V edycja Wyścigu Pokoju (fr. Course de la Paix) miała miejsce między 30 kwietnia a 12 maja 1952 roku. Do organizatorów – polskiej Trybuny Ludu i czechosłowackiego Rudého Práva – dołączyła redakcja gazety z NRD Neues Deutschland i Związek Kolarski NRD. Po raz pierwszy w swojej historii wyścig prowadził przez terytorium NRD. Odbywał się na trasie z Warszawy przez Berlin do Pragi i miał długość 2153 km. W klasyfikacji indywidualnej zwyciężył reprezentujący Wielką Brytanię Szkot Ian Steel. W klasyfikacji drużynowej zwyciężyła po raz pierwszy w historii reprezentacja Wielkiej Brytanii. Sędzią głównym wyścigu był Polak Stanisław Cieślak.

Zmiany w wyścigu i regulaminie Kolarze startujący w wyścigu zaczęli otrzymywać dodatkowe nagrody. Przewodniczący Rady Państwa ufundował puchar dla najlepszej drużyny na polskiej części wyścigu, a premier – dla najlepszego kolarza na tej części wyścigu (podobne nagrody ufundowane zostały w NRD i Czechosłowacji). Od 1952 r. wyścigowi towarzyszył również charakterystyczny hejnał. W regulaminie zmieniono kolor koszulek dla drużynowych liderów wyścigu. Od tej edycji mieli oni jechać w niebieskich koszulkach z symbolem białego gołębia na piersi. Nadal utrzymano restrykcyjne kary dotyczące naprawy rowerów.

Lista startowa W wyścigu wystartowało 94 kolarzy, spośród których 65 dotarło do mety w Warszawie. Byli oni członkami 16 zespołów. Po raz pierwszy w wyścigu udział wzięli kolarze z Austrii, Belgii i Holandii. Reprezentacje Francji, Finlandii i Włoch zostały wystawione przez robotnicze związki sportowe: francuski Fédération Sportive et Gymnique du Travail (FSGT), fiński Työväen Urheiluliitto (TUL) oraz włoski Unione Italiana Sport Per Tutti (UISP). Większość drużyn składała się z 6 zawodników. Wyjątkiem były zespoły Francji, Włoch i Polonii francuskiej, złożone z pięciu kolarzy. W wyścigu udział wziął również jeden kolarz z Albanii – Piro Anghelli.

Zespoły i kolarze, którzy wzięli udział w 5. edycji Wyścigu Pokoju:

