Jerzy Kossowski (pilot)

Jerzy Kossowski (ur. w Grodnie, zm. 6 sierpnia 1939 w Krakowie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Włodzimierza i Olgi z Machajów, urodzony 12 sierpnia 1892 w Grodnie. W 1910 zdał maturę w Korpusie Kadetów w Moskwie i podjął studia w Michajłowskiej Szkole Artylerii w Petersburgu. 6 sierpnia 1913 po ukończeniu szkoły jako podporucznik skierowany został do służby w 5 Syberyjskiej Brygadzie Artylerii. 20 maja 1916 został obserwatorem w 17 oddziale lotniczym awansując na stopień kapitana. W tym samym czasie został skierowany na kurs pilotażu w Szkole Pilotów w Sewastopolu, który ukończył 3 maja 1917 otrzymując przydział do służby w 13 myśliwskim oddziale lotniczym.

W grudniu 1917 uciekł z Rosji ogarniętej rewolucją do USA. 1 maja 1918 zgłosił się do komisji rekrutującej żołnierzy do armii polskiej tworzącej się we Francji. Pod koniec maja 1918 znalazł się w Paryżu w Armii Hallera i przeszedł pozytywną weryfikację. Jako porucznik został przeszkolony na samolotach francuskich i skierowany do eskadry myśliwskiej.

W kwietniu 1919 znalazł się na ziemiach polskich, 1 czerwca 1919 awansowany do stopnia majora WP, z 39 eskadry Breguetów skierowany do 59 eskadry Breguetów. Uczestniczył w działaniach wojennych na terenie Galicji Wschodniej. 25 kwietnia 1920 został szefem lotnictwa 3 Armii, później przesunięto go na analogiczne stanowisko w 4 Armii. Odbył 126 lotów bojowych, spędzając w powietrzu 374 godziny. 17 września 1920 został skierowany na kurs dla wyższych dowódców w Warszawie. 1 lutego 1921 został dowódcą 5 dywizjonu myśliwskiego, we wrześniu przeniesiony na analogiczne stanowisko w 3 dywizjonie myśliwskim. 8 kwietnia 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari" V klasy. 8 czerwca 1921 został awansowany do stopnia podpułkownika. We wrześniu 1922 roku wziął udział w I Krajowym Locie Okrężnym, w klasyfikacji generalnej Konkursu zajął drugie miejsce. 1 grudnia 1924 roku został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych. Od maja 1925 do września 1927 był dowódcą 11 pułku myśliwskiego w Lidzie. Znany był z tendencji do nadużywania alkoholuJanusz Meissner „Wiatr w podeszwach”. Wspomnienia pilota (1971).. Po odwołaniu ze stanowiska pracował w Departamencie Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku. thumb|left|Wizyta polskich lotników w Stanach Zjednoczonych w 1932 r. Płk Jerzy Kossowski przed samolotem PZL P-11. W 1930 został oblatywaczem w Państwowych Zakładach Lotniczych. Oblatał licencyjny całkowicie metalowy samolot myśliwski Wibault 70. Prezentował w Bukareszcie samolot PZL P.1. Na przełomie sierpnia i września 1932 brał udział w narodowych wyścigach lotniczych (National Air Races) w Cleveland w USA na prototypie samolotu PZL P.11. Mimo rozwinięcia największej prędkości, zawodów nie wygrał, gