerke, zniszczonych w czasie alianckich nalotów oraz demontażu części wyposażenia przez wycofujących się Niemców oraz przez Armię Czerwoną, zarządzającą miastem do 5 lipca 1945 roku. Do roku 1950 działała pod centralnym zarządem Zjednoczonych Stoczni Polskich (zjednoczenie branżowe), jako oddział Stocznia Szczecińska, a w następnych latach, do roku 1990, jako odrębne przedsiębiorstwo państwowe, któremu w roku 1959 nadano imię Adolfa Warskiego. W roku 1990 została przekształcona w spółkę akcyjną zarejestrowaną jako Stocznia Szczecińska SA, która działała do upadłości w czerwcu 2002. Na bazie majątku SSSA powołano w 2002 nową stocznię pod nazwą Stocznia Szczecińska Nowa Sp. z o.o. Spółka ta powstała z przekształcenia powołanej przez SSSA spółki-córki Allround Ship Service Sp. z o.o.
W Stoczni Szczecińskiej zorganizowano własny ośrodek konstrukcyjny oraz prowadzono modernizację i rozbudowę urządzeń, co umożliwiało produkcję coraz bardziej specjalistycznych statków, w tym nowoczesnych krótkich serii. Pracowało w niej w latach 70. ponad 12 tys. osób, w roku 1980 – około 10 tys., a pod koniec lat 80. – ok. 6 tys. Na terenie zakładu odbył się pierwszy po II wojnie światowej strajk robotniczy (1958) oraz wielkie strajki w grudniu 1970 roku i w sierpniu 1980 roku (zakończony podpisaniem pierwszego z porozumień sierpniowych).
Stocznie szczecińskie przed zakończeniem II wojny światowej thumb|left|Pancernik „Zhenyuan”, zbudowany w AG Vulcan Stettin dla Chin w roku 1885 thumb|„Kaiser Wilhelm der Grosse” (1897), pierwszy z tzw. „czterofajkowców” (ang. Four funnel liner)„Kaiser Wilhelm der Grosse” był pierwszym z cenionej serii jednostek czterokominowych, pięciu tzw. transatlantyckich „czterofajkowów”. Kolejnymi były: „Deutschland” (1900), „Kronprinz Wilhelm” (1901), „Kaiser Wilhelm II” (1902), „Kronprinzessin Cecylie” (1906). Statki te zapewniły armatorom rekordowe, a konstruktorom – wielkie uznanie. Aby upodobnić do nich swojego Titanica Anglicy dobudowali mu czwarty komin-atrapę, pozorując nawet wydostawanie się dymu (cztery kominy były symbolem mocy jednostki). Według innych źródeł (zob. przypis „Legenda Titanica”) pierwszym „czterofajkowcem” był SS Great Eastern (projektant – Isambard Kingdom Brunel); zob. też. niszczyciele typu Clemson. Niemieckie zakłady szkutnicze powstały w Szczecinie (niem. Stettin) już w XVIII wieku. Największa ze stoczni należała do rodziny Nüscke (Nüscke & Co. AG). W latach 1850–1853 E. Früchtenicht i F. Brock wykupili tereny na Drzetowie (niem. Bredow), pod nową stocznię, zaprojektowaną do budowy statków z żelaza. Produkcję rozpoczęto już w roku 1851. W roku 1857 utworzono spółkę akcyjną AG Vulcan Stettin; stała się wkrótce jedną z najbardziej nowoczesnych w Niemczech stoczni budujących statki stalowe (Stettiner Maschinenbau-Actien Gasellschaft „Vulcan”), m.in. krążowniki lekkie typu Magdeburg, takie jak SMS Breslau, niszczyciele oznaczane symbolem V, np. V 1, V 100.
W okresie I wojny światowej znaczenie stoczni Vulcan zmalało, a w roku 1927 (wielki kryzys) została zlikwidowana. W tym samym okresie stocznia Nüscke & Co. AG została przejęta przez Stettiner Oderwerke, działającą w Grabowie (niem. Grabow).
