Woda zarobowa – woda stosowana do wykonywania betonów jak i zapraw budowlanych Z. Jamroży: Beton i jego technologie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.. Stanowi podstawowy składnik umożliwiający rozpoczęcie procesu wiązania, a później twardnienia betonu. Działanie wody zarobowej można podzielić na fizyczne i chemiczne H. Dondelewski, M. Januszewski: Betony cementowe, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2008.. Fizycznie woda oddziałuje na konsystencję zaczynu, wpływając na procesy technologiczne (mieszanie, transport, układanie itd.), chemicznie bierze udział w procesach wiązania i twardnienia spoiwa. Woda do zarabiania betonów musi spełniać odpowiednie wymagania normowe. Zlekceważenie ich może spowodować: zmiany w procesie wiązania i twardnienia betonu, zmniejszenie właściwości wytrzymałościowych betonu, osłabienie odporności betonu na szkodliwe oddziaływanie środowiska zewnętrznego, spadek trwałości betonu w czasie eksploatacji.

Polska Norma określająca wymagania dotyczące wody zarobowej to PN-EN 1008: 2004 „Woda zarobowa do betonu. Specyfikacja pobierania próbek, badanie i ocena przydatności wody zarobowej do betonu, w tym odzyskanej z procesów produkcji betonu”.

Hydratacja cementu Hydratacja w chemii rozumiana jest jako reakcja przyłączania wody. W budownictwie hydratacja oznacza reakcje chemiczne i procesy fizyczne zachodzące od momentu dodania wody do spoiwa. Reakcja przebiega na powierzchni ziaren cementu. Ze względu na złożoność procesów rozpatruje się oddzielnie reakcje poszczególnych związków mineralogicznych z wodą, a następnie reakcje między tymi związkami lub produktami ich hydrolizy. Poszczególne bezwodne składniki cementu reagują następująco: Hydroliza alitu:

Hydratacja belitu:

Hydroliza brownmillerytu: + (n−m) Hydratacja celitu:

Uwodniony celit reaguje z wodorotlenkiem wapniowym tworząc trudno rozpuszczalny produkt:

Czas wiązania cementu można regulować przez dodanie gipsu. Zachodzi wówczas reakcja uwodnionego celitu z gipsem i tworzeniem soli Candlota (ettringitu): (sól Candlota) Twardnienie cementu następuje wskutek tworzenia się żelu uwodnionych krzemianów oraz reakcji wodorotlenku wapniowego i dwutlenkiem węgla:

Rodzaje wody zarobowej Polska Norma PN-EN 1008: 2004 "Woda zarobowa do betonu: Specyfikacja pobierania próbek, badanie i ocena przydatności wody zarobowej do betonu, w tym wody odzyskanej z procesów produkcji betonu" dzieli wodę zarobową naPN-EN 1008: 2004 Woda zarobowa do betonu - Specyfikacja pobierania próbek, badanie i ocena przydatności wody zarobowej do betonu, w tym wody odzyskanej z procesów produkcji betonu.: Woda pitna – przydatna do stosowania w betonie – Nie wymaga dodatkowych badań, Woda odzyskana z procesów produkcji betonu – wymaga badań wskazanych przez normę, Woda ze źródeł podziemnych – wymaga badań wskazanych przez normę, Naturalna woda powierzchniowa – wymaga badań wskazanych przez normę, Woda ze ścieków przemysłowych – wymaga badań wskazanych przez normę, Woda morska lub woda zasolona – wymaga badań wskazanych przez normę. Przydatna do stosowania w betonie niezbrojonym i niezawierającym innych elementów metalowych. W szczególnym przypadku stosowania w betonie zawierającym stalowe zbrojenie lub inne elementy metalowe zasadniczym czynnikiem jest zawartość chlorków w wodzie, Woda kanalizacyjna ­– nie nadaje się do stosowania w betonie.

Wymagania i badanie wody Stwierdzenie przydatności wody składa się z dwóch etapów: oceny wstępnej i badania właściwości chemicznych. Podjęcie decyzji o specjalistycznych badaniach powinno być podjęte dopiero po dokonaniu oceny wstępnej, której kryteria podane zostały w tablicy nr 1. Niespełnienie któregokolwiek z wymagań nie musi przekreślać użyteczności wody. W takim przypadku należy udowodnić, żePN-EN 196-3: 2011 Metody badania cementu - Część 3: Oznaczanie czasów wiązania i stałości objętości.PN-EN 196-1: 2006 Metody badania cementu - Część 1: Oznaczanie wytrzymałości: Czas początku wiązania próbki nie jest krótszy niż 1 h i nie różni się więcej niż 25% od czasu uzyskanego na próbkach wykonanych z użyciem wody destylowanej lub demineralizowanej. Czas końca wiązania nie jest dłuższy niż 12 h i nie różni się więcej niż 25% od czasu uzyskanego na próbkach wykonanych z użyciem wody destylowanej lub demineralizowanej. 7-dniowa wytrzymałość na ściskanie próbek nie jest mniejsza niż 90% wytrzymałości próbek wykonanych z użyciem wody destylowanej lub demineralizowanej.

+ Wymagania dotyczące oceny wstępnej według PN-EN 1008:2004 Oznaczana cecha Wymagania normowe Oleje i tłuszcze Nie więcej niż widoczne ślady Detergenty Ewentualna piana powinna znikać w ciągu 2 minut Barwa Woda niesklasyfikowana odzyskana z procesów produkcji betonu powinna być bladożółta lub jaśniejsza Zawiesiny 1) Woda odzyskana z procesów produkcji betonu – spełnienie wymogów normowych 2) Woda z innych źródeł ≤ 4 cm³ osadu Zapach 1) Woda odzyskana z procesów produkcji betonu - bez zapachu, z wyjątkiem zapachu dopuszczalnego dla wody pitnej oraz lekkiego zapachu cementu. Dopuszczalny lekki zapach siarkowodoru w przypadku zawartości w wodzie żużla wielkopiecowego 2) Woda z innych źródeł - bez zapachu, z wyjątkiem zapachu dopuszczalnego dla wody pitnej. Bez zapachu siarkowodoru po dodaniu kwasu chlorowodorowego. Kwasy pH ≥ 4 Substancje humusowe po dodaniu NaOH - barwa wody żółtawobrązowa lub jaśniejsza

Przypisy

Kategoria:Materiały budowlane Kategoria:Beton Kategoria:Woda