Epidemia gorączki krwotocznej Ebola w Afryce Zachodniej – w Afryce Zachodniej w latach 2014–2016 trwała epidemia gorączki krwotocznej Ebola, która wybuchła w Gwinei i rozprzestrzeniła się na kolejne kraje. Światowa Organizacja Zdrowia podzieliła kraje, w których – w trakcie trwania epidemii – wystąpiły przypadki choroby na dwie kategorie: te, w których zachorowania szerzyły się w rozmiarach epidemicznych (Gwinea, Liberia i Sierra Leone), oraz te, w których odnotowano pierwsze przypadki zachorowań lub zasięg epidemii był ograniczony (Mali, Nigeria, Senegal, Hiszpania, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Włochy).
Do 27 grudnia 2015 włącznie odnotowano przynajmniej 28 637 przypadków zakażenia, z których 15 249 zostało potwierdzonych laboratoryjnie. 11 315 chorych zmarło. Wiele organizacji, w tym Centers for Disease Control and Prevention, Komisja Europejska i Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej, przekazało wsparcie finansowe i medyczne, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się epidemii. Na terenach objętych epidemią nieśli pomoc członkowie organizacji humanitarnych takich jak Lekarze bez Granic, Czerwony Krzyż i Samaritan’s Purse. Jest to największa do tej pory epidemia gorączki krwotocznej Ebola zarówno pod względem liczby zachorowań, jak i liczby przypadków śmiertelnych.
8 sierpnia 2014 Dyrektor Generalny Światowej Organizacji Zdrowia ogłosił, że epidemia stanowi sytuację zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (, PHEIC).
26 sierpnia 2014 WHO zostało oficjalnie zawiadomione przez ministerstwo zdrowia Demokratycznej Republiki Konga o wybuchu epidemii gorączki krwotocznej Ebola w tym państwie. Łącznie zostało zidenfikowanych 66 przypadków choroby; 49 chorych zmarło. 21 listopada 2014 WHO ogłosiło, że epidemia w tym kraju wygasła. Wybuch epidemii w Demokratycznej Republice Konga nie był powiązany z epidemią w Afryce Zachodniej.
30 września 2014 WHO otrzymało potwierdzenie, że odnotowano pierwszy przypadek zakażenia wirusem w Stanach Zjednoczonych, a 6 października 2014 w Europie (w Hiszpanii). 17 października WHO wydała oświadczenie o wygaśnięciu epidemii w Senegalu, 20 października w Nigerii i 2 grudnia w Hiszpanii. 23 października odnotowano pierwszy przypadek choroby w Mali, 29 grudnia 2014 w Wielkiej Brytanii i 12 maja 2015 we Włoszech. 21 grudnia 2014 wygasła epidemia w Stanach Zjednoczonych, 18 stycznia 2015 w Mali, 7 marca 2015 w Wielkiej Brytanii i 20 lipca we Włoszech. 9 maja 2015 WHO ogłosiła zakończenie epidemii w Liberii, 7 listopada w Sierra Leone i 29 grudnia w Gwinei. 29 czerwca 2015 w Liberii odnotowano kolejne przypadki zakażenia. 3 września 2015 WHO ponownie ogłosiła zakończenie epidemii w Liberii. 19 listopada 2015 w Liberii wykryto kolejne 3 przypadki zakażenia wirusem, a 14 stycznia 2016 ponownie zakończyła się epidemia w tym kraju.
25 stycznia 2016 Dyrektor Generalny Światowej Organizacji Zdrowia, Margaret Chan stwierdziła, że zostały przerwane wszystkie drogi szerzenia się pierwotnej epidemii. Jednak ze względu na to, że występują nowe ogniska choroby, WHO jeszcze nie ogłasza zakończenia epidemii. 29 marca 2016 WHO ogłosiła, że epidemia nie stanowi już sytuacji zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym.
23 listopada 2014 łączna liczba potwierdzonych laboratoryjnie przypadków zakażenia wirusem przekroczyła 10 tysięcy, a 24 maja 2015 15 tysięcy. 14 stycznia 2016 Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła koniec epidemii wirusa Ebola. Jednak kilka godzin później media poinformowały o kolejnym śmiertelnym przypadku w Sierra Leone.
