Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Gorzyce – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej. thumb|Granica polsko-czeska na Olzie w Olzie (wrzesień 2016)

Strażnica Straży Granicznej w Gorzycach – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką CzeskąOd 1.01.1993 z Republiką Czeską..

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 45 komendy odcinka Jastrzębie Zdrój jako 209 strażnica WOP (Gorzyce) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.

W 1947, strażnica została włączona w struktury 46 komendy odcinka RacibórzRozkaz dowódcy WOP nr 092 z dnia 24.11.1947.. W wyniku kolejnej reorganizacji oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 strażnica weszła w struktury 67 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 43 batalionu WOP w Raciborzu. Od 15 marca 1954 w Wojskach Ochrony Pogranicza wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Gorzyce II kategorii otrzymała nr 217 w skali kraju. W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Gorzyce była 7 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. 31 grudnia 1959 była jako 19 strażnica WOP III kategorii Gorzyce. 1 stycznia 1964 była jako 20 strażnica WOP lądowa III kategorii Gorzyce i była w strukturach 42 batalionu WOP w Cieszynie. W kwietniu 1976, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego.

W 1983, Strażnica WOP Gorzyce weszła w struktury Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej, a w drugiej połowie 1984 utworzonego batalionu granicznego WOP Cieszyn. thumb|Żołnierze WOP (jesień 1985) Od 1989 stopniowo, po odejściu żołnierzy służby zasadniczej do rezerwy, strażnicę rozwiniętą przekształcano w strażnicę kadrową na czas „P” i tak funkcjonowała do 15 maja 1991. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy już po utworzeniu Straży Granicznej, równolegle z przyjętymi do służby kandydackiej funkcjonariuszami SG.

Straż Graniczna: Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 strażnica w Gorzycach przejęta została przez Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu (ŚlOSG) w Raciborzu i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Gorzycach.

Strażnica SG w Gorzycach funkcjonowała do października 1999, kiedy to zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej została rozwiązana. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej, przejęła Strażnica SG w Godowie. Obiekt strażnicy został przekazany gminie, gdzie został zaadaptowany na Urząd Gminy w Gorzycach.

Ochrona granicy Od 1947 załoga strażnicy wykonywała kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu: Przejściowy Punkt Kontrolny MRG Olza.

1 stycznia 1964 na ochranianym odcinku przez strażnicę funkcjonowały przejścia graniczne małego ruchu granicznego (mrg) w których kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy: Gorzyczki-Věřňovice Olza-Kopytov.

Od lat 60. XX wieku do połowy lat 80. XX wieku na odcinku strażnicy w miejscowości GorzyczkiPołożenie wieży obserwacyjnej → do pełnienia służby w ochronie granicy, wykorzystywana była metalowa wieża obserwacyjnaObserwację na wieży obserwacyjnej prowadzi się w warunkach dobrej widoczności w celu ochrony wyznaczonego odcinka granicy. Każda wieża obserwacyjna powinna być wyposażona w: szkic terenu znajdującego się w zasięgu obserwacji z wyraźnie oznaczonym ochranianym odcinkiem granicy; łączność ze strażnicą i sąsiednimi wieżami obserwacyjnymi; tablicę – kątomierz do określenia kierunku przelotu samolotów; zabezpieczenie przeciwpożarowe i odgromowe; inne wyposażenie zależnie od potrzeb ochranianego odcinka ().. thumb|Żołnierze WOP przy samochodzie terenowym GAZ-69 (marzec 1985) Do 31 grudnia 1989 rozwinięta strażnica lądowa WOP Gorzyce II kategorii, a od 1 stycznia 1990 do 15 maja 1991 kadrowa Strażnica WOP Gorzyce ochraniała odcinek granicy państwowej o długości około 7000 m, w tym 5100 m granicy rzecznej – na Olzie i ok. 1900 m granicy lądowej: Włącznie znak graniczny nr 369/11, wyłącznie znak gran. nr IV/1b 30px|alt= IV/170. W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby. Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z: Strażnice WOP w: Godowie i Chałupkach Grupa Operacyjno-Rozpoznawcza Zwiadu w Wodzisławiu Śląskim Posterunek MO w Rogowie. W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS: Kopytov.

