Franciszek Kazimierz Nowotny (ur. 30 kwietnia 1904, zm. 6 października 1972) – polski biochemik, technolog żywności, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie.
Życiorys Franciszek Kazimierz Nowotny urodził się 30 kwietnia 1904 w Nowym Targu. Rodzice, Kazimierz Nowotny, adwokat i właściciel ziemski oraz Matylda z domu Mrowec, mieli sześcioro dzieci. Rodzeństwo Franciszka Nowotnego: Stanisław Nowotny (1895–1942), inżynier chemik, legionista, kawaler Virtuti Militari; Bogumił Nowotny; Anna Nowotny-Mieczyńska (1899–1982) profesor biochemii w IUNiG w Puławach, Adam Nowotny (1900–1949), prawnik, prokurator Sądu Najwyższego II RP, Maria Nowotny.
Ukończył Gimnazyum (obecnie I LO) w Nowym Targu zdając maturę w 1922 W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego na kierunku chemicznym. Po pierwszym roku studiów przeniósł się na Wydział Chemiczny Politechniki Lwowskiej, który ukończył w 1928 uzyskując stopień inżyniera chemika. W 1938 uzyskał stopień doktora nauk chemicznych Politechniki Lwowskiej. Habilitował się w roku 1946 na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej (z siedzibą w Krakowie) na podstawie pracy habilitacyjnej pt. Kwas fosforowy w skrobi ziemniaków o rozmaitym nawożeniu fosforowym. Profesorem nadzwyczajnym został w 1946, profesorem zwyczajnym w 1955. Członek korespondent PAN.
Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera P-1-37.
Działalność naukowa i dydaktyczna Jeszcze w trakcie studiów na Politechnice Lwowskiej został zatrudniony w Katedrze Chemii Rolnej Wydziału Rolno-Leśnego tej uczelni w charakterze asystenta a następnie w okresie 1929–1930 odbył praktykę zawodową w małopolskich Zakładach Chemicznych w Alwerni, pracując jako inżynier ruchu w dziale produkcji kwasu mlekowego i octowego. W 1930 powrócił na Politechnikę Lwowską gdzie powierzono mu stanowisko asystenta w katedrze Technologii Rolnej Wydziału Rolniczo-Lasowego w Dublanach. W latach 1934–1941 pracował jako asystent a następnie adiunkt w Katedrze Technologii Chemicznej Przemysłu Rolnego Politechniki Lwowskiej.
Po zajęciu Lwowa w 1941 przez Niemców przeniósł się do Krakowa. W 1945 podjął pracę na Politechnice Śląskiej z siedzibą w Krakowie na stanowisku adiunkta w Katedrze Technologii Przemysłu Rolnego. Tam habilitował się w 1946. Rok później przeniósł się na Politechnikę Śląską do Gliwic, równocześnie podjął pracę na Politechnice Wrocławskiej jako kierownik Katedry Technologii Przemysłów Rolnych na Wydziale Chemii Technicznej gdzie organizował działalność dydaktyczną i naukową oraz pełnił funkcję dziekana Wydziału Chemii Technicznej. W 1949 Rada Wydziału Rolniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego powierzyła mu prowadzenie wykładów z technologii rolnej a następnie powołała go na stanowisko kierownika Katedry Chemii Ogólnej. W 1953 zostaje powołany na stanowisko kierownika Katedry Technologii Rolnej a później dyrektora Instytutu Chemii Ogólnej i Technologii Rolnej.
Pełnił funkcje prodziekana Wydziału Rolnego Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1951–1952, dziekana Wydziału Rolniczego Wyższej Szkoły Rolniczej w latach 1962–1963 oraz prorektora ds. nauczania tej uczelni (1964).
Franciszek Nowotny był bardzo aktywny w krakowskim i ogólnopolskim środowisku naukowym: członek prezydium Komitetu Technologii i Chemii Żywności PAN, członek Komisji Nauk Rolniczych i Leśnych Oddziału Krakowskiego PAN, przewodniczący Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Biochemicznego.
Spuścizna naukowa Pozostawił po sobie bogatą spuściznę edytorską, którą publikował przeważnie ze swoimi współpracownikami: „Skrobia” WNT 1969, „Technologia przemysłów ziemniaczanych” PWT 1952, „Chemia i technologia przemysłów rolnych” PWRiL 1961, „Biochemia Węglowodanów” PWRiL 1968, „Technologia przetwórstwa ziemniaczanego” WNT 1972.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Przypisy
Bibliografia Polskie Towarzystwo Technologów Żywności „Żywność nauka-technologia-jakość” Nr 3 (88) Kraków 2013 rok 20, autor: Mieczysław Pałasiński
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Targu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Lwowskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy biochemicy Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1972