Przedmieście Piasek () – historyczne przedmieście (dzielnica) Kłodzka, położone w centralnej części miasta, pomiędzy Nysy Kłodzkiej a Młynówką. Powstało jako drugie przedmieście miasta w średniowieczu i zostało oficjalnie włączone do Kłodzka na początku XIX wieku. Zamieszkuje je kilka tysięcy mieszkańców.
Geografia Położenie geograficzne Przedmieście Piasek położone jest w centralnej części Kłodzka. Graniczy na północy poprzez Młynówkę z Przedmieściem Ząbkowickim, na zachodzie ze Starym Miastem i Śródmieściem (dawne Przedmieście Zielone), na wschodzie poprzez Nysę Kłodzką z Przedmieściem Wojciechowickim oraz Przedmieściem Nyskim, a na południu z Osiedlem Nysa. Od centrum miasta oddalone jest o ok. 0,2 km.
Jeśli chodzi o podział katastralny, to większa część tego obszaru znajduje się w obszarze ewidencyjnym Centrum (0010). Wyjątek stanowi ulica Zofii Stryjeńskiej, która przypisana jest do gruntów geodezyjnych Twierdza (0006).
Warunki naturalne To historyczne przedmieście położone jest na wysokości około 288–306 m n.p.m. Rozpościera się ono w północnej części Wyspy Piasek. długość tej dzielnicy wynosi 824 metry, zaś jej szerokość waha się od 34 do 200 metrów w najszerszym jej obszarze. Jest to jeden z najniżej położonych obszarów na terenie Kłodzka, leżącego w Kotlinie Kłodzkiej (Sudety).
thumb|left|220px|Młynówka przepływająca przez Przedmieście Piasek z kładką pieszą przy ul. Daszyńskiego Dawniej północna część tego przedmieścia, która jest oddzielona wąskim kanałem, łączącym Młynówkę z Nysą Kłodzką, przebiegającym w środkowej części ulicy Młyńskiej (obecnie Zofii Stryjeńskiej) nosiła nazwę Münzinsel (pol. „Wyspa Monet”). Z racji swojego położenia geograficznego, obszar ten znajduje się na terenie zalewowym i często zalewany jest przez powodzie.
Otoczenie zajmuje w zdecydowanej większości obszar zabudowany, poza północnym skrajem Wyspy Piaskowej, w którym Młynówka uchodzi do Nysy Kłodzkiej. Jest on obecnie zalesiony.
Historia Średniowiecze Obszar dzisiejszego Przedmieścia Piasek w okresie przed średniowieczem zajmowały lasyK. Bartkiewicz,Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 38.. Wraz z powstaniem na Górze Zamkowej (obecnej twierdzy) grodu, u którego podnóża rozwinęło się podgrodzie, przekształcone następnie w osadę targową, wytyczona została tędy ważna droga handlowa, łącząca wyżej wymieniony gród poprzez mosty na Młynówce i Nysie Kłodzkiej z ziemiami ruskimiK. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 34..
Między 1247 a 1250 rokiem pojawił się w Kłodzku zakon franciszkanów, który został sprowadzony przez księcia wrocławskiego Władysława PiastowiczaK. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Fundacja Rozwoju Miasta i Ziemi Kłodzkiej „Actus”, s. 8.. Zakonnicy otrzymali swoje dobra, z powodu braku miejsca w granicach miasta, na Wyspie Piasek - w środkowej jej części. Tam też wznieśli wkrótce swój pierwszy kościół i klasztorA. K. Dudek, Franciszkanie w Kłodzku, Wydawnictwo Świętego Antoniego, Wrocław 2002, s. 10.. Pojawianie się tego zakonu dało impuls do powstania w tym rejonie nowego przedmieścia, którego centralnym miejscem stał się świeżo wytyczony plac. Otrzymał on nazwę Końskiego Targu (niem. „Rossmarkt”)T. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970, s. 15.. Plac ten był drugim po rynku miejscem targu w mieście, na którym handlowano przede wszystkim zwierzętami (głównie bydłem, końmi)Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 42.E. Kościk, Kłodzkie tawerny, targi, jarmarki, (w:) „Nieregularnik Polanicki”, nr 2 (20), Polanica-Zdrój 2011, s. 32..
