Józef Konstanty Kusztelan (ur. 22 stycznia 1843, zm. 4 stycznia 1907) – działacz gospodarczy i społeczny.
Życiorys Rodzina i wykształcenie Józef Konstanty Kusztelan urodził się w Strzeszkach k. Środy 22 stycznia 1834 i był synem dzierżawcy Konstantego i Jadwigi z domu SzermerRodzice zawarli związek małżeński w 1840 r., zob. informację na portalu: geneteka.genealodzy.pl [dostęp: 28 VI 2017 r.]. Był żonaty z Teodorą z Michalskich (zm. 1920), z którą miał synów: Lecha, Czecha (uczestnika powstania wielkopolskiego) i Rusa Jaremę oraz córki: Ojcumiłę (zamężna Prabucka, działaczka śląska), Izabellę i Ludomiłę (malarki), Janinę (nauczycielka, przełożona Szkoły im. Marii Brownsford w Poznaniu) i Zofię (ur. 1874, zamężna Żelazowska – malarka, jedna z pierwszych kobiet z zaboru pruskiego studiująca w charakterze hospitantki na Wydziale Filozoficznym UJ w r. akad. 1898/9)Internetowy Polski Słownik Biograficzny.. W TrzemeszniePortal Trzemeszno-pro memoria [dostęp: 28 VI 2017 r.], Poznaniu i Inowrocławiu uczęszczał do gimnazjum. W Berlinie i Rostocku studiował po maturze matematykę, nauki przyrodnicze, filozofię i filologię klasyczną.
Aktywność zawodowa i działalność gospodarczo-społeczna Po uzyskaniu doktoratu, uczył w Ostrowie k. Wielenia i Poznaniu. Przez władze pruskie został usunięty ze szkoły za odmowę wykładania religii w języku niemieckim. W listopadzie 1878 w Towarzystwie Pożyczkowym dla Przemysłowców m. Poznania został członkiem zarządu i poświęcił się krzewieniu ruchu spółdzielczego w zaborze pruskim. Uważał go za szczególnie ważny środek walki z antypolską polityką. W latach 1881–1887 prezes rady nadzorczej tego towarzystwa, a w 1882 wszedł w skład komitetu Związku Spółek Zarobkowych, by w 1885 zostać jego prezesem. Zainicjował utworzenie Banku Związku i w latach 1886–1906 był jego kierownikiemS. Ochociński, W stulecie założenia centrali bankowej wielkopolskiego systemu spółdzielczości kredytowej, "Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny", 48, 1986, 1, s. 229.E. Magiera, Zarys rozwoju ruchu spółdzielczego na ziemiach polskich pod zaborem pruskim w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku oraz jego edukacyjny charakter, "Studia Paedagogica Ignatiana", 19, 2016, 3, s. 189. oraz wywierał decydujący wpływ na działalność tzw. „banku Kusztelana”. Od 1890 należał również do patronatu Związku Spółek. W 1890 założył Towarzystwo Pomoc - Spółkę Budowlaną, mającą wspierać polski stan posiadania w PoznaniuD. Łukasiewicz, "Bzik na punkcie mieszkania", czyli mieszkanie i jego otoczenie w Prusach w latach 1871-1918, "Przegląd Zachodniopomorski", 31, 2016, 4, s. 68.. Na kongresie w Budapeszcie w 1904 wybrany został jako jeden z najwybitniejszych spółdzielców polskich do wydziału centralnego Międzynarodowego Związku Spółdzielczego w Londynie. Zajmował się kształceniem fachowym działaczy spółdzielczych i przyczynił do rozwinięcia szerokiej agitacji za składaniem depozytów w polskich spółkach. Redagował „Poradnik dla Spółek” i wydał kilkanaście sprawozdań Związku Spółek i około 10 broszur ekonomicznych. Sekretarz Wydziału Przyrodniczego PTPN, a na jego posiedzeniach wygłosił wiele referatów z zakresu fizyki i matematyki. Wspomagał towarzystwo finansowoKusztelan wybijał się w wydziale, który na przełomie XIX i XX w. przeżywał kryzys, zob. Z. Grot, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (1857-1957), "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki", 2, 1957, nr 4, s. 656.. Zmarł w Poznaniu 4 stycznia 1907 i został pochowany na cmentarzu ŚwiętomarcińskimWspomnienie wnuczki Józefa, córki Rusa [dostęp: 28 VI 2017 r.], a podczas ostatniej wojny grób przeniesiono na cmentarz w Poznaniu przy ulicy SamotnejZdjęcia grobu Józefa i części jego dzieci z portalu billiongraves.com [dostęp: 28 VI 2017 r.].
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Biografia: Dr Józef Kusztelan. Szkic monografji wygłoszony na Akademji w auli W.S.H. w Poznaniu dnia 1 marca 1936 r., Poznań b.d. Zdjęcie portretowe w zbiorach NAC
Kategoria:Ludzie związani ze Środą Wielkopolską Kategoria:Polscy działacze gospodarczy (zabór pruski) Kategoria:Urodzeni w 1843 Kategoria:Zmarli w 1907