Wiesław Jan Wolwowicz (ur. 6 kwietnia 1922 w Sanoku, zm. 15 stycznia 2014 w Londynie) – oficer Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik walk na froncie zachodnim podczas II wojny światowej, pułkownik Wojska Polskiego. Działacz społeczny i polonijny w Wielkiej Brytanii. Kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się w Sanoku. Jego ojciec Wiktor (1887–1971) był inżynierem kopalnictwa naftowego, a matka Tekla (1894–1981) nauczycielką. Miał brata Ryszarda (1921–2015, harcerz, instruktor ZHP, żołnierz ZWZ-AK, inżynier) i siostrę Alicję (1928-2025, harcerka, nauczycielka polonistka). W okresie II Rzeczypospolitej zamieszkiwał w Borysławiu. Do szkoły uczęszczał w Samborze. Był harcerzem. Po wybuchu II wojny światowej ochotniczo zgłosił się do kompanii strzeleckiej w rodzinnym Borysławiu, uczestnicząc w ochronie Polaków przed atakami Ukraińców. Po agresji ZSRR na Polskę usiłował przedostać się na Zachód w lutym 1940, lecz został aresztowany przez NKWD na granicy z Węgrami. Był osadzony w więzieniu we Lwowie, gdzie został skazany na karę pięciu lat pozbawienia wolności. W 1940 został przeniesiony do obozu w Starobielsku (gdzie przebywali jako jeńcy polscy oficerowie, późniejsze ofiary zbrodni katyńskiej), a później do łagru w Iwdielu (obwód swierdłowski na Uralu). Na mocy układu Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 odzyskał wolność, po czym 25 września 1941 w Tockoje w formującym się 2 Korpusie Polskim w ramach Armii Polskiej w ZSRR gen. Władysława Andersa trafił do szeregów 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty. W jej ramach od 11 października 1941 do 28 lutego 1942 służył w samodzielnym batalionie strzeleckim „Dzieci Lwowskich”. Od marca 1942 do lipca 1942 w Shahrisabz (Uzbekistan) przeszedł przeszkolenie dla podchorążych na kursie prowadzonym w szkole oficerów rezerwy. Później służył w 16 Lwowskim batalionie strzelców, od marca 1943 w 5 Kresowej Dywizji Piechoty i przeszedł szlak wojskowy przez Iran, Irak, Palestynę, Liban, Egipt, po czym trafił do Włoch. Od lutego 1944 w szeregach 16 Lwowskiego batalionu strzelców brał udział w kampanii włoskiej. Uczestniczył w walkach nad rzeką Sangro, bitwie o Monte Cassino (pełnił funkcję dowódcy oddziału szturmowego atakującego „wzgórze Widmo”; został wówczas po raz pierwszy ranny), bitwie o Ankonę oraz w Apeninach Emiliańskich, gdzie w październiku 1944 został po raz drugi ranny – w szczękę i płuco w trakcie zmagań pod Civitellą. Przebywał w szpitalu w Rzymie i Neapolu, a po jego opuszczeniu nadal walczył, w tym podczas zdobycia miejscowości Predappio oraz dalej na szlaku bojowym do Bolonii. W tym czasie w kwietniu 1945 został awansowany do stopnia podporucznika. Podczas bitwy o Bolonię 15 kwietnia 1945 po raz trzeci odniósł rany, w tym ponownie w szczękę.
Po zakończeniu II wojny światowej zamieszkał w 1946 w Londynie. Wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia i służył w jego szeregach do 1947, po czym został zdemobilizowany z wojska. W późniejszym czasie był pracownikiem huty szkła, firmy produkującej izolacje, następnie przez dziesięć lat pracował jako asystent szefa działu finansowego w The Daily Telegraph.
Aktywnie funkcjonował w społeczności kombatantów. Był działaczem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów. Pełnił funkcję prezesa Funduszu Pomocy Wdowom, Sierotom i Inwalidom 5 Kresowej Dywizji Piechoty, prezesa Zgromadzenia Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari, prezesa Funduszu Pomocy 5 Kresowej Dywizji Piechoty, prezesa Koła Oddziałowego 16 Lwowskiego Batalionu Strzelców, wiceprezesem Związku Żołnierzy 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Udzielał się w życiu społecznym i polonijnym. Był członkiem rady Związku Polaków w Wielkiej Brytanii. Mimo sędziwego wieku aktywnie uczestniczył w rocznicowych spotkaniach kombatanckich i uroczystościach patriotycznych, także w Polsce.
15 kwietnia 2012, w rocznicę 90. urodzin Wiesława Wolwowicza p.o. kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Stanisław Ciechanowski wręczył jubilatowi pamiątkową szablę w ramach uroczystości w Ognisku Polskim w Londynie.
thumb|Msza św. pogrzebowa Wiesława Wolwowicza w Sanoku thumb|Żołnierska warta honorowa przy pochówku Wiesława Wolwowicza w Sanoku thumb|Grobowiec Wolwowiczów w Sanoku (2020) thumb|Miejsce pochówku na Wojskowych Powązkach w Warszawie (2023) Wiesław Wolwowicz odwiedzał rodzinne miasto Sanok od połowy lat 60. XX wieku. Zmarł w wieku 91 lat w Londynie. 4 kwietnia 2014, po mszy pogrzebowej, którą odprawił o. Józef Madura z parafii Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia w Sanoku, część prochów Wiesława Wolwowicza zostało pochowanych w grobowcu rodziców na Cmentarzu Centralnym w Sanoku przy asyście i salwie honorowej 5 batalionu Strzelców Podhalańskich. Trzy dni później, 7 kwietnia 2014 po mszy świętej w katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie jego prochy zostały pochowane na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera AB29 kol.-1-6)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Jego żoną była Stefania z domu Wojewódka (1927–1989, podczas wojny służyła w szeregach Pomocniczej Służby Kobiet), z którą miał syna Jerzego i córkę Jolantę.
Awanse podporucznik – kwiecień 1945 porucznik – rozkazem gen. broni Władysława Andersa 3 maja 1962 w Londynie kapitan – rozkazem gen. broni Władysława Andersa 11 listopada 1964 w Londynie major – zarządzeniem Prezydenta RP na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego 10 listopada 1989 w Londynie podpułkownik – decyzją Ministra Obrony Narodowej Janusza Onyszkiewicza z 28 marca 2000 pułkownik – decyzją Ministra Obrony Narodowej Bogdana Klicha z 16 maja 2008
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari („za bohaterstwo w postaci zniszczenia mostu okazane podczas walk o Bolonię”) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (6 listopada 2006, „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za rozwijanie polsko-brytyjskiej współpracy, za działalność społeczną, kombatancką i polonijną”). Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (14 stycznia 1999, „za wybitne zasługi w działalności polonijnej i kombatanckiej”). Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi Medal Wojska Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino Krzyż Czynu Bojowego PSZZ Krzyż Kampanii Wrześniowej Złota Odznaka Skarbu Narodowego RP Medal „Pro Patria” Medal „Pro Memoria” Gwiazda 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Italii (Wielka Brytania) Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Harcerze Kategoria:Działacze środowisk kombatanckich Kategoria:Londyńska Polonia Kategoria:Kombatanci mianowani oficerami III Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Ludzie związani z Borysławiem Kategoria:Ludzie związani z Samborem Kategoria:Majorowie mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Ochotnicy w kampanii wrześniowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Memoria Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Odznaką Skarbu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podporucznicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów 1939–1941 Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii włoskiej 1943–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą za Wojnę 1939–45 Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Obrony Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą Italii Kategoria:Uczestnicy bitwy o Ankonę 1944 Kategoria:Uczestnicy bitwy o Bolonię 1945 Kategoria:Uczestnicy bitwy o Monte Cassino 1944 Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2014