thumb|left|220px|Panorama Kłodzka z około 1650 roku z widoczną zabudową Przedmieścia Piasek Zabudowę przedmieścia stanowiły domy powstałe z drewna i gliny, w większości parterowe K. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 82.. Obszar ten do początku XV wieku był już dość gęsto zabudowanyW. Dziewulski, Studia Kłodzkie, t. 3, [w:] „Rocznik Ziemi Kłodzkiej”, Kłodzko 1958, s. 66., do tego stopnia, iż wytyczono w północno-wschodniej części wyspy, wzdłuż Nysy Kłodzkiej, nową ulicę – Garbarską (obecnie Braci Gierymskich), która pojawiła się w źródłach w 1374 rokuK. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 129.. Z Przedmieścia Piasek do Kłodzka w XIV wieku można było dostać się przekraczając Młynówkę i położone za nią: Bramę Mostową (za mostem gotyckim) oraz Furtę WodnąK. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 83..
W okresie wojen husyckich (1419–1436), w obawie przed najazdem ze strony husytów, zrównano zespół zabudowań franciszkańskich w latach 1427-1428 i przesiedlono zakonników w rejon murów miejskichT. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970, s. 18.. W marcu 1428 roku miało miejsce oblężenia Kłodzka, w trakcie którego dokonano całkowitego spalenia zabudowań piaskowego przedmieściaKłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 49.. Po zakończeniu wojen nastąpiła powolna odbudowa zabudowań w tym rejonie, która dodatkowo utrudniana była przez powodzie, mające miejsce w 1454 T. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970, s. 19.1464 oraz 1475 rokuK. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 176..
Dodatkowym impulsem przyczyniającym się do ponownego rozwoju tego obszaru miasta, był powrót samych Franciszkanów na swoje stare włości, który miał miejsce na przełomie lat 60. i 70. XV wieku K. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Fundacja Rozwoju Miasta i Ziemi Kłodzkiej „Actus”, s. 9, 31.. W tym samym czasie modernizacji uległy fortyfikacje miejskie, w tym dwie Bramy Mostowe (Dolna i Górna), prowadzące na Przedmieście Piasek przez most gotyckiT. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970, s. 18-19..
Nowożytność thumb|right|220px|Widok na Kłodzko z Przedmieściem Piasek, położonym na południu, z dominującym zespołem kościelno-klasztornym franciszkanów w roku 1737 Około 1540 roku powstaje w Kłodzku pierwszy wodociągHistoria Wodociągów Kłodzkich. [on-line] [dostęp: 2026-01-29], który połączony został z wybudowaną w 1582 roku wieżą ciśnień, którą ulokowano na terenie Przedmieścia Piasek u zbiegu dzisiejszych ulic: Kościuki i Daszyńskiego, w rejonie Młyna GórnegoKłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 66..
Docierające do hrabstwa kłodzkiego nowinki religijne i zapoczątkowanie reformacji w Kościele rzymskokatolickim wpłynęło na zmniejszenie się liczby zakonników w mieście. Proces ten też nie ominął również franciszkanów, którzy opuścili Kłodzko w początkowych latach XVI wieku. Dobra zakonne przejęła rada miejska, z której polecenia rozebrano budynki pofranciszkańskie zachowując jedynie prezbiterium kościoła, które służyło jako kaplica pogrzebowa. Z kolei ogród zakonny zamieniono na cmentarzK. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Fundacja Rozwoju Miasta i Ziemi Kłodzkiej „Actus”, s. 31.. Franciszkanie wrócili do Kłodzka w 1604 roku i mimo trudności, jakie napotkali ze strony mieszkańców, udało się im wznieść w 1605 roku, nowy mały kościół wraz z klasztorem na swojej dawnej posiadłości, w którym w 1612 roku dodatkowo urządzili szpital dla chorych zakaźnieK. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Fundacja Rozwoju Miasta i Ziemi Kłodzkiej „Actus”, s. 10..
Podczas wojny trzydziestoletniej (1618–1648) franciszkanie znów zostali zmuszeni do opuszczenia Piasku. W 1619 roku w ich klasztorze urządzono pierwszą drukarnię w historii Kłodzka oraz szkołę ewangelickąK. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Fundacja Rozwoju Miasta i Ziemi Kłodzkiej „Actus”, s.10, 31.. W połowie września 1622 roku wojska cesarskie dokonało oblężenia Kłodzka od strony prawego brzegu Nysy Kłodzkiej. W jego wyniku zniszczeniu uległa znaczna część zabudowań przedmieścia spowodowane przez ostrzał kulami armatnimi. W nocy z 30 września na 1 października 1622 roku wojska cesarskie zajęły cały zrujnowany obszar Przedmieścia Piasek, który broniło około 60 dragonów z hrabią Schlickiem na czeleKłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 68..
Po tym wydarzeniu, decyzją cesarza Ferdynanda II Habsburga zwrócono franciszkanom ich dobra położone na PiaskuKłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 68.. Druga połowa XVII i pierwsza połowa XVIII wieku przyniosła ze sobą powolną odbudowę tego obszaru miasta. Powstały wtedy dwukondygnacyjne kamienice i domy mieszkalne w stylu barokowym. Dodatkowo budynki te zostały od tyłu zabudowane oficynami mieszkalne. Również powoli rozwijało się tutaj rzemiosłoT. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970, s. 22-24.. Wraz z rozwojem osadnictwa na prawym brzegu Nysy Kłodzkiej w 1 połowie XVIII wieku powstał kolejny most (drewniany) na Nysie Kłodzkiej, który połączył ulice Końską (obecnie Matejki) z Przedmieściem Wojciechowickim, a dalej stanowił ważny trakt prowadzący z Kłodzka w kierunku Wojciechowic. Północna część Piasku była wciąż luźno zabudowana barokowymi domami o charakterze dworkówPanorama Kłodzka. Rycina Jana Davida Schleuena według Friedricha Bernarda Wernera z 1737 roku, [w: J. Harasimowicz, A. Marsch, Friedrich Bernhard Werner. Życie i twórczość, Muzeum Miedzi w Legnicy, Legnica 2004. [on-line] [dostęp: 2026-01-30].
Okres pruski 220px|thumb|right|Plan Kłodzka z około 1904 roku, w centralnej jego części Wyspa Piasek W wyniku wojen śląskich (1740-1763) ziemia kłodzka znalazła się pod panowaniem pruskim. Przejście pod berło monarchii Hohenzollernów spotkało się zamianą miasta w wielką fortecę, której dominującymi elementami stały się: twierdza główna, powstała na miejscu średniowiecznego zamku oraz fort pomocniczy Owcza Góra, zbudowany po drugiej stronie Nysy KłodzkiejSłownik geografii turystycznej Sudetów, t. 15. „Kotlina Kłodzka. Rów Górnej Nysy”, pod red. Marka Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 1994, s. 200.. W związku z tym wprowadzono liczne ograniczenia budowlane, które negatywnie wpłynęły na rozwój m.in. Piasku. W 2. połowie XVIII wieku przy Dolnej Bramie Mostowej powstał punkt skarbowo-celny (rogatka)Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 75.G. C. Walrave, Projekt rozbudowy twierdzy, 1743, (w:) „Kłodzko. Dzieje miasta”, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 76.. Obok niej założono także wartownię przez którą wchodzili do Kłodzka wszyscy ci, którzy nie zdążyli wejść za dnia przez pozostałe bramy, które były na noc zamykane, a mosty nad fosą zwodzoneKłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998, s. 104..