– japońsko-amerykański film typu kaijū z 1966 roku w reżyserii Ishirō Hondy. Nieformalny sequel filmu Frankenstein Conquers the World.

Fabuła Sztorm na morzu. Japoński sternik kierujący statkiem zostaje zaatakowany przez olbrzymią ośmiornicę. Jej napaść zostaje przerwana przez pokrytego sierścią olbrzyma, który wpierw rozprawia się z ośmiornicą, a następnie zaczyna topić statek. Przebywający w szpitalu sternik jako jedyny ocalały rozbitek opowiada o tym zdarzeniu straży przybrzeżnej. Z jego zeznania wynika, że olbrzym pożarł pozostałych rozbitków, o czym świadczą strzępy ubrań, które wyglądają tak jakby zostały przeżute przez olbrzymią istotę. Straż przybrzeżna prosi o ekspertyzę doktora Paula Stewarta i jego asystentkę Akemi Togawy, którzy pięć lat wcześniej prowadzili badania nad nieletnim człekokształtnym stworkiem o brązowej sierści. Malec uciekł jednak z laboratorium i teraz stał się pierwszym podejrzanym, w co doktor Stewart i Akemi nie chcą uwierzyć. Zespół naukowców rozpoczyna poszukiwania zbiegłego potwora, chcąc w ten sposób dowieść jego niewinności. Trop zaprowadza ich w Alpy Japońskie. Prasa szybko podchwytuje temat.

W międzyczasie dochodzi do kolejnych zaginięć na wybrzeżu Zatoki Tokijskiej. Doktor Stewart wysyła na miejsce zdarzenia kolejnego asystenta, doktora Majidę. Ten odnajduje ślady sierści i z wyników badań genetycznych wynika, że to ten sam stwór, co z laboratorium. Dziwi się jednak, czemu jednak mieszka pod wodą. W końcu olbrzym o zielonej sierści atakuje lotnisko Haneda, podchwytując bezbronną kobietę. W czasie kiedy ją pożera, zza chmur wychodzi słońce, którego blask zmusza bestię do panicznej ucieczki do oceanu. Doktor Stewart w drodze do Tokio zaczyna zastanawiać się, czy stwór z morza to zupełnie ktoś inny niż jego wychowanek.

Szybko podane jest do publicznej wiadomości, że morski olbrzym jest wrażliwy na światło dzienne. Nocą bestia nawiedza Tokio począwszy od ataku klubu i nieudanej próby pożarcia zagranicznej piosenkarki, jednak po włączeniu wszystkich świateł w mieście przez poinformowanych wcześniej mieszkańców, natychmiast ucieka w góry. Lądowe Siły Samoobrony zostają postawione w stan gotowości. Stosując reflektory i ogniska zaganiają potwora w dolinę, gdzie zastawiono na niego pułapkę. Po konwencjonalnym ogniu z artylerii i czołgów zostają użyte samobieżne działa maserowe oraz lasery, czyniąc potworowi poważne obrażenia. Kiedy wydaje się, że zostanie zabity, na ratunek przybywa mu identyczny osobnik, pokryty brązową sierścią. Jednak brązowy olbrzym nie podejmuje walki z wojskiem i w spokoju odchodzi z rannym pobratymcem. I tak zielony olbrzym zostaje nazwany Gailą, a brązowy Sandą.

Doktorzy Stewart i Majida oraz Akemi wraz z wojskiem próbują odnaleźć Sandę i Gailę. W międzyczasie wysnuwają teorię, że uciekający z laboratorium Sanda, oderwał sobie kawałek skóry, który znalazł się w oceanie i dał życie Gaili. Sugeruje, że Gaila to klon Sandy. Wojsko zdaje sobie sprawę, że zabicie któregokolwiek z nich mogłoby przyczynić się do fragmentacji ich komórek i tym samym do zrodzenia się całej populacji podobnych istot, której nie byłoby już można w żaden sposób powstrzymaćNawiązanie do olbrzymich zdolności regeneracyjnych Frankensteina z filmu Frankenstein Conquers the World, co zostało całkowicie pominięte w wersji amerykańskiej..

Akemi i Stewart spędzają wolny czas w okolicznych górach. Wkrótce wraz z relaksującymi się nastolatkami uciekają przed Gailą. Akemi podczas ucieczki spada w przepaść trzymając się kurczowo gałęzi. Z opresji ratuje ją Sanda, łamiąc przy tym sobie nogę. Dawny podopieczny Akemi opuszcza ją nie zważając na jej wołania. Sanda wraca do wypoczywającego Gaily, lecz dostrzega przy nim strzępy ubrań pożartych ludzi. Domyślając się krwiożerczej natury swojego „brata”, atakuje go i pomiędzy nimi wywiązuje się bójka. Ludożerca ucieka przed nim w popłochu. Akemi, doktor Majida i doktor Stewart starają się przekonać wojsko, by oszczędzić Sandę, ponieważ tylko Gaila jest zły. Japońskie Siły Samoobrony są zdania, że nie warto ryzykować i lepiej zabić oba potwory. Obie strony zauważają, że Gaila uodpornił się na światło dzienne.