ANGLIA RUMUNIA 1 Bevis Wood 4 Ken Jowett 55 Ervant Norhadian 58 Marin Dumitrescu 2 Frank Seel 5 Ian Steel 56 Constantin Șandru 59 Nicolae Maxim 3 Leslie Scales 6 John Greenfield 57 Petre Nuță 60 Nicolae Chicomban AUSTRIA WOLNE TERYTORIUM TRIESTU (drużyna robotnicza) 7 Alfred Sitzwohl 10 Johann Karlik 61 Giuliano Donadell 64 Livio Zanolla 8 Franz Deutsch 11 Karl Cerkovnik 62 Giuseppe Bordon 65 Merano Mallich 9 Franz Weißenbacher 12 Franz Skrucny 63 Enrico Sossi 66 Vittorio Zorzenon BELGIA WĘGRY 13 Gustav Verschueren 16 Robert Raymond 67 Tibor Vida 70 Gyula Domjan 14 Raymond Vanhoven 17 Joseph Bauwens 68 Gyula Sere 71 Mihály Mayer 15 Frans van Looveren 18 Josef Verhelst 69 Pál Kucsera 72 Lajos Szabó BUŁGARIA WŁOCHY (UISP) 19 Dimityr Bobczew 22 Dimityr Kolew 73 Domenico Perotti 76 Alberto Ferri 20 Bojan Kocew 23 Miłko Rusew 74 Edmondo Galotta 77 Luigi Federici 21 Petyr Georgiew 24 Ilija Wełczew 75 Francesco Parisini 78 numer nieprzydzielony DANIA NIEMIECKA REPUBLIKA DEMOKRATYCZNA 25 Gunnar Røpke 28 Finn Christoffersen 79 Rudi Kirchhoff 82 Gustav-Adolf Schur 26 Christian Pedersen 29 Frank Skov Jensen 80 Heinz Gleinig 83 Bernhard Trefflich 27 Helge Hansen 30 Jørgen Falkbøll 81 Paul Dinter 84 Horst Gaede FINLANDIA (TUL) CZECHOSŁOWACJA 31 Onni Niemi 34 Sulo Punkinen 85 Jan Veselý 88 Jan Kněžourek 32 Veikko Haaga 35 Eino Salminen 86 Karel Nesl 89 Josef Skořepa 33 Veikko Kasslin 36 Vaino Kasslin 87 Stanislav Svoboda 90 Lubomír Puklický FRANCJA (FSGT) border|25x105px POLONIA FRANCUSKA 37 Eugène Garnier 40 Gabriel Audemard 91 Jan Stabliński 94 Ryszard Kruszyna 38 André Laurent 41 Pierre Favier 92 Jan Kuźnicki 95 Konrad Lipka 39 Robert Jonet 93 Henryk Seliga HOLANDIA POLSKA 43 Albertus Donker 46 Daniël de Groot 97 Henryk Hadasik 100 Stanisław Królak 44 Johannes La Grouw 47 Johannes van Ingen 98 Jerzy Jarząbek 101 Wacław Wrzesiński 45 Wilhelmus Remkes 48 André van Neerden 99 Władysław Klabiński 102 Wacław Wójcik ALBANIA (INDYWIDUALNIE) 102a Piro Anghelli

Trasa wyścigu 5. edycja Wyścigu Pokoju była najdłuższa z dotychczasowych. Liczyła 2135 km, podzielonych na dwanaście etapów, i rozpoczynała się w Warszawie, a kończyła w Pradze. Po raz pierwszy w historii kolarze jechali również przez terytorium NRD. Pierwsze cztery etapy prowadziły przez terytorium Polski. Szósty etap rozpoczynał się we Wrocławiu, a kończył w nadgranicznym Görlitz, już na terenie NRD. Kolejne cztery etapy prowadziły właśnie przez to państwo, a meta jednego z etapów i start kolejnego miały miejsce w Berlinie (w jego wschodniej części). Ostatnie trzy etapy, które poprzedził dzień przerwy, w całości rozgrywane były na terenie Czechosłowacji. Najdłuższym etapem był, liczący 223 km, III etap z Łodzi do Chorzowa. Najkrótszym etapem był etap I dookoła Warszawy, liczący 105 km.

Przebieg wyścigu W 5. edycji Wyścigu Pokoju z bardzo dobrej strony pokazał się Jan Stabliński, jadący w barwach Polonii Francuskiej, który był liderem na półmetku wyścigu. Cały czas toczył on walkę z Belgami, Holendrami, reprezentantem Czechosłowacji Janem Veselým, reprezentantami NRD, Bułgarami Miłko Rusewem i Dimityrem Bobczewem oraz Austriakiem Franzem Deutschem. Później jednak do głosu doszli jadący świetnie zespołowo reprezentanci Wielkiej Brytanii z Ianem Steelem na czele. Rozpoczęli oni swój atak na VII etapie, a na VIII jeszcze raz go ponowili. Dzięki temu Steel zdobył żółtą koszulkę lidera wyścigu, a na kolejnym etapie, przyjeżdżając w czołówce, umocnił się na tej pozycji i później mógł już spokojnie kontrolować sytuację, a jego koledzy pilnować triumfu w klasyfikacji drużynowej wyścigu. Ostatecznie wyścig zakończył się jedynym w historii triumfem reprezentanta i drużyny Wielkiej Brytanii w klasyfikacjach indywidualnej i drużynowej.

