Zofia Dziewiszek-Andrychowska (ur. 29 marca 1931 w Warszawie) – pułkownik pilot Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Życiorys Życie prywatne Zofia Dziewiszek-Andrychowska urodziła się 29 marca 1931 w Warszawie w rodzinie leśniczego. Ojciec Jan był leśniczym w Puszczy Kampinoskiej. Miała troje starszego rodzeństwa; brata i dwie siostry. Uczęszczała do szkoły podstawowej w Będzelinie w województwie łódzkim, gdzie na nowe leśnictwo zostali przeniesieni jej rodzice z całą rodziną. Jej ojciec brał udział w ruchu oporu przeciw hitlerowcom. 5 września 1944 została wraz z całą rodziną, w sumie osiem osób, aresztowana przez gestapo i osadzona w więzieniu w Tomaszowie Mazowieckim.
W listopadzie 1944 jej rodzina została wywieziona do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen i Rawensbruck, przed wywiezieniem rodziny została wypuszczona na wolność. Do końca wojny spędziła u znajomych. Ojciec zmarł w obozie. Obóz koncentracyjny przeżyły tylko matka i dwie siostry. Po ich powrocie do kraju rodzina przeniosła się do miejscowości Kępno, gdzie matka dostała pracę, a ona wraz z siostrami zaczęły uczęszczać do szkół. 13 lipca 1951 poślubiła pilota wojskowego Bolesława Andrychowskiego. W 1955 urodziła syna Jarosława. Mieszka w Koleczkowie koło Gdyni. W 1979 przeszła do rezerwy. Przeniosła się na Kaszuby wraz z mężem, do miejscowości Koleczkowo koło Gdyni, gdzie zamieszkali w wybudowanym własnym domu. W 1991 zmarł jej mąż. Udziela się społecznie. W 1995 z okazji siedemdziesięciolecia powstania (Szkoły Orląt) została matką chrzestną nowoufundowanego sztandaru Szkoły. Od 2001 Honorowy członek stowarzyszenia Morskiego Klubu Seniorów Lotnictwa w Gdyni.
Służba w lotnictwie 5 września 1949, po ukończeniu szkoły średniej, Zofia Dziewiszek-Andrychowska została przyjęta do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie. Pilotażu uczyła się pod nadzorem ppor. pil. Hofmana. Jako plutonowy podchorąży za pozwoleniem przełożonych szkoliła swoich kolegów z grupyPpłk pil. Zofia Dziewiszek-Andrychowska.. 13 maja 1951 – przy promocji gen. broni Iwan Turkiel – dostała awans na podporucznika pilota. W okresie 13 maja 1951 do 1 marca 1953 była pilotem instruktorem w 4 eskadrze wyszkolenia podstawowego w Podlodowie (OSL-4). Eskadra szkoliła podchorążych na samolotach UT-2 na lotniskach w Podlodowie i w Świdniku.
22 lipca 1951 uczestniczyła w pokazach lotniczych, które odbywały się z okazji Święta Odrodzenia Polski w Warszawie. Na pokazach pilotowała samolot Jak-18. Jej występ został wyróżniony, otrzymała też list pochwalny. 20 sierpnia 1951 wraz z zespołem wystąpiła w pokazie wyższego pilotażu na samolotach odrzutowych w Warszawie. Podczas pokazu zespół zaprezentował m.in. defiladę lotniczą na samolotach UT-2. W 1952 pracowała w 9 (zmiana numeracji z 4) eskadrze wyszkolenia podstawowego w Podlodowie (OSL-4), szkoląc podchorążych na samolotach Po-2 i Junak-2. W okresie od 2 marca 1953 do 17 stycznia 1957 była pilotem-instruktorem w 7 eskadrze pilotażu podstawowego Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 w Podlodowie (OSL-5).
W okresie 18 stycznia 1957 do 25 lutego 1958 była dowódcą klucza w 6 eskadrze pilotażu przejściowego Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 w Tomaszowie Mazowieckim. 25 lutego 1958 została nawigatorem eskadryKarol Placha Hetman, 56 Pułk Śmigłowcowy w Inowrocławiu 1963 r.-1973r. Polskie Lotnictwo Wojskowe. w Przasnyszu w nowo zorganizowanym 64 lotniczym pułku szkolnym Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 z Radomia. Od 12 sierpnia 1963 do 4 grudnia 1971 była dowódcą eskadry i starszym nawigatorem 56 pułku śmigłowców bojowych w Inowrocławiu. 4 grudnia 1971 została starszym nawigatorem 37 pułku śmigłowców transportowych w Leźnicy Wielkiej. W 1974 brała udział w defiladzie powietrznej nad Warszawą.
Na przełomie lat 1978 i 1979 podczas zimy stulecia brała udział w akcji pomocy na śmigłowcu Mi-8. W 1979 została zwolniona do rezerwy, odbywając pożegnalny lot w towarzystwie ppłk pil. Jana Kostkowskiego. W lotnictwie służyła 30 lat. Wyszkoliła wielu pilotów na różnych typach samolotów, w tym pilotów-instruktorów mistrzów akrobacji lotniczej, zwłaszcza na samolotach TS-8 Bies, TS-11 „Iskra", Lim-2 i śmigłowcach. Ogólny jej nalot wynosi 5140 godzin, posiada mistrzowską klasę pilota wojskowego.
Awanse 45px podporucznik – 1951 45px porucznik – 1954 45px kapitan – 1958
45px major – 1963 45px podpułkownik – 1968 45px pułkownik – 1977
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1968) Złoty Krzyż Zasługi (1964) Srebrny Krzyż Zasługi (1959) Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1955) Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1957) Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1957) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1953) „Zasłużony Pilot Wojskowy” (1978) Medal 30-lecia Polski Ludowej
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne płk. pil. Zofia Dziewiszek-Andrychowska (11.2021), fotografia
Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Oficerowie polskiego lotnictwa wojskowego 1943–1989 Kategoria:Pułkownicy ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Ludzie związani z Radomiem Kategoria:Ludzie związani ze Świdnikiem Kategoria:Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim Kategoria:Wojskowi związani z Przasnyszem Kategoria:Ludzie związani z Inowrocławiem Kategoria:Ludzie związani z Włocławkiem Kategoria:Ludzie związani z Gdynią