Demografia Białorusi rozumiana jest w niniejszym artykule przede wszystkim jako procesy i zjawiska demograficzne, które zachodziły we współczesnych granicach państwa białoruskiego, a więc zarówno w okresie Białoruskiej SRR, jak i niepodległej Republiki Białorusi.
Według wstępnych danych na 1 stycznia 2014, opublikowanych przez Narodowy Komitet Statystyczny Republiki Białorusi, liczba ludności w kraju wynosiła 9,468 mln (w styczniu 2013 liczba ludności wynosiła 9,4638 mln). Począwszy od 1994 liczba ludności Białorusi regularnie się zmniejszała. Powolny jej wzrost zaobserwowany został dopiero w 2013 i związany był z przyrostem migracyjnym o wielkości 7869 osób, dzięki któremu liczba ludności kraju wzrosła w ujęciu rocznym ostatecznie o 1622 osoby. Przyrost migracyjny w 2013 roku (łącznie 11 643 osoby) również zrekompensował ubytek naturalny i na początku 2014 zapewnił przyrost rzeczywisty ludności wynoszący 4,2 tys. osób (w porównaniu z początkiem 2013).
Liczba ludności Informacje ogólne Według danych uzyskanych w spisie powszechnym z 2009 liczba ludności Białorusi wynosiła 9 503 807. Według wstępnych danych na 1 stycznia 2014, opublikowanych przez Narodowy Komitet Statystyczny Republiki Białorusi, liczba ludności w kraju wynosiła 9,468 mln. Liczba ludności Białorusiw latach 1897–2014Dane zasadniczo dotyczą stanu na początek każdego roku, z wyjątkiem wartości za rok 1897 (stan według spisu ludności na 9 lutego), 1959 i 1970 (stan według spisów ludności na dzień 15 stycznia), 1979 (stan według spisu ludności na 17 stycznia), 1989 (stan według spisu ludności na 12 stycznia), 1999 (stan według spisu ludności na 16 stycznia). rok ludnośćw tys. miejska wiejska w tys. odsetek w tys. odsetek1897 6 673,0 899,0 13,5% 5 774,0 86,5%1913 6 899,1 990,1 14,3% 5 909,0 85,7%1926 4 986,0 848,0 17,0% 4 138,0 83,0%1939 8 912,2 1 854,8 20,8% 7 057,4 79,2%1940 9 046,1 1 924,5 21,3% 7 121,6 78,7%1941 9 092,0 1 968,7 21,7% 7 123,3 78,3%1950 7 709,0 1 619,5 21,0% 6 089,5 79,0%1951 7 781,1 1 726,0 22,2% 6 055,1 77,8%1952 7 748,7 1 827,3 23,6% 5 921,4 76,4%1953 7 693,4 1 902,8 24,7% 5 790,6 75,3%1954 7 685,6 1 988,9 25,9% 5 696,7 74,1%1955 7 757,2 2 064,4 26,6% 5 692,8 73,4%1956 7 850,2 2 115,7 27,0% 5 734,5 73,0%1957 7 910,0 2 195,7 27,8% 5 714,3 72,2%1958 7 961,6 2 309,4 29,0% 5 652,2 71,0%1959 8 055,7 2 480,5 30,8% 5 575,2 69,2%1960 8 147,4 2 605,1 32,0% 5 542,3 68,0%1961 8 233,3 2 745,4 33,3% 5 487,9 66,7%1962 8 335,2 2 870,6 34,4% 5 464,6 65,6%1963 8 435,4 2 988,2 35,4% 5 447,2 64,6%1964 8 479,8 3 092,3 36,5% 5 387,5 63,5%1965 8 557,9 3 208,6 37,5% 5 349,3 62,5%1966 8 655,7 3 336,6 38,5% 5 319,1 61,5%1967 8 761,8 3 472,5 39,6% 5 289,3 60,4%1968 8 838,7 3 607,2 40,8% 5 231,5 59,2%1969 8 915,0 3 752,7 42,1% 5 162,3 57,9%1970 8 992,2 3 890,6 43,3% 5 101,6 56,7%1971 9 048,7 4 018,3 44,4% 5 030,4 55,6%1972 9 118,1 4 164,3 45,7% 4 953,8 54,3%1973 9 182,4 4 326,7 47,1% 4 855,7 52,9%1974 9 251,4 4 491,0 48,5% 4 760,4 51,5%1975 9 317,2 4 649,1 49,9% 4 668,1 50,1%1976 9 360,5 