Etapy I etap, (30 kwietnia 1952), dookoła Warszawy (105 km)

Pierwszy, najkrótszy etap 5. edycji Wyścigu Pokoju był rywalizacją kolarzy z Belgii i Czechosłowacji. Ostatecznie zwycięzcą został Belg Gustav Verschuren, któremu udało się odskoczyć nieco od peletonu i samotnie minąć linię mety. Przed główną grupą przyjechał również jego kolega z reprezentacji Joseph Verhelst. Z głównej grupy najlepiej finiszowali kolarze czechosłowaccy Jan Veselý i Stanislav Svoboda. Dzięki takim wynikom pierwszym liderem w klasyfikacji drużynowej została Belgia. Etap ten zakończył się natomiast klęską dla reprezentacji Polski. Najlepszy z Polaków, Jerzy Jarząbek, ukończył etap na 65. miejscu. Reprezentacja Polski została sklasyfikowana na ostatnim, 16. miejscu w klasyfikacji drużynowej ze stratą piętnastu minut do Belgów (pozostałe piętnaście reprezentacji miało nikłą stratę do liderów). Na taką sytuację wpływ miała narzucona odgórnie taktyka, w myśl której polscy zawodnicy podzieleni zostali na pary i jeżeli któryś z zawodników miał defekt, drugi miał zostać mu do pomocy. Jako pierwszy defekt miał Władysław Klabiński, któremu do pomocy został drugi z „pary” – Stanisław Królak. Nie mieli oni jednak szansy dogonić pędzącego peletonu. Później od głównej grupy odstał Wacław Wójcik, następnie dętki przebijali Henryk Hadasik i Wacław Wrzesiński, a na koniec ostatni z Polaków jadących w głównej grupie – Jerzy Jarząbek – uczestniczył w kraksie na ulicach Warszawy i również stracił nieco w stosunku do zwycięzców.

L.p. Zawodnik Czas/strata 1. Gustav Verschueren 2:35,14 2. Josef Verhelst +0,24 3. Jan Veselý +0,37 4. Stanislav Svoboda +0,37 5. Raymond Vanhoven +0,37 6. Eugène Garnier +0,37 7. Gunnar Røpke +0,37 8. Rudi Kirchhoff +0,37 9. Alfred Sitzwohl +0,37 10. Johannes La Grouw +0,37

II etap, (1 maja 1952), Warszawa - Łódź (139 km) Drugi etap, ponownie był etapem krótkim, który rozstrzygnął się w końcówce. Tym razem długi finisz wygrał reprezentant Czechosłowacji Stanislav Svoboda, który pokonał Belga Fransa van Loverena. Wyprzedzili oni główną grupę o nieco ponad dziesięć sekund. Lider wyścigu Gustav Verschueren przyjechał poza czołową dziesiątką, jednak utrzymał prowadzenie w klasyfikacji generalnej, podobnie jak reprezentacja Belgii w klasyfikacji drużynowej. Polacy znowu zaprezentowali się bardzo słabo. Najlepszy z nich Wacław Wójcik ukończył etap na 43. miejscu ze stratą ponad minuty do zwycięzcy. Reprezentacja Polski znowu została sklasyfikowana na 16. (ostatnim) miejscu, a jej strata do liderów powiększyła się o kolejne cztery minuty.

L.p. Zawodnik Czas/strata 1. Stanislav Svoboda 3:51,15 2. Frans van Looveren +0,00 3. Jan Veselý +0,11 4. Christian Pedersen +0,11 5. Jan Kněžourek +0,12 6. John Greenfield +0,13 7. André van Neerden +0,14 8. Wilhelmus Remkes +0,15 9. Petyr Georgiew +0,16 10. Daniël de Groot +0,17

III etap, (2 maja 1952), Łódź - Chorzów (223 km) Trzeci etap 5. edycji Wyścigu Pokoju był też jej najdłuższym etapem. Jego bohaterem został zawodnik zespołu Polonii Francuskiej, późniejszy mistrz świata Jan Stabliński. Wygrał on etap po samotnej ucieczce z przewagą ponad minuty nad drugim na mecie Holendrem Daanem de Groot. Lider wyścigu Belg Gustav Verschueren przyjechał na metę czwarty, dzięki czemu Stabliński został nowym liderem wyścigu. Dobra postawa Niemców z NRD spowodowała, że zespół NRD został nowym liderem w klasyfikacji drużynowej. Po koszmarnej jeździe na pierwszych dwóch etapach z nieco lepszej strony pokazali się Polacy. Najlepszy z nich Henryk Hadasik zajął 8. miejsce, a reprezentacja awansowała na siódmą lokatę, choć jej strata do liderów znów się powiększyła.

