Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Barwinek – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Barwinku – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Słowacką.

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 39 komendy odcinka jako 176 strażnica WOP (Barwinek) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.

W marcu 1947 sformowano Krośnieńską Komendę WOP w Krośnie w skład której została włączona strażnica WOP Barwinek.

Wiosną 1947 strażnica WOP wróciła do Barwinka i otrzymała numer 176.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 176 strażnica OP Barwinek została włączona w struktury 41 samodzielnego batalionu Ochrony Pogranicza w Krośnie, a w 1950 1 Brygady WOP w Krośnie.

W 1952, w związku z rozformowaniem 1 Brygady WOP w Krośnie, odcinek i pododdziały przejęła 26 Brygada WOP w Przemyślu. W miejscu postoju rozformowanej brygady sformowano 265 batalion WOP Krosno, któremu podporządkowano 7 strażnic w tym strażnicę w Barwinku, która miała numer 176 w skali kraju.

Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Barwinek III kategorii otrzymała nr 176 w skali kraju, w strukturach 265 batalionu WOP.

W 1957, w 3 Brygadzie WOP w Nowym Sączu przeformowano 18 strażnic WOP w placówki WOPZarządzenie MSW nr 034/57/WW z 21.02.1957 ()., w tym strażnicę WOP w Barwinku.

1 stycznia 1960 była jako 28 placówka WOP Barwinek kategorii II w strukturach 264 batalionu WOP w SanokuWykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza. Archiwum Straży Granicznej. 3 Brygady WOP w Nowym Sączu.

1 stycznia 1964 była jako 22 placówka WOP Barwinek kategorii II w strukturach 264 batalionu WOP w Sanoku.

1 września 1989 Strażnica WOP Barwinek została przekazana z Bieszczadzkiej Brygady WOP i włączona w struktury batalionu granicznego Karpackiej Brygady WOP w Sanoku Karpackiej Brygady WOP w Nowym Sączu i tak funkcjonowała do 15 maja 1991.

Straż Graniczna: Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 strażnica w Barwinku weszła w podporządkowanie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Barwinku (Strażnica SG w Barwinku).

W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003, nastąpiło zniesie strażnicy SG w BarwinkuZarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 13.12.2002 zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna SG w Barwinku (GPK SG w Barwinku).

Ochrona granicy 1 stycznia 1964 na ochranianym odcinku przez placówkę funkcjonowało przejście graniczne małego ruchu granicznego i małego ruchu turystycznego obsługiwanie przez załogę placówki: Barwinek-Vyšný Komárnik.

W ochronie granicy dowódcy strażnicy WOP Barwinek ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Zasięg terytorialny W 1960, 28 placówka WOP Barwinek II kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 19 500 m: Włącznie od znaku granicznego nr I/148, wyłącznie do znaku granicznego nr I/174.

Straż Graniczna: Z chwilą utworzenia Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu, w maju 1991 strażnica SG w Barwinku ochraniała odcinek granicy państwowej z Czechosłowacją: Włącznie od znaku granicznego nr I/147, wyłącznie do znaku granicznego nr I/171. Linia rozgraniczenia z: Strażnicą SG w Jaśliskach: włącznie znak gran. nr I/147, dalej góra Tokarnia, góra Ostróg, górą Obłaz, górą Kamińska 639,3 dalej granicą gmin Iwonicz-Zdrój oraz Dukla Strażnicą SG w Ożennej: wyłącznie znak gran. nr 1/171, dalej granicą gmin Dukla oraz Krempna i Nowy Żmigród.

Wydarzenia Koniec lat 70. – strażnice górskie WOP wyposażone zostały w skutery produkcji radzieckiej typu Buran umożliwiające patrolowanie granicy górskiej także w zimie niezależnie od grubości pokrywy śnieżnej. 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały niektóre szlaki turystyczne, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza.

Strażnice/placówki sąsiednie 175 strażnica WOP Jaśliska ⇔ 177 strażnica WOP Ożenna – 1946 175 strażnica OP Jaśliska ⇔ 177 strażnica OP Huta Polańska – 1950 175 strażnica WOP Jaśliska kat. II ⇔ 177 strażnica WOP Huta Polańska kat. III – 15.03.1954 29 placówka WOP Lipowiec ⇔ 27 placówka WOP Ożenna – 1.01.1960 23 placówka WOP Lipowiec kat. II ⇔ 21 placówka WOP Ożenna kat. II – 1.01.1964 Strażnica WOP Jaśliska Lądowa ⇔ Strażnica WOP Ożenna Lądowa – 1990

Straż Graniczna: Strażnica SG w Jaśliskach ⇔ Strażnica SG w Ożennej – 16.05.1991.

Komendanci/dowódcy strażnicy Józef Jaworski (od 1945) Józef Moliński (1.02.1950–31.01.1950) Zdzisław Dudzic (17.08.1981–30.08.1984 kpt. Bogusław Mirowski (27.08.1984Bogusław Mirowski przybył ze stanowiska z-cy d-cy strażnicy WOP w Lutowiskach Bieszczadzkiej Brygady WOP.–28.09.1989)

Komendanci strażnicy SG: ppor. SG Tadeusz George (od 16.05.1991).

Upamiętnienie 2011, mieszkańcy wsi Barwinek ustawili Pomnik Pamięci Żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza i Straży Granicznej którzy pełnili służbę w ochronie granicy państwowej w latach 1918–2008. Pomnik ustawiony został na skwerku przed budynkiem w którym mieści się strażnica Ochotniczej Straży Pożarnej. 2022 – 22 czerwca w Barwinku odbyła się uroczystość z okazji 77. rocznicy powstania Wojsk Ochrony Pogranicza i 31. rocznicy Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej. Uczestniczyła w niej delegacja z Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej z przewodniczącym Związku Emerytów i Rencistów SG przy Bieszczadzkim Oddziale Straży Granicznej w Przemyślu w składzie: Cezary Okoczuk, Michał Głocki, Zdzisław Werszing oraz Andrzej Bytnar – burmistrz Dukli, Alicja Jaworska – wnuczka płk. Józefa Jaworskiego pierwszego dowódcy strażnicy w Barwinku po II wojnie światowej, Maria Kwaśniowska – była pracownica strażnicy WOP w Barwinku, emerytowani żołnierze WOP: Stanisław Kwaśniowski, Mieczysław Nykiel, Adam Jakubus oraz sołtys wsi Barwinek Józef Magnuszewski, były żołnierz Wojska Polskiego, WOP, SG. W ramach uroczystości wyróżnieni zostali medalem okolicznościowym, nadawanym na podstawie uchwały Kapituły Medalu Zarządu Oddziałowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej przy Bieszczadzkim Oddziale Straży Granicznej: Andrzej Bytnar – burmistrz Dukli, Barbara Jaworska – synowa pierwszego d-cy strażnicy po II wojnie światowej w Barwinku, Mieczysław Nykiel – były żołnierz Wojsk Ochrony Pogranicza oraz Józef Magnuszewski były żołnierz Wojska Polskiego, Wojsk Ochrony Pogranicza i funkcjonariusz Straży Granicznej. Natomiast okolicznościowe tabliczki otrzymali Maria Kwaśniowska, Stanisław Kwaśniowski, Janusz Kubit, Adam Jakubus.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

.

Kategoria:Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej Kategoria:Barwinek (województwo podkarpackie) Kategoria:Strażnice Karpackiej Brygady WOP Kategoria:Strażnice WOP rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2003