4 795,5 51,2% 4 565,0 48,8%1977 9 406,2 4 932,2 52,4% 4 474,0 47,6%1978 9 463,5 5 075,1 53,6% 4 388,4 46,4%1979 9 532,5 5 234,3 54,9% 4 298,2 45,1%1980 9 591,8 5 361,5 55,9% 4 230,3 44,1%1981 9 662,9 5 505,6 57,0% 4 157,3 43,0%1982 9 736,1 5 649,7 58,0% 4 086,4 42,0%1983 9 800,6 5 788,7 59,1% 4 011,9 40,9%1984 9 869,4 5 939,6 60,2% 3 929,8 39,8%1985 9 929,0 6 077,4 61,2% 3 851,6 38,8%1986 9 986,4 6 215,1 62,2% 3 771,3 37,8%1987 10 042,8 6 346,6 63,2% 3 696,2 36,8%1988 10 089,7 6 488,4 64,3% 3 601,3 35,7%1989 10 151,8 6 641,4 65,4% 3 510,4 34,6%1990 10 188,9 6 731,9 66,1% 3 457,0 33,9%1991 10 189,8 6 805,1 66,8% 3 384,7 33,2%1992 10 198,3 6 856,3 67,2% 3 342,0 32,8%1993 10 234,6 6 899,3 67,4% 3 335,3 32,6%1994 10 243,5 6 927,0 67,6% 3 316,5 32,4%1995 10 210,4 6 932,2 67,9% 3 278,2 32,1%1996 10 177,3 6 934,7 68,1% 3 242,6 31,9%1997 10 141,9 6 938,0 68,4% 3 203,9 31,6%1998 10 093,0 6 946,1 68,8% 3 146,9 31,2%1999 10 045,2 6 961,5 69,3% 3 083,7 30,7%2000 10 002,5 6 967,4 69,7% 3 035,1 30,3%2001 9 956,7 6 979,6 70,1% 2 977,1 29,9%2002 9 900,4 6 982,9 70,5% 2 917,5 29,5%2003 9 830,7 6 973,5 70,9% 2 857,2 29,1%2004 9 762,8 6 968,0 71,4% 2 794,8 28,6%2005 9 697,5 6 965,4 71,8% 2 732,1 28,2%2006 9 630,4 6 956,7 72,2% 2 673,7 27,8%2007 9 579,5 6 963,9 72,7% 2 615,6 27,3%2008 9 542,4 6 989,2 73,2% 2 553,2 26,8%2009 9 513,6 7 027,1 73,9% 2 486,5 26,1%2010 9 500,0 7 077,1 74,5% 2 422,9 25,5%2011 9 481,2 7 122,4 75,1% 2 358,8 24,9%2012 9 465,2 7 175,0 75,8% 2 290,2 24,2%2013 9 463,8 7 220,9 76,3% 2 242,9 23,7%
+ Zmiana liczby ludności w miastach z co najmniej 50 tysiącami mieszkańców (1989-2014) miasto 1989 1999 2009 2013Mińsk 1607,1 1680,5 1836,8 1901Homel 497,5 475,5 482,7 505Mohylew 356,9 356,5 358,3 367Witebsk 347,4 340,7 347,9 362Grodno 269,8 301,6 327,5 352Brześć 256,0 286,4 309,8 326Bobrujsk 220,9 220,7 215,1 217Baranowicze 158,4 163,4 164,7 171Borysów 142,1 150,7 147,4 146Pińsk 118,3 129,9 125,0 136Orsza 121,7 123,9 117,2 117Mozyrz 101,0 109,8 108,8 111Soligorsk 93,5 100,9 102,3 105Nowopołock 93,4 105,6 98,1 101Lida 91,3 100,7 97,6 99Mołodeczno 90,3 96,6 94,3 94Połock 76,6 82,5 82,5 85Żłobin 56,2 71,2 75,9 75Swietłahorsk 69,5 73,3 70,0 69Rzeczyca 69,4 66,7 64,7 65Żodzino 54,6 59,3 61,7 63Słuck 57,2 63,5 61,4 62Kobryń 45,2 50,7 51,2 52
Począwszy od 1994 aż do 2013, liczba ludności Białorusi corocznie ulegała zmniejszeniu. Zasadniczą przyczyną tej sytuacji była każdorazowo przewaga liczby zgonów nad liczbą urodzeń. Niemniej jednak pod koniec tego cyklu dała się zauważyć tendencja do zmniejszania się współczynnika zgonów i powiększania współczynnika urodzeń. Dla przykładu w pierwszym kwartale 2008 współczynnik urodzeń na 1 tys. mieszkańców wynosił 10,5 w porównaniu z 10,3 w tym samym okresie roku 2007, 9,8 w 2006 oraz 9,2 w 2005. W 2008 roku odnotowywano, iż dodatni przyrost naturalny obserwować można było w 39% miast oraz 21% osiedli typu miejskiego. Inną sytuację obserwowano na terenach wiejskich, gdzie przyrost naturalny notował wartość ujemną.