L.p. Zawodnik Czas/strata 1. border|25x105px Jan Stabliński 5:17,04 2. Daniël de Groot +1,07 3. Jørgen Falkbøll +1,09 4. Gustav Verschueren +1,10 5. Constantin Șandru +1,11 6. Heinz Gleinig +1,14 7. Bernhard Trefflich +1,14 8. Henryk Hadasik +1,29 9. Johannes van Ingen +1,44 10. Christian Pedersen +3,03

IV etap, (3 maja 1952), Katowice - Wrocław (189 km) Czwarty etap wyścigu zakończył się ponownie zwycięstwem kolarzy, którzy zdecydowali się na ucieczkę. Wygrał Bułgar Dimityr Bobczew, a tuż za nim linię mety minął reprezentant NRD Gustav-Adolf Schur. Na finiszu odskoczyli oni od Duńczyka Jörgena Falkbølla. Lider wyścigu Jan Stabliński kontrolował sytuację i minął linię mety na piątym miejscu ze stratą około trzech minut do zwycięzcy. Z niezłej strony pokazali się Polacy, którzy zespołowo wygrali etap. Dwóch z nich znalazło się w pierwszej dziesiątce. W klasyfikacji drużynowej prowadzenie utrzymała drużyna NRD.

L.p. Zawodnik Czas/strata 1. Dimityr Bobczew 4:37,43 2. Gustav-Adolf Schur +0,00 3. Jørgen Falkbøll +0,17 4. Daniël de Groot +2,53 5. border|25x105px Jan Stabliński +3,03 6. Gustav Verschueren +3,03 7. Jan Veselý +3,18 8. Władysław Klabiński +3,18 9. Stanisław Królak +3,18 10. Ian Steel +3,25

V etap, (4 maja 1952), Wrocław - Görlitz (180 km) Piąty etap, kończył polską część 5. edycji Wyścigu Pokoju. Meta usytuowana była w nadgranicznym Görlitz już po stronie NRD. Na tym etapie ponownie z dobrej strony pokazał się lider wyścigu Jan Stabliński z Polonii Francuskiej. Na metę dojechał w dwuosobowej ucieczce z Bułgarem Miłko Rusewem, który wygrał ten etap. Stabliński umocnił się na pozycji lidera i wielu zaczęło upatrywać w nim faworyta do wygrania całego wyścigu. W klasyfikacji drużynowej prowadziła nadal reprezentacja NRD.

L.p. Zawodnik Czas/strata 1. Miłko Rusew 4:45,13 2. border|25x105px Jan Stabliński +0,02 3. Jan Veselý +1,21 4. Stanislav Svoboda +1,21 5. Gustav Verschueren +2,16 6. Daniël de Groot +2,20 7. Robert Jonet +3,02 8. John Greenfield +3,11 9. Gustav-Adolf Schur +3,21 10. Ian Steel +5,42

VI etap, (6 maja 1952), Budziszyn - Berlin (208 km) Szósty etap 5. edycji Wyścigu Pokoju, który odbył się po dniu odpoczynku, był popisem jednego kolarza, Austriaka Franza Deutscha. Wygrał on etap po samotnej jeździe z przewagą blisko czterech i pół minuty nad drugim na mecie Belgiem Fransem van Loveren i ponad pięciu minut nad peletonem, który przyprowadził inny Austriak Alfred Sitzwohl. Lider wyścigu Jan Stabliński przyjechał w czołówce głównej grupy i utrzymał prowadzenie w wyścigu. Drużynowymi liderami nadal była ekipa NRD, a kolarze po raz pierwszy finiszowali w Berlinie.