Straż Graniczna: W latach 16 maja 1991–październik 1999, Strażnica SG w Gorzycach ochraniała odcinek granicy państwowej o długości około 7000 m, w tym 5100 m granicy rzecznej – na Olzie i około 1900 m granicy lądowej: thumb|Funkcjonariusze SG na samochodzie terenowym UAZ 469 (lipiec 1991) Włącznie znak gran. nr 169/11, wyłącznie znak gran. nr II/1b. Komendant strażnicy współdziałał w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

Wydarzenia thumb|Żołnierze WOP w czasie powodzi, w rejonie mostu na Odrze (sierpień 1985) 1947 – na całym odcinku strażnicy wprowadzono zapory w miejscach dogodnych do przekroczenia granicy. 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy). 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały niektóre szlaki turystyczne, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza. Straż Graniczna: 1993 – strażnica otrzymała na wyposażenie samochód osobowo-terenowy Land Rover Defender I 110 w zamian za UAZ 469 i motocykle Honda xl 125s w zamian za WSK 125.

Strażnice sąsiednie 208 strażnica WOP Godów ⇔ 210 strażnica WOP Zebenkau − 1946 216 strażnica WOP Godów ⇔ 218 strażnica WOP Chałupki − 15.03.1954 6 strażnica WOP Godów I kat. ⇔ 8 strażnica WOP Chałupki I kat. – 1956 20 strażnica WOP Godów III kat. ⇔ 18 strażnica WOP Chałupki II kat. – 31.12.1959 21 strażnica WOP Godów lądowa III kat. ⇔ 19 strażnica WOP Chałupki lądowa II kat. − 1.01.1964 Strażnica WOP Godów rozwinięta I kat. ⇔ Strażnica WOP Chałupki rozwinięta I kat. − do 16.04.1990 Strażnica WOP Godów I kat. ⇔ Strażnica WOP kadrowa w Chałupkach I kat. − 17.04.1990–15.05.1991 Straż Graniczna: Strażnica SG w Godowie ⇔ Strażnica SG w Chałupkach − 16.05.1991–10.1999.

Obsada personalna Obsada personalna 1 maja 1986StanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódca strażnicykpt. Edward Muzykap.o. zastępca dowódcy strażnicysierż. pchor. Włodzimierz Karszniaszef strażnicychor. Bronisław Cykowskikucharkapracownik cywilny

Komendanci/dowódcy strażnicy thumb|D-cy strażnic WOP: Gorzyce kpt. Edward Muzyka i Godów chor. Adam Nowak z d-cą bg WOP Cieszyn ppłk Bolesław Cader i szefem sztabu bg WOP Cieszyn mjr Zenon Skowron (siedzi za stołem (1985) sierż. Jan Piguła (20.01.1951–31.01.1951)Od 1.02.1951 Kurs Dowódców Strażnic w OS WOP Kętrzynie. ppor. Jan Piguła (22.07.1953–14.12.1954) kpt./mjr Antoni Olejnik (był w 1976–był w 1979)mjr Antoni Olejnik odszedł na emeryturę. 23px|alt=mjr Antoni Olejnik d-ca strażnicy (był w 1976–był w 1979 ) na tle sztandaru bg WOP Cieszyn (1. poł. lat 80.) por./kpt. Edward Muzyka (był w 1984–1.04.1991) Komendanci strażnicy SG: kpt. SG Edward Muzyka (2.04.1991–† 1993)kpt. SG Edward Muzyka zmarł. por. SG/mjr SG Witold Klimczak (1993–10.1999) – do rozformowaniamjr SG Witold Klimczak ubył do strażnicy SG w Chałupkach..

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej Kategoria:Formacje graniczne w Gorzycach Kategoria:Strażnice WOP rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Strażnice Górnośląskiej Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1999