thumb|Dojrzały owocnik
Purchawka miękka (Utraria mollis (Pers.) R.L. Zhao & J.Xin Li, in Li, Cao, Phurbu, He, Zhu, Parra & Zhao) – gatunek grzybów z rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Utraria, Lycoperdaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Christiaan Hendrik Persoon w 1801 r. W 2024 r. R.L. Zhao & J.Xin Li, in Li, Cao, Phurbu, He, Zhu, Parra i Zhao przenieśli go do rodzaju Utraria. Niektóre synonimy naukowe: Lycoperdon gemmatum var. furfuraceum Fr. 1829 Lycoperdon gemmatum var. molle (Pers.) De Toni 1888 Lycoperdon molle Pers. 1801, var. molle Lycoperdon turbinatum var. furfuraceum (Fr.) J. Kickx f. 1867 Nazwę polską nadała Wanda Rudnicka-Jezierska w 1991 r. dla synonimu Lycoperon molle. Jest niespójna z aktualną nazwą naukową.
Morfologia Owocnik Średnica 2–4 cm, wysokość 3–7 cm, kształt początkowo kulistawy, później staje się jajowaty lub odwrotnie gruszkowaty, o wydłużonej dolnej części, podobnej nieco do trzonu. Powierzchnia młodych owocników białokremowa, potem stopniowo ciemniejąca, przez jasnoszarobrązową do kremowobrązowej. Na powierzchni drobniutkie miękkie kolce i mączyste ziarnistości. Endoperydium papierowate, matowe, lub nieco błyszczące, otwiera się otworkiem na szczycie. Początkowo jest szarawe, potem brązowoszare, w końcu brązowe. Podglebie jest komorowate i w trakcie dojrzewania przekształca się w dobrze wykształconą kolumellę. Ma barwę od oliwkowej do ciemnobrązowej, a po dojrzeniu brązowofioletową. Gleba u młodych owocników jest biała, w miarę ich dojrzewania zmienia barwę na oliwkowobrązową, u dojrzałych owocników jest purpurowobrązowa. Cechy mikroskopowe Zarodniki kuliste o poobłamywanych brzegach, brązowe, brodawkowane. Mają rozmiar 4,3–5× 10–26 μm. Włośnia ma grubość 5–7 μm, jest grubościenna, słabo septowana, posiada jamki i ma brązową barwę.
Występowanie i siedlisko Purchawka miękka jest szeroko rozprzestrzeniona na półkuli północnej. W Polsce jest niezbyt częsta. Występuje zarówno na niżu, jak i w górach, szczególnie na miejscach nasłonecznionych.
Rośnie na ziemi w różnorodnych lasach i na łąkach, szczególnie na glebach piaszczystych i wapiennych. Owocniki wytwarza od czerwca do października.
Znaczenie Saprotrof. Jak wszystkie gatunki purchawek jest jadalna za młodu, póki jej owocniki są białe.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Purchawkowate