W czasie II wojny światowej w Stettiner Oderwerke produkowano okręty dla Kriegsmarine (np. okręty podwodne serii VII) oraz odbudowywano stocznię Vulcan – budowano m.in. cztery pochylnie (dwie ukończono), halę produkcyjną, nowoczesne nabrzeże, zespół warsztatów. thumb|Leonard Borkowicz (po lewej) i Piotr Zaremba (kadr z filmu Andrzeja Androchowicza pt. „Pełnomocnik rządu”) Wojenne zniszczenia szczecińskich stoczni były skutkiem nalotów alianckiego lotnictwa (najbardziej intensywnych w roku 1944)W bombardowaniach celów przemysłowych brało udział przede wszystkim lotnictwo amerykańskie (zob. Stany Zjednoczone w II wojnie światowej), a w nalotach na dzielnice mieszkaniowe – głównie bombowce brytyjskie., radzieckiego ostrzeliwania artyleryjskiego (przed zajęciem miasta w roku 1945) oraz demontażu części wyposażenia – przez wycofujących się Niemców i przez Armię Czerwoną (zarządzającą miastem do 5 lipca 1945 roku).
Naloty alianckie w roku 1944 W roku 1944 pierwszy nalot lotniczy miał miejsce w nocy 5/6 stycznia. Uczestniczyło w nim 250 samolotów angielskich; zbombardowano Śródmieście, Stare Miasto, okolice Bramy Portowej i Mostu Długiego. Kolejne duże naloty nastąpiły 11 kwietnia 1944 (650 bomb i min oraz 18 tys. fosforowych bomb zapalających, zrzuconych m.in. na stocznie), 13 maja (1700 bomb), 22 maja, 7 lipca, 7/8 sierpnia, 17/18 sierpnia, 29/30 sierpnia, 17 września oraz 6 i 7 października. Największe zniszczenia spowodowały naloty dywanowe 17/18 i 29/30 sierpnia 1944.
W następnych miesiącach lotnictwo alianckie bombardowało głównie zakłady w Policach (fabryka benzyny syntetycznej). Miasto Szczecin było ostrzeliwane przez artylerię radziecką (w tym okresie wycofujące się wojska niemieckie niszczyły mosty, łączące lewobrzeże Szczecina z Prawobrzeżem i wyspami Międzyodrza).
Demontaż W maju 1945 roku Rosjanie narzucili stronie polskiej porozumienie, zgodnie z którym poniemieckie urządzenia przemysłowe, które nie mieściły się w granicach II RP, a znalazły się w granicach powojennej Polski zgodnie z postanowieniami konferencji jałtańskiej, stają się współwłasnością ZSRR i Polski w proporcjach 70:30. W praktyce udziały te były zróżnicowane w różnych zakładach (były negocjowane). Po przejściu frontu przez tereny stoczni Gdańska i Gdyni (operacja pomorska – walki o Gdańsk i Gdynię oraz kolejne) ustalono, że Polska przejmuje więcej niż 30% majątku stosunkowo mało zniszczonego Danziger Werft, co pozwoli szybko uruchomić produkcję, a równocześnie akceptuje wywóz niemal wszystkich urządzeń Stoczni Schichaua. Przedstawiciele Polski przywiązywali wówczas niewielką wagę do sytuacji w zrujnowanych stoczniach szczecińskich. Po ich zajęciu Rosjanie uznawali zachowany majątek tych zakładów za swoją wyłączną własność (mienie z ich strefy okupacyjnej).
Ostateczna decyzja o przebiegu zachodniej granicy Polski zapadła dopiero 28 czerwca 1945 roku w czasie konferencji poczdamskiej, a dopiero 5 lipca 1945 roku Szczecin został przekazany administracji polskiej (prezydent Piotr Zaremba, wojewoda Leonard Borkowicz).
Powojenna historia stoczni Lata 1945–1950 W lutym 1945 roku minister przemysłu, Hilary Minc, powołał Departament Morski (dyrektor – Henryk Sobański), który rozpoczął działalność od wydania 5 marca 1945 roku memoriału z propozycją utworzenia Zjednoczenia Stoczni Polskich (ZSP). Zjednoczenie, powołane 14 czerwca 1945 roku, zobowiązano do koordynacji budowy statków morskich w polskich stoczniach. Do tego czasu zabezpieczaniem i uruchamianiem wyposażenia zakładów, które przed rokiem 1939 znajdowały się na terenach leżących poza granicami II RP (przekazywanych Polsce w ramach rekompensaty za utracone Kresy Wschodnie), zajmowała się Morska Grupa Operacyjna, działająca od 13 marca 1945 roku w Bydgoszczy.
