Wybory parlamentarne w Serbii w 2014 roku odbyły się 16 marca. W wyniku wyborów, będących wyborami przedterminowymi, wyłonionych zostało 250 deputowanych do Zgromadzenia Narodowego Republiki Serbii (Skupsztiny). Próg wyborczy wynosił 5%, nie obowiązywał w przypadku ugrupowań mniejszości narodowych.

Wybory zakończyły się zdecydowanym zwycięstwem koalicji skupionej wokół Serbskiej Partii Postępowej Aleksandara Vučicia, która zdobyła około 48% głosów i ponad 3/5 mandatów w 250-osobowej Skupsztinie. Do parlamentu weszła również Socjalistyczna Partia Serbii premiera Ivicy Dačicia z sojusznikami, bloki wyborcze zorganizowane przez Partię Demokratyczną i byłego prezydenta Borisa Tadicia, a także trzy ugrupowania mniejszości narodowych. Poza Zgromadzeniem Narodowym znalazły się trzy zasiadające w nim dotychczas ugrupowania – Demokratyczna Partia Serbii, Partia Liberalno-Demokratyczna i Zjednoczone Regiony Serbii.

Tło wyborów Wybory w 2012 wygrał blok Tomislava Nikolicia i jego Serbskiej Partii Postępowej. Po dwumiesięcznych negocjacjach postępowcy zawiązali koalicję rządową m.in. z Socjalistyczną Partią Serbii, której lider Ivica Dačić objął urząd premiera. Do opozycji przeszła współrządząca dotąd z socjalistami Partia Demokratyczna byłego prezydenta Borisa Tadicia, której nowym przewodniczącym został burmistrz Belgradu Dragan Đilas. W kolejnych miesiącach w Partii Demokratycznej dochodziło do różnych sporów i rozłamów, a jej lidera w 2013 odwołano ze stanowiska burmistrza.

Wobec stale rosnących notowań Serbskiej Partii Postępowej jej przewodniczący, pierwszy wicepremier Aleksandar Vučić, wezwał do rozpisania przedterminowych wyborów. Propozycję tę poparł również premier Ivica Dačić. 29 stycznia 2014 prezydent Tomislav Nikolić podjął decyzję o rozwiązaniu Skupsztiny i rozpisaniu wyborów na 16 marca 2014.

Listy wyborcze Republikańska Komisja Wyborcza zarejestrowała łącznie 19 list wyborczych: Aleksandar Vučić – Przyszłość, w którą wierzymy (Serbska Partia Postępowa, Socjaldemokratyczna Partia Serbii, Nowa Serbia, Serbski Ruch Odnowy, Ruch Socjalistyczny) Ivica Dačić – Socjalistyczna Partia Serbii (SPS), Partia Zjednoczonych Emerytów Serbii (PUPS), Zjednoczona Serbia (JS) Demokratyczna Partia Serbii – Vojislav Koštunica Čedomir Jovanović – LDP, BDZS, SDU Związek Węgrów Wojwodiny – Ištvan Pastor Serbska Partia Radykalna – Dr Vojislav Šešelj Zjednoczone Regiony Serbii – Mlađan Dinkić Z Partią Demokratyczną dla demokratycznej Serbii Dveri – Boško Obradović SDA Sandżaku – Dr Sulejman Ugljanin Boris Tadić – Nowa Partia Demokratyczna – Zieloni, LSV – Nenad Čanak, Razem dla Serbii, VMDK, Razem dla Wojwodiny, Demokratyczna Lewica Romów Trzecia Serbia – Dla Wszystkich Wartościowych Ludzi Partia Czarnogórców – Josip Broz Lista Wspólnot Narodowych – BDZ – MPSZ – DZH – MRM – MEP – Emir Elfić Wystarczy – Saša Radulović Koalicja Obywateli Wszystkich Narodów i Narodowości (RDS-SDS) Grupa Obywatelska Patriotyczny Front – dr Borislav Pelević Partia Rosyjska – Slobodan Nikolić Partia na rzecz Akcji Demokratycznej – Riza Halimi

Uczestnicy wyborów Serbska Partia Postępowa i koalicjanci Koalicja pod nazwą „Aleksandar Vučić – Przyszłość, w którą wierzymy” skupiła się wokół Serbskiej Partii Postępowej (SNS) Aleksandara Vučicia, który na stanowisku jej przewodniczącego zastąpił prezydenta Tomislava Nikolicia. Oficjalnymi partnerami porozumienia wyborczego poza SNS zostały Nowa Serbia (NS) Velimira Ilicia, Ruch Socjalistyczny (PS) Aleksandara Vulina, Socjaldemokratyczna Partia Serbii (SDPS) Rasima Ljajicia i Serbski Ruch Odnowy (SPO) Vuka Draškovicia. Na liście wyborczej znaleźli się ponadto przedstawiciele szeregu innych partii politycznych w tym Ruchu Siła Serbii (PSS-BK) Dragomira Karicia, Ludowej Partii Chłopskiej (NSS) Marijana Rističevicia, Chrześcijańsko-Demokratycznej Partii Serbii (DHSS) Olgicy Batić, Zjednoczonej Partii Chłopskiej (USS) Miliji Mileticia, a także ugrupowań mniejszości narodowych, tj. Demokratyczna Partia Sandżaku (SDP), Bośniacka Partia Ludowa (BNS) i Ludowa Partia Sandżaku (SNP). Koalicję wsparły organizacje społeczne współpracujące z SNS w trakcie poprzednich wyborów (m.in. koalicja stowarzyszeń uchodźców oraz zrzeszenie małych i średnich przedsiębiorców), a także organizacje Romów (w tym Partia Romska).

