Muzeum Miejskie w Wadowicach – muzeum położone w Wadowicach. Działa w ramach Wadowickiego Centrum Kultury i jest położone w bezpośrednim sąsiedztwie Domu Rodzinnego Ojca Świętego Jana Pawła II.
Budynek Muzeum mieści się w jednej z najstarszych kamienic w mieście. Klasycystyczny budynek w stylu dworku pochodzi z początków XIX wieku. Charakterystycznym elementem architektury jest przedsionek i znajdujący się nad nim balkon tworzące ryzalit frontowy. Balkon zdobią kanelowane kolumny jońskie wspierające belkowanie i trójkątny przyczółek nad wejściem. Budynek posiada przelotową sień.
35px|small Budynek wpisany jest do rejestru zabytków pod nr rej.: A-457/86 z 7.11.1986.
Historia Pod koniec XIX wieku kamienica należała do zamożnej wadowickiej rodziny Schwartzów, a następnie do Marii ze Schwartzów Gedlowej (1865-1947), żony doktora nauk lekarskich i działacza Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Mieczysława Władysława Gedla (1852-1901). Kolejnym właścicielem był doktor wszechnauk lekarskich Jan Moskała (1868-1944), znany i ceniony lekarz pracujący w Wadowicach jeszcze przed wybuchem I wojny światowej. Moskała zapisał budynek w testamencie Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na działalność naukowo-badawczą.
W dwudziestoleciu międzywojennym na parterze znajdowała się „Mleczarnia Hygieniczna”, czyli jadłodajnia prowadzona przez Marię i Alojzego Banasiów, w której po śmierci matki Emilii stołował się wraz z ojcem młody Karol Wojtyła. Syn właścicieli, Jan Banaś (1917-1943), był szkolnym kolegą przyszłego papieża. W „Mleczarni Hygienicznej” mieściła się także siedziba klubu piłkarskiego „Polonia” Wadowice.
Po wojnie, w 1946 roku, krótko mieściła się tutaj szkoła handlowa, a w 1968 roku Uniwersytet Jagielloński, spadkobierca majątku po dr. Moskale, przekazał budynek miastu. W latach 1979–1994 przy ulicy Kościelnej znajdowała się siedziba Towarzystwa Miłośników Ziemi Wadowickiej (TMZW), a także biuro PTTK i Dział Zbiorów Specjalnych biblioteki miejskiej. W piwnicach działała galeria Biura Wystaw Artystycznych. Przez długi czas w budynku mieściły się też mieszkania prywatne.
Na piętrze kamienicy w 1991 roku otwarta została ekspozycja Zygmunta Krausa poświęcona katastrofie amerykańskiego liberatora B-24 „Hell's Angel”, który rozbił się w 1944 roku w Zygodowicach.
W początkach działalności muzeum nosiło nazwę Zbiory Historyczne Ziemi Wadowickiej. Funkcjonowało ono jednak bez osobowości prawnej, podlegając, zgodnie z ustawą o samorządzie terytorialnym, bezpośrednio pod Zarząd Miasta. Dyrektorem placówki była Janina Szkutnik. Instytucja gromadziła pamiątki i materiały historyczne dotyczące Wadowic oraz prowadziła działalność edukacyjną i naukową, wydając publikacje. Muzeum znajdowało się wówczas w stadium organizacyjnym. Pod koniec 1994 roku nowym dyrektorem został Piotr Wyrobiec i do połowy 1996 roku placówka funkcjonowała bez specjalnego wyodrębnienia w formie uchwały czy statutu, kiedy to na mocy ustawy o upowszechnianiu kultury, powołano instytucję o nazwie Zbiory Historyczne Ziemi Wadowickiej. Rok później zaczęto wydawać Przegląd historyczno-kulturalny "Wadoviana", poświęcony głównie historii miasta. W październiku 2000 roku doszło do połączenia ZHZW i Wadowickiego Domu Kultury w jedną instytucję – Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity – od tego czasu Muzeum pod nazwą Muzeum Miejskie działa jako integralna część tej instytucji.
Zbiory Zbiory Muzeum bazują na eksponatach zgromadzonych do 2000 roku przez Zbiory Historyczne Ziemi Wadowickiej oraz na muzealiach pozyskiwanych – zarówno poprzez zakupy, jak i darowizny – przez cały okres działalności placówki. Pierwszą pozycją odnotowaną w Księdze Inwentarzowej jest odznaka z dokumentem za II spis powszechny ludności w 1931 r. zakupiona w krakowskim gabinecie numizmatycznym. Aktualnie kolekcja Muzeum liczy ponad 3 tysiące eksponatów, na które składają się m.in. obrazy, grafiki, archiwalne dokumenty (dyplomy, świadectwa), książki, fotografie, pocztówki i mapy związane z historią Wadowic oraz okolicy. Ponadto muzeum posiada m.in. unikatową kolekcję numizmatyczną monet i medali upamiętniających pontyfikat św. Jana Pawła II, kolekcję pamiątek związanych z pierwszym lotem Polaka w kosmos, zbiór geologiczny meteorytów, tektytów i minerałów.
Malarstwo i rzeźba Muzeum Miejskie posiada w swoich zbiorach obrazy (oleje, akwarele), ryciny, grafiki, litografie oraz rzeźby i kafle artystów związanych głównie z miastem i ziemią wadowicką. Na kolekcję składają się m.in. prace: Wincentego Bałysa (malarstwo), Ludwika Jacha juniora (malarstwo), Ludwika Jacha seniora (malarstwo), Józefa Jury (kaflarstwo artystyczne), Karola Pustelnika (malarstwo), Franciszka Suknarowskiego (malarstwo, rzeźba), Jana Sarnickiego (malarstwo), Felicji Świtalskiej (malarstwo). W zbiorach znajdują się także obrazy i grafiki autorów współczesnych, m.in. M. Filek, K. Jankowskiej, J. Komana, R. Kurdziela, J. Kurnika, R. Kwaśnego, T. Kwiatkowskiego, M. Łasaka, Z. Połącarza, K. Sowińskiej, A. Zielińskiego, A. Kasprzaka.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Muzea regionalne w Polsce Kategoria:Muzea w Wadowicach Muzeum Miejskie w Wadowicach W