Sytuacja w Szczecinie była szczególnie trudna – do oficjalnego przekazania miasta polskiej administracji (5 lipca 1945 roku) Rosjanie wywieźli znaczną część sprzętu i zagospodarowali mniej zniszczone obiekty (w tym stocznię Vulcan). Starania o ich odzyskanie długo były bezowocne. Nie sprzyjało im początkowe stanowisko polskich władz centralnych. Faworyzowanie planów rozbudowy portów i stoczni Gdańska i Gdyni kosztem Szczecina zarzucano nawet Eugeniuszowi Kwiatkowskiemu, ministrowi przemysłu i handlu w latach 1926–1930, intensywnie zabiegającemu w czasie II RP o zwrócenie się Polski w stronę morza (autorowi pojęcia „polityka morska państwa”). Zajmując się po wojnie zagospodarowaniem nowego polskiego pobrzeża najbardziej interesował się Pobrzeżem Gdańskim, mieszczącym 71-kilometrowy odcinek granicy morskiej II RP – niewielki fragment całej 440-kilometrowej nowej granicy morskiej.
Dopiero po wizycie w Szczecinie w grudniu 1945 roku Eugeniusz Kwiatkowski wsparł starania władz zachodniopomorskich o pomoc finansową państwa dla Pomorza Zachodniego i o przyspieszenie przekazywania Polsce szczecińskich portów (zob. Port Szczecin i Port Świnoujście). W końcu lat 40. stwierdził jednoznacznie, że wszystkie polskie ośrodki morskie muszą być traktowane jednakowo (w roku 1947 założył Związek Gospodarczy Miast Morskich, którego tradycje kontynuuje Związek Miast i Gmin Morskich).
W końcu roku 1945 ZSP przejęło stocznię rzeczną Greifenwerft, tworząc Zakład nr 27 – Stocznia Gryf (październik 1945) i małą stocznię remontowo-produkcyjną Baltikwerft, tworząc Zakład nr 25 – Stocznia Bałtyk (grudzień 1945); oba zakłady zostały w następnych latach przekazane „Polskiej Żegludze na Odrze”.
Stocznię Stettiner Oderwerke (4 pochylnie pozwalające budować statki do 7 tys. DWT, stopień zniszczenia do 70%) zaczęto przekazywać Polakom w roku 1946. Nieoficjalne przekazanie pochylni odbyło się w maju tego roku, oficjalne przekazanie części północnej terenu nastąpiło w kwietniu 1947 roku, a części południowej – w grudniu 1948 roku. W większej i bardziej nowoczesnej Stettiner Wulkanwerft już od września 1945 roku remontowali swoje okręty Rosjanie. Stocznia Vulcan została przekazana władzom polskim w styczniu 1947 roku.
Pierwsze w powojennym Szczecinie wodowanie statku pełnomorskiego, roboczo nazwanego Oliwa, odbyło się 24 kwietnia 1948 roku; było to pierwsze wodowanie w kraju. Wykorzystano kadłub pozostawiony w stoczni przez Niemców, którego budowę polscy stoczniowcy dokończyli (pracownikom szczecińskim pomagali stoczniowcy z Gdańska)Pierwsze powojenne wodowanie statku pełnomorskiego, który został zbudowany całkowicie w Polsce, odbyło się 6 listopada 1948 roku w Stoczni Gdańskiej (rudowęglowiec SS Sołdek)..
Lata 1950–1960 W roku 1950 w Polsce rozpoczęto realizację długofalowego porozumienia ze Związkiem Radzieckim, podpisanego w roku 1949, dotyczącego dostawy w latach 1950–1955 dużej liczby statków handlowych, rybackich i portowych. Realizację programu rozpoczęto od zmian organizacyjnych. Zarządzeniem Ministra Żeglugi z 20 lutego 1950 przekształcono Zjednoczone Stocznie Polskie w Centralny Zarząd Przemysłu Okrętowego (CZPO)., a oddziały ZSP – w cztery przedsiębiorstwa państwowe: Stocznia Gdańska., Stocznia Północna., Stocznia Gdyńska. i Stocznia Szczecińska., której w roku 1959 nadano imię Adolfa Warskiego. W niedługim czasie ze Stoczni Gdańskiej i Stoczni Szczecińskiej wyodrębniono Bazy Remontowe (podlegające Ministerstwu Żeglugi) – Ostrów (Gdańsk) i Gryfia (Szczecin).