thumb|200px|Katedra w Santiago de Compostela – jedna z najważniejszych świątyń pielgrzymkowych Wolność wyznania jest zagwarantowana przez Konstytucję Hiszpańską. Według szacunków Centrum Badań Socjologicznych w Madrycie przeprowadzonych w styczniu 2022 roku większość (57,6%) społeczeństwa przyznaje się do katolicyzmu, ale mniej niż jedna piąta (18,9%) uczestniczy we mszy lub spowiada się. Drugą co do wielkości grupą są osoby niereligijne i niewierzące (38,1%), których liczba w ostatnich latach stale się zwiększa. 2,8% twierdzi, że należy do religii innej niż katolicka. Inne badania szacują większą liczbę mniejszości religijnych, w tym: muzułmanie (2 mln), protestanci (1,5 mln) i prawosławni (0,9 mln).
Według najnowszego sondażu Eurobarometru z 2010 roku odpowiedzi mieszkańców Hiszpanii na pytania w sprawie wiary były następujące: 59% – „wierzę w istnienie Boga” 20% – „wierzę w istnienie pewnego rodzaju ducha lub siły życiowej” 19% – „nie wierzę w żaden rodzaj ducha, Boga lub siły życiowej” 2% – „nie wiem”
Historia Katolicyzm stał się oficjalną religią Hiszpanii w 589 roku. Pojawienie się politycznego liberalizmu, na początku XIX wieku doprowadziło do serii konfliktów między Kościołem a państwem, zwłaszcza o ziemię i kontrolę kształcenia. Katolicyzm pozostał oficjalną religią państwa do Drugiej Republiki Hiszpańskiej (1931–1936). Po zakończeniu wojny domowej w Hiszpanii, generał Francisco Franco przywrócił katolicyzm jako religię państwową i zachował ten status do czasu proklamowania konstytucji z 1978 roku. Od tego czasu Hiszpania nie posiada oficjalnej religii, ale Kościół katolicki nadal otrzymuje wsparcie finansowe od państwa. Legalizacja rozwodów i aborcji, oraz reform edukacyjnych w 1980 roku przyniosła Kościołowi kolejny raz konflikt z rządem.
Odbiciem malejącej roli Kościoła i religii w Hiszpanii są drastyczny kryzys powołań i niedobór duchowieństwa, upowszechniający się relatywizm moralny, daleko posunięta tolerancja wobec antykoncepcji, aborcji, eutanazji, kohabitacji czy małżeństw homoseksualnych. Szczególnie młode pokolenie krytyczne jest wobec postaw i doktryn Kościoła odnośnie do etyki seksualnej i życia małżeńsko-rodzinnego. Młode pokolenie także w największym stopniu skłania się ku indywidualnej wierze bądź bezwyznaniowości. W 2005 roku zaledwie połowa młodzieży utożsamiała się z katolicyzmem, z czego jedynie 10% było zaangażowanych religijnie, a niespełna 4% systematycznie praktykowało. Z drugiej strony w obliczu gwałtownej laicyzacji życia publicznego, reformom rządzącej PSOE i napływowi muzułmańskich imigrantów widoczna jest także aktywna działalność organizacji katolickich mobilizujących prawicowe ugrupowania polityczne i zwolenników odnowy moralnej i tradycyjnych wartości rodzinnych i katolickich. Ruchy te jednak wydają się być w mniejszości.
W roku 2004 Federacja Jednot Ewangelickich w Hiszpanii (FEREDE) zwracała uwagę na brak wystarczającej neutralności religijnej w Hiszpanii. Zdaniem FEREDE kolejne rządy sprawujące władzę od czasu wprowadzenia konstytucji w 1978 znoszącej w Hiszpanii państwo wyznaniowe, zrobiły zbyt mało w walce z trwającą od setek lat dyskryminacją mniejszości religijnych.
Dane statystyczne thumb|200px|Islamskie Centrum Kultury i Meczet w Madrycie thumb|200px|Cerkiew prawosławna św. Marii Magdaleny w Madrycie Największe wspólnoty religijne w 2010 roku, według Operation World: Lp. Religia/kościół Liczba wiernych Procent ludności 1. Kościół katolicki 34 010 tys. 74,8% 2. Islam 1 090 tys. 2,4% 3. Kościoły prawosławne 562 tys. 1,24% 4. Judaizm 318 153 0,7% 5. Zielonoświątkowcy 311 989 0,7% 6. Ewangelikalni 150 tys. 0,33% 7. Świadkowie Jehowy 120 tys. (2022) 0,25% 8. Kościół Anglikański 76 tys. 0,17% 9. Mormoni 45,5 tys. 0,1% 10. Hinduizm 0,1% 11. Buddyzm 0,1%
Zobacz też inkwizycja hiszpańska Kościół katolicki w Hiszpanii prawosławie w Hiszpanii protestantyzm w Hiszpanii Świadkowie Jehowy w Hiszpanii
Przypisy