Wciąż poraniony Gaila pojawia się w Tokio siejąc spustoszenie na ulicach miasta. Wkrótce dociera też Sanda. Akemi mając nadzieję, że Sanda nie zginie chce posłużyć mu jako przynęta. Niechętny temu Stewart towarzyszy jej. Wkrótce Gaila dostrzega ich i zagania obojga do podziemnego tunelu. Rozwścieczona bestia łapie kobietę i zamierza ją pożreć, lecz ponownie na ratunek jej przybywa kulejący Sanda. Brązowy olbrzym próbuje uspokoić będącego w amoku „brata”, ale Gaila wydaje się nie reagować na jego prośby, co doprowadza do konfrontacji olbrzymich potworów. Starcie gigantów powoduje ogromne zniszczenia w mieście. W końcu walka przenosi się do portu, a następnie do oceanu. Z brzegu wojsko ostrzeliwuje jeszcze potwory z artylerii i dział laserowych, a także bombarduje je z powietrza. Pod koniec filmu dochodzi do erupcji podmorskiego wulkanu, który zabija zarówno Sandę jak i Gailę. W szpitalu doktor Stewart i poddana hospitalizacji Akemi dowiadują się od Majidy, że oba potwory zginęły. Obsada Russ Tamblyn – dr Paul Stewart Gorō Mutsumi – dr Paul Stewart (głos, wersja japońska) Kumi Mizuno – Akemi Togawa Kenji Sahara – dr Yuzo Majida Nobuo Nakamura – dr KitaW wersji amerykańskiej jako Nobuo Makamura. Jun Tazaki – generał Kōzō Nomura – doradca generała Hisaya Itō – szef straży przybrzeżnej Izumida Yoshibumi Tajima – oficer straży przybrzeżnej Ren Yamamoto – sternik Kipp Hamilton – piosenkarka z tokijskiego klubu Ikio Sawamura – rybak #1 Seishirō Kuno – rybak #2 Tadashi Okabe – ubliżający reporter Hideo Shibuya – sceptyczny reporter Someshō Matsumoto – oficjel Haruo Nakajima – Gaila Hiroshi Sekita – Sanda, piwosz z tokijskiego klubu Yasuhiro Komiya – mały Sanda Kasei Kinoshita – mały Sanda (głos)

Gaila

– fikcyjny olbrzymi potwór (kaijū), występujący w japońskich produkcjach fantastycznonaukowych wytwórni Tōhō. Gaila to jeden z dwóch olbrzymów powstały z materiału genetycznego Frankensteina zamieszkujący ocean. Pokryty zieloną sierścią, o szerokiej i płaskiej twarzy z wystającymi kłami. Określany mianem lub Zielonego Gargantui (ang. Green Gargantua). W Pojedynku potworów odgrywał rolę antagonisty.

Pojedynek potworów Gaira jest agresywnym ludojadem. Jego skłonność do żywienia się ludzkim mięsem powoduje liczne napaści na skupiska ludzkie na wybrzeżu Japonii m.in. na łodzie, lotnisko i w końcu Tokio. Naukowcy sugerują, że stał się taki żyjąc w niebezpiecznym morskim środowisku zamieszkałym przez groźne stworzenia. Życie na dnie zbiorników wodnych spowodowało, że był wrażliwy na światło dzienne, ale z czasem przebywanie dłużej na lądzie uodpornia go na nie.

Widząc w nim zagrożenie, Lądowe Siły Samoobrony postanawiają go zabić. Na japońskiej prowincji zostaje osaczony przez wojsko i ostrzelany z konwencjonalnej artylerii, oraz samobieżnych dział maserowych, w wyniku czego odnosi poważne rany. Z opresji ratuje go inny przedstawiciel jego rodzaju – Sanda. Kiedy Sanda odkrywa jednak, że Gaila żywi się ludzkim mięsem, szybko obraca się przeciwko „bratu”. Uciekając przed Sandą Gaila dociera do Tokio. Tam usiłuje pożreć Akemi, asystentkę doktora Stewarta, lecz tym razem Sanda nie pozwala, by morski potwór zabił niewinnego człowieka, jednakże chcąc się z nim pojednać. Myśląc, że jego brązowy krewniak wciąż mu zagraża, Gaila stacza z nim tytaniczną walkę, która z czasem przenosi się na otwarty ocean. Obaj giną w czasie erupcji podmorskiego wulkanu.