Przebieg epidemii Początek epidemii w Gwinei Naukowcy sądzą, że pierwszą osobą, która zachorowała na gorączkę krwotoczną Ebola w Gwinei („pacjent zero”) i zapoczątkowała obecną epidemię, był dwuletni chłopiec z wioski Meliandou w prefekturze Guéckédou, który zmarł 6 grudnia 2013. Następnie zmarły jego ciężarna matka, trzyletnia siostra i babcia. 25 stycznia 2014 położna z Meliandou została przyjęta do szpitala w Guéckédou, gdzie zmarła 2 lutego. Z kolei zachorował pracownik szpitala w Guéckédou (zmarły 10 lutego w szpitalu w Macenta), a 24 lutego zmarł opiekujący się nim lekarz. Następnie ulegli zakażeniu członkowie rodziny lekarza pochodzący z Kissidougou i Nzérékoré. 10 marca ministerstwo zdrowia Gwinei uzyskało informacje z Guéckédou i Macenta o przypadkach tajemniczej choroby charakteryzującej się gorączką, silną biegunką, wymiotami i wysoką śmiertelnością. 23 marca poinformowało ono oficjalnie Światową Organizację Zdrowia o wybuchu epidemii gorączki krwotocznej Ebola w czterech południowo-wschodnich prefekturach kraju: Guéckédou, Macenta, Nzérékoré i Kissidougou oraz w stolicy kraju – Konakry. Do 22 marca włącznie odnotowano 49 zachorowań; 29 chorych zmarło. Po analizie przesłanych próbek, laboratorium w Lyonie (Francja) potwierdziło, że zachorowania zostały wywołane przez wirusa Ebola z gatunku Zaire ebolavirus. Wstępny raport sugerował, że jest to nowy szczep wirusa Ebola, jednak dalsze badania potwierdziły, że wirus należy jednak do gatunku Zaire ebolavirus i wywodzi się z Afryki Środkowej. Do 31 marca włącznie liczba zachorowań w Gwinei wzrosła do 122, a 80 osób zmarło; 24 przypadki potwierdzono laboratoryjnie. Zachorowania odnotowano w Konakry (11 przypadków) oraz w prefekturach: Guéckédou (77 przypadków), Macenta (23), Kissidougou (8) oraz 3 przypadki łącznie z Dabola i Dinguiraye. 31 marca amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention wysłało pięcioosobowy zespół „aby pomóc ministerstwu zdrowia Gwinei i Światowej Organizacji Zdrowia koordynować międzynarodową pomoc w zwalczaniu epidemii”http://www.salon.com/2014/06/27/drastic_action_needed_worst_ever_ebola_outbreak_continues_to_wreak_havoc_in_west_africa/.
Konakry, Gwinea Pod koniec marca epidemia rozprzestrzeniła się na stolicę Gwinei, Konakry, miasto liczące około dwa miliony mieszkańców i stała się poważnym problemem; według Ibrahima Touré, dyrektora krajowego biura międzynarodowej organizacji humanitarnej Plan: „Trudne warunki życiowe oraz brak bieżącej wody i kanalizacji w większości dzielnic Konakry stwarzają poważne zagrożenie, że epidemia będzie się nasilać. Ludzie nie myślą o tym żeby myć ręce, kiedy nie mają wystarczającej ilości wody do picia.”.
Rozprzestrzenianie się epidemii w Gwinei i sąsiednich krajach
W Liberii odnotowano pierwsze przypadki zachorowań pod koniec marca w hrabstwach Lofa i Nimba. W połowie kwietnia liberyjskie ministerstwo zdrowia i opieki społecznej poinformowało o możliwych przypadkach zachorowań w czterech kolejnych hrabstwach: Bong, Grand Cape Mount, Margibi i Montserrado (w którym znajduje się stolica kraju Monrovia).
Początkowo w Sierra Leone, Mali i Ghanie zidentyfikowano osoby, u których podejrzewano zakażenie wirusem Ebola, jednak badania laboratoryjne wykluczyły zakażenie tym wirusem. Sytuacja w Gwinei uległa poprawie w maju 2014. Przez kilka kolejnych dni nie było doniesień o nowych zachorowaniach z Liberii i z pięciu z sześciu dotychczas dotkniętych epidemią prefektur Gwinei. Doniesienia o nowych przypadkach zakażeń nadchodziły jedynie z prefektury Guéckédou.
Jednak pomiędzy 23 a 27 maja 2014 nadeszły informacje o nowych stwierdzonych przypadkach klinicznych gorączki krwotocznej Ebola z trzech spośród wcześniej dotkniętych nią prefektur (Guéckédou, Macenta i Konakry), z czterech kolejnych prefektur (Boffa, Télimélé, Boke i Dubréka) oraz z Sierra Leone. 4 czerwca 2014 Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że „pomiędzy 29 maja a 1 czerwca w Gwinei, przynajmniej 21 osób zmarło i odnotowano 37 przypadków zachorowań spowodowanych przypuszczalnie zakażeniem wirusem Ebola. Nowe dane zwiększyły liczbę zachorowań w Afryce Zachodniej, co do których istniało podejrzenie zakażenia wirusem Ebola, do 328, z których 193 zostało potwierdzonych testami laboratoryjnymi”.