Socjalistyczna Partia Serbii i koalicjanci Blok wyborczy premiera Ivicy Dačicia SPS-PUPS-JS powołały kierowana przez niego Socjalistyczna Partia Serbii, a także dotychczasowi sojusznicy socjalistów: Partia Zjednoczonych Emerytów Serbii (PUPS) Jovana Krkobabicia i Zjednoczona Serbia (JS) Dragana Markovicia „Palmy”.

Demokratyczna Partia Serbii Demokratyczna Partia Serbii (DSS) byłego premiera Vojislava Koštunicy ponownie wystawiła samodzielną listę wyborczą, na której znaleźli się również przedstawiciele Ruchu Weteranów, poprzednio współpracującego z socjalistami.

Partia Liberalno Demokratyczna i koalicjanci Lista wyborcza pod nazwą „Čedomir Jovanović – LDP, BDZS, SDU” została zorganizowana przez Partię Liberalno-Demokratyczną (LDP) Čedomira Jovanovicia z udziałem jednej z partii mniejszości boszniackiej (BDZS) oraz Unii Socjaldemokratycznej (SDU) Žarka Koracia. Poparcie dla LDP wyraziło również Stowarzyszenie Wolnych i Niezależnych Związków Zawodowych Serbii.

Zjednoczone Regiony Serbii Zjednoczone Regiony Serbii (URS), przekształcone w 2013 w jednolitą partię polityczną z Mlađanem Dinkiciem na czele, wystawiły samodzielną listę wyborczą.

Partia Demokratyczna i koalicjanci Największe parlamentarne ugrupowanie opozycyjne utworzyło koalicję pod szyldem „Z Partią Demokratyczną dla demokratycznej Serbii”. W jej skład poza Partią Demokratyczną (DS) Dragana Đilasa weszły Nowa Partia (NS) Zorana Živkovicia, Demokratyczny Związek Chorwatów w Wojwodinie (DSHV) Petara Kunticia i Bogata Serbia (BS) Zaharije Trnavčevicia. Sojusz poparła także centrala związków zawodowych Sloga.

Lista wyborcza Borisa Tadicia Wkrótce po ogłoszeniu terminu wyborów były prezydent Boris Tadić opuścił Partię Demokratyczną, zapowiadając budowę nowej formacji pod nazwą Nowa Partia Demokratyczna, a także formowanie wspólnego bloku wyborczego. Dla realizacji tych celów partia Zieloni Serbii posła Ivana Karicia przekształciła się w ugrupowanie pod nazwą Nowa Partia Demokratyczna – Zieloni (NDS). Ponadto koalicję uzupełniły Liga Socjaldemokratów Wojwodiny (LSV) Nenada Čanaka, Razem dla Serbii (ZZS) Dušana Petrovicia, Razem dla Wojwodiny Oleny Papugi oraz ugrupowania Węgrów i Romów.

Pozostałe listy wyborcze W wyborach zarejestrowały się listy wyborcze mniejszości narodowych: Związek Węgrów Wojwodiny (SVM) Istvána Pásztora, Partia Akcji Demokratycznej Sandżaku (SDAS) Sulejmana Ugljanina, pozaparlamentarne Partia Czarnogórców i Partia Rosyjska, koalicja deputowanego Emira Elficia obejmująca ugrupowania Boszniaków, Węgrów i Chorwatów, blok partii rusińskiej i słowackiej pod nazwą Koalicja Obywateli Wszystkich Narodów i Narodowości, a także Partia na rzecz Akcji Demokratycznej (PDD) Rizy Halimiego, jedyne albańskie ugrupowanie biorące udział w serbskich wyborach.

Listy wyborcze zarejestrowały też ugrupowania skrajnej prawicy: Serbska Partia Radykalna (SRS), przebywającego w areszcie w Hadze Vojislava Šešelja, a także Dveri i Trzecia Serbia oraz Patriotyczny Front posła Borislava Pelevicia. Swój komitet wyborczy pod nazwą Wystarczy zorganizował także odwołany minister gospodarki Saša Radulović.

Wyniki Republikańska Komisja Wyborcza 17 marca 2014 ogłosiła wstępne wyniki z 99,08% obwodów wyborczych. Oficjalne wyniki przedstawiono 24 marca 2014 – dzień wcześniej powtórzono głosowanie w jednym z obwodów.

PartiaGłosy%MandatySerbska Partia Postępowa, SDPS, Nowa Serbia, SPO, Ruch Socjalistyczny1 736 920 48,35158Socjalistyczna Partia Serbii, Partia Zjednoczonych Emerytów Serbii, Zjednoczona Serbia484 607 13,4944Z Partią Demokratyczną dla demokratycznej Serbii216 6346,03 19Nowa Partia Demokratyczna, LSV, ZZS, VMDK, ZZV, DLR204 7675,70 18Demokratyczna Partia Serbii152 4364,24 0Dveri128 458 3,580Partia Liberalno-Demokratyczna, BDZS, SDU120 8793,36 0Zjednoczone Regiony Serbii109 1673,04 0Związek Węgrów Wojwodiny75 2942,10 6Wystarczy74 9732,09 0Serbska Partia Radykalna72 303 2,010Partia Akcji Demokratycznej Sandżaku35 1570,98 3Partia na rzecz Akcji Demokratycznej24 3010,68 2Trzecia Serbia16 2060,47 0Partia Rosyjska6547 0,180Partia Czarnogórców63880,18 0Patriotyczny Front45140,13 0Lista Wspólnot Narodowych3983 0,110RDS-SDS3182 0,09 0Głosy nieważne i puste 115 659 ––Razem3 592 375 100250Uprawnieni/frekwencja 6 765 998 53,09 –

Przypisy

Kategoria:2014 w Serbii 2014 Serbia