W filmie Godzilla kontra Mechagodzilla z 2002 roku podczas dyskusji nt. ataków gigantycznych potworów od roku 1954, premier Machiko Tsuge wspomina atak Gaily w 1966 roku i wynikające z tego wynalezienie dział maserowych. Sceny z nim to wycięte fragmenty z Pojedynku potworów.

Inne występy Gaila wystąpił w serialu Taiyō no Aitsu z 1972 roku. W tej wersji jest to potwór filmowy odgrywany przez Tanabę granego przez Haruo Nakajimę.

Gaila jako rzeczywisty potwór pojawił się w serialach tokusatsu Ike! Goddoman i Ike! Gurīnman, w obu jako oponent tytułowych bohaterów, w pierwszym jako bestia grasująca w górach, a w drugim nasłany przez głównych złoczyńców serialu celem zdobycia dziecięcej krwi. W 2008 roku świętując 35-lecie obu seriali Tōhō wypuściło krótkometrażowy film wydany na DVD Ike! Goddoman, w którym występuje gościnnie Gaila jako jeden z potworów, z którym walczy tytułowy bohater.

Sanda

– fikcyjny olbrzymi potwór (kaijū), występujący w japońskich produkcjach fantastycznonaukowych wytwórni Tōhō. Sanda to jeden z dwóch olbrzymów powstały z materiału genetycznego Frankensteina zamieszkujący góry. Pokryty brązową sierścią, mający człekopodobną twarz pokrytą brodą. Określany mianem lub Brązowego Gargantui (ang. Brown Gargantua). Był nieco większy i cięższy od swojego zielonego odpowiednika.

Pojedynek potworów Różni go również zupełnie odmienny stosunek do ludzi. Będąc jeszcze niegroźnym dzieckiem ludzkich rozmiarów, Sanda został schwytany w górach przez ludzi i oddany pod opiekę zespół naukowy doktora Paula Stewarta. Mimo iż zaprzyjaźnia się ze swoimi opiekunami (zwłaszcza z Akemi, asystentką doktora Stewarta), ucieka i przez pięć lat ukrywa się w górzystych regionach Japonii, gdzie rośnie do olbrzymich rozmiarów. Wraz z pojawieniem się pierwszych doniesień o brutalnych atakach włochatego monstrum-ludojada, Sanda staje się pierwszym podejrzanym. Jedynie niegdyś opiekujący się nim naukowcy nie mogą uwierzyć, że ich były podopieczny jest zdolny do przemocy wobec ludzi. Sanda nieoczekiwanie objawia się zaskoczonym Lądowym Siłom Samoobrony mającym ostatecznie zabić Gailę i staje w jego obronie. Jednak mając pokojowe nastawienie Sanda nie atakuje wojska, tylko gestami każe im zaprzestać ataku.

Sanda opiekuje się rannym Gailą i pomaga mu ukrywać się przed ścigającymi ludźmi. Lecz kiedy zdał sobie sprawę, że jego „brat” traktuje ludzi jako swój pokarm, sam go zaatakuje. Goniąc morskiego olbrzyma Sanda dociera do Tokio. W ostatniej chwili ratuje Akemi przed pożarciem przez Gailę, ale mimo to pragnie się z nim pojednać. Na nic zdają się jego próby uspokojenia zielonego krewniaka. Oba monstra staczają tytaniczną walkę, która z czasem przenosi się na otwarty ocean. Obaj giną w czasie erupcji podmorskiego wulkanu.

Inne występy Sanda potem pojawił się w serialach tokusatsu Ike! Goddoman i Ike! Gurīnman, w obu jako oponent tytułowych bohaterów, w pierwszym jako małpopodobny ogr zagrażający ludziom, a w drugim potwór o zmiennym wzroście trującym oddechem nasłany przez głównych złoczyńców serialu celem podporządkowania sobie Ziemi.

Produkcja Przygotowania i scenariusz Film został zaplanowany jako kontynuacja Frankenstein Conquers the World (1965) i kolejna koprodukcja Tōhō z United Productions of America. 26 stycznia 1966 roku Takeshi Kimura napisał pierwszą wersję skryptu pt. mającym być bezpośrednią kontynuacją Frankenstein Conquers the World. Potworami miały być „Górski Frankenstein” o białej sierści i „Morski Frankenstein” o szarej sierści. Kimura oparł historię na micie o braciach Umihiko i Yamahiko ze zbioru Kojiki, gdzie Umihiko był rybakiem, a Yamahiko góralem.

Następnie powstał drugi skrypt przy udziale Ishirō Hondy, tym razem pt. . Przy trzeciej wersji wprowadzono więcej zmian i zmieniono tytuł na . Podczas finalizacji scenariusza Honda uznał, że film zyska jeśli będzie samodzielnym dziełem. Także ustalono ostateczny tytuł – nadając imiona potworom.