Współczynnik dzietności dla ogółu ludności Białorusi utrzymywał się powyżej wartości 2,0 w latach 1958–1989. Po 1989 współczynnik dzietności był już zawsze poniżej tej wartości. W latach 2001–2005 utrzymywał się na krytycznym poziomie między 1,2-1,3. Od 2006 obserwuje się lekką tendencję wzrostową, nadal jednak niewystarczającą nawet dla prostej zastępowalności pokoleń (wzrost od poziomu 1,335 w 2006 do 1,620 w 2012). O wiele optymistyczniej przedstawiał się zawsze współczynnik dzietności z uwzględnieniem wyłącznie ludności wiejskiej, który w latach 1958–1990 nigdy nie spadał poniżej wartości 2,4. W latach 1990–1994 sukcesywnie obniżał się on co prawda z poziomu 2,411 do 2,055, spadając od tego czasu corocznie zawsze poniżej wartości 2 (1,596 w krytycznym roku 2002). W latach 2008–2012 obserwowany był jednak coroczny wzrost współczynnika dzietności na wsi, który w 2009 osiągnął wartość 2,019 i rósł nawet do 2,664 w 2012 roku (poziom najwyższy od 1988).
Zmiany liczby ludności + Zmiana liczby ludności Białorusi w okresach międzyspisowych (w podziale na stolicę, obwody oraz miasta znaczenia obwodowego) center|240px center|240px center|240px center|240px1970–19791979–19891989–19991999–2009
Przyrost naturalny + Podstawowe dane dotyczące przyrostu naturalnego na Białorusi w rozbiciu na poszczególne jednostki administracyjne (stan w 2019) center|250px center|250px center|250pxWspółczynnik urodzeń (na 1 tys. mieszkańców)Współczynnik zgonów (na 1 tys. mieszkańców)Przyrost naturalny (na 1 tys. mieszkańców)
Prognozy demograficzne thumb|upright=1.2|Dynamika zmian liczebności mieszkańców w rozbiciu na obszary miejskie i wiejskie w latach 1939–2012 Istnieje kilka prognoz demograficznych mówiących o liczbie mieszkańców Białorusi w przyszłości. Departament ds. Gospodarczo-Społecznych ONZ przewidywał w 2008 spadek liczby ludności do 9,355 mln w 2015, 8,851 mln w 2025 oraz 7,275 mln w roku 2050. Według prognoz podawanych w marcu 2014 przez United States Census Bureau liczba ludności Białorusi będzie wynosić 9,325 mln w 2025 oraz 8,340 mln w roku 2050. Do najbardziej pesymistycznych należą prognozy sporządzone przez grupę badawczą Siergieja Szczerbowa, zgodnie z którymi liczba ludności może zmniejszyć się w 2050 do zaledwie 7 mln.
Oficjalna prognoza demograficzna zmieszczona w „Roczniku Demograficznym Białorusi” za rok 2013 podaje następujące dane liczbowe (prognoza na 1 stycznia odpowiedniego roku): 2015 – 9425 tys. 2020 – 9367 tys. 2025 – 9310 tys. 2030 – 9253 tys. 2032 – 9235 tys.
Demografia w przekroju historycznym Tabela przedstawia wybrane wskaźniki demograficzne w przekroju historycznym (1950-2012); opracowano na podstawie wydań United Nations Demographic Yearbook oraz „Rocznika Demograficznego Białorusi”.