17 czerwca 2014 ogłoszono, że w stolicy Liberii Monrovii na gorączkę krwotoczną Ebola zmarło siedem osób. 26 czerwca „liberyjska naczelna lekarz kraju, dr Bernice Dahn, ostrzegła krajowe Kościoły, żeby natychmiast zaniechały przyjmowania osób zakażonych wirusem Ebola.” „Ujawniła, że trzy osoby, u których podejrzewano zakażenie wirusem Ebola w New Kru Town, zmarły w kościele, dokąd poszły się modlić.”. 27 czerwca UN News poinformowały, że „w Liberii odnotowano 63 przypadki zachorowań, w tym 41 chorych zmarło”.
27 czerwca 2014 Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że „W Gwinei, odnotowano do tej pory 386 przypadków zachorowań, z których 280 zakończyło się zgonem zakażonych”. „W Sierra Leone wśród 176 zakażonych odnotowano 78 przypadków śmierci”.
Gwałtowny wzrost zachorowań nastąpił w Sierra Leone. Pierwsze przypadki zachorowań odnotowano 25 maja w dystrykcie Kailahun, graniczącym z prefekturą Guéckédou w Gwinei. Do 20 czerwca włącznie odnotowano 158 przypadków zachorowań, z których 147 zostało potwierdzonych laboratoryjnie, głównie w dystryktach Kailahun i sąsiadującym z nim Kenema, a także w dystryktach Kambia, Port Loko i Wiejskim Obszaru Zachodniego. Do 17 lipca włącznie odnotowano 442 przypadki zachorowań, z których 368 potwierdzono laboratoryjnie, co oznaczało, że liczba zachorowań w tym kraju była największa spośród trzech państw dotkniętych epidemią. Do 20 lipca przypadki zachorowań odnotowano także w dystrykcie Bo; pierwszy przypadek zachorowania w stolicy kraju, Freetown, zarejestrowano pod koniec lipca.
25 lipca 2014 WHO ogłosiła, że został stwierdzony pierwszy przypadek zachorowania na gorączkę krwotoczną Ebola w Nigerii; Liberyjczyk, który przyleciał 20 lipca do Lagos został hospitalizowany i zmarł w tym mieście. Mężczyzna, który zakaził się wirusem w Liberii, podróżował drogą lotniczą do Lagos, przez Lomé w Togo i Akrę w Ghanie. Podczas lotu wystąpiły u niego objawy choroby, które nasiliły się po przybyciu na lotnisko w Lagos. Szpital w którym przebywał – po ewakuowaniu z niego pacjentów – został zamknięty na tydzień, a pracownicy szpitala, którzy mogli zakazić się wirusem, zostali poddani kwarantannie. Łącznie w wyniku epidemii odnotowano 20 przypadków choroby, a 8 chorych zmarło. 20 października WHO ogłosiła wygaśnięcie epidemii w Nigerii. Nastąpiło to po upłynięciu 42 dni od momentu, kiedy ostatnia osoba w Nigerii miała kontakt z osobą chorą na gorączkę krwotoczną Ebola i nie wykryto żadnego nowego przypadku zachorowania w tym kraju.
29 sierpnia senegalskie ministerstwo zdrowia ogłosiło, że w tym kraju stwierdzono 1 przypadek zachorowania na gorączkę krwotoczną Ebola. Chorym był 21-letni mężczyzna, pochodzący z Gwinei, który 20 sierpnia przyjechał do rodziny w Dakarze. 5 września testy na obecność wirusa Ebola dały wynik negatywny, co oznaczało, że pacjent wyzdrowiał. 18 września powrócił on do Gwinei. 17 października WHO ogłosiła wygaśnięcie epidemii w Senegalu.
Epidemia w Demokratycznej Republice Konga
26 sierpnia 2014 WHO zostało oficjalnie zawiadomione przez ministerstwo zdrowia Demokratycznej Republiki Konga o wybuchu epidemii gorączki krwotocznej Ebola w tym państwie. Pomiędzy 28 lipca a 18 sierpnia zostały zidentyfikowane 24 przypadki choroby, 13 chorych zmarło. Łącznie zostało zidentyfikowanych 66 przypadków choroby; 49 chorych zmarło. 21 listopada 2014 WHO ogłosiło, że 20 listopada upłynęły 42 dni od dnia, kiedy powtórne badanie na obecność wirusa Ebola ostatniego zakażonego dało wynik negatywny i chory opuścił szpital, co zgodnie z rekomendacjami WHO oznacza, że epidemia w tym kraju wygasła. Była to siódma epidemia gorączki krwotocznej Ebola w tym kraju od odkrycia wirusa w 1976. Wybuch epidemii w Demokratycznej Republice Konga nie był powiązany z epidemią w Afryce Zachodniej.
Epidemia w Ugandzie