Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Deep/Głębokie/Mrzeżyno – zlikwidowany podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy morskiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 16 komendy odcinka Trzebiatów jako 79 strażnica WOP (Głębokie) (Deep/Głębokie) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.

Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 79 strażnica OP Mrzeżowo (Depp) została włączona w struktury 20 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 151 batalionu WOP w Trzebiatowie.

W 1952 podlegała dowódcy 151 batalionu WOP i stacjonowała w Mrzeżynie.

Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica WOP Mrzeżyno II kategorii otrzymała numer 76 w skali kraju.

W 1955 dowódca WOP rozkazał przejść 15 Brygadzie WOP na etat ćwiczebny. Rozwiązane zostały dowództwa i sztaby batalionów. 15 listopada 1955 kierowanie strażnicą przejął sztab brygady. W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Mrzeżyno II kategorii była 3. w 15 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1960, po kolejnej zmianie numeracji, strażnica posiadała numer 15 i zakwalifikowana była do kategorii III w 15 Bałtyckiej Brygadzie WOP. thumb|Żołnierz WOP na motorówce patrolowej M-76 projektu 14 w porcie morskim Mrzeżyno (1970–1977) W 1976, w wyniku zmian organizacyjnych w Bałtyckiej Brygadzie WOP, strażnicę WOP Rewal, SKO Mrzeżyno i GPK Mrzeżyno przekazano do Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie.

Strażnica WOP Mrzeżyno do maja 1991 była w strukturach Pomorskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza, kiedy została rozformowana, a ochraniany odcinek granicy państwowej przejęła Strażnica WOP Rewal.

Ochrona granicy Dopiero w kwietniu 1946 strażnica Mrzeżyno zaczęła przyjmować pod ochronę wybrzeże morskie. Jeszcze w czerwcu 1946, wobec sprzeciwu dowódców radzieckich, strażnica mogła wysyłać patrole jedynie w dzień i tylko na podstawie jednorazowych przepustek.

W 1956 na odcinku strażnicy funkcjonował punkt kontroli ruchu rybackiego (PKRR), w których kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy: PKRR Mrzeżyno.

W roku 1958 wprowadzono do ochrony granicy lornety dalekiego zasięgu o 40-krotnym powiększeniu i na całym wybrzeżu powstało wówczas kilkadziesiąt puntów obserwacyjnych umieszczonych na wieżach drewnianych, które przystosowano do tego celu. Umożliwiło to objęcie obserwacją od świtu do nocy obszaru wód terytorialnych wzdłuż całego wybrzeża. Zorganizowano przy tym sprawnie działający system informacji o wykrytych celach, funkcjonujący zarówno między punktami obserwacyjnymi i strażnicami, jak i sztabami brygad.

W pierwszej połowie lat 60. POWT WOP posiadały na swoim wyposażeniu stacje r./lok. polskiej konstrukcji (początkowo t. RO–231 a następnie RN–231), a także lunety i środki łączności przewodowej. Na odcinku od Dziwnowa do Ustki wieże obserwacyjne były konstrukcji stalowej. W latach 1963–1964 w punktach obserwacyjnych znalazły się lunety dalekiego zasięgu, radiotelefony, stoły dyspozytorskie i inne urządzenia techniczne.

Wykaz punktów obserwacji wzrokowo-technicznejKażdy POWT posiadał 2 stanowiska bojowe, na których pełniono służbę: SB-1 i SB-2. Pierwsze z nich wyposażone w aparaturę r./lok. było stanowiskiem obserwacji technicznej. Z drugiego stanowiska bojowego, znajdującego się na wieży o wysokości ok. 18 m, w ciągu dnia prowadzono obserwację wzrokową za pomocą lunety lub lornetki (). Do pełnienia służby na POWT WOP kierowano żołnierzy służby zasadniczej po przeszkoleniu w Ośrodku Szkolenia Podoficerów i Młodszych Specjalistów BBWOP w Koszalinie (). na odcinku strażnicy WOP Mrzeżyno wg stanu z 1990Biblioteka MOSG w Gdańsku, Przepisy o pływaniu i postoju okrętów Marynarki Wojennej (wydawnictwo DMW), Gdynia 1972, s. 52–53; oraz ASG w Szczecinie, Akta DWOP, sygn. nr 2884, t. 251, Opracowanie DWOP z 12.10.1990 r., s. 1 ().: POWT nr 13 Włodarka (bliski dozór – 4 Mm)Wyposażone w radary nowej generacji t. ORS–754 pracujące w zakresie 4 Mm (). POWT nr 14 Mrzeżyno (bliski dozór – 4 Mm).

Zasięg terytorialny strażnicy W strefie nadgranicznej linia rozgraniczenia z: Strażnicą WOP Dźwirzyno przebiegała wzdłuż ujścia Kanału Resko Przymorskie do Morza Bałtyckiego, ...

Wydarzenia 1970–1971 – w celu natychmiastowego rozpoznania celów wykrytych przez stacje radiolokacyjne na wodach terytorialnych dla wybranych strażnic nadmorskich WOP przydzielono rzeczne kutry rozpoznawcze typu KR-70 po przystosowaniu ich do eksploatacji w warunkach morskich (Dopuszczenie kutrów rzecznych do służby na morzu było rozwiązaniem doraźnym). 1973–1975 – wybrane strażnice nadmorskie WOP otrzymały ze stoczni w Ustce kutry przystosowane do służby morskiej przede wszystkim umożliwiające szybkie i bezpieczne potrafiące dobicie do plaż morskich (Prototyp takiego kutra opracowała, a następnie wykonała stocznia w Ustce w 1972. Podstawowym materiałem, którego użyto do jego budowy, był laminat poliestrowo-szklany). 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Wzmocniono kontrolę ruchu jednostek pływających. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza. Druga połowa lat 80. – przeprowadzona z ramienia Sztabu WOP skryta kontrola pełnienia służby na POWT w strażnicy WOP Mrzeżyno wykazała opuszczanie miejsca pełnienia służby przez załogi POWT, nie prowadzenie obserwacji optycznej z SB-2 odcinka odpowiedzialności POWT przy wyłączonej aparaturze r./lok., jak też kilkuminutowe przerwy w prowadzeniu obserwacji.

Strażnice sąsiednie thumb 78 strażnica WOP Nowe Śliwno ⇔ 80 strażnica WOP Grzybów – 1946 78 strażnica OP Nowe Śliwno ⇔ 80 strażnica OP Rogowo (Kolberg Deep) – 1949 2 strażnica WOP Nowe Śliwno II kat. ⇔ 4 strażnica WOP Dźwirzyno II kat. – jesień 1956 16 strażnica Nowe Śliwno II kat. ⇔ 14 strażnica WOP Dźwirzyno IV kat. – 1.01.1960.

Komendanci/dowódcy strażnicy por. Sebastian Strzałkowski (był w 10.1946)Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946 (). st. sierż. Marian Kaźmierski (do 1953) kpt. Jadacki (był w 1974–był w 1976) (d-ca sko) kpt. Marek Gałka (do 05.1991) – do rozformowania.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Mrzeżyno Kategoria:Strażnice Bałtyckiej Brygady WOP Kategoria:Historia Mrzeżyna Kategoria:Strażnice WOP rozmieszczone na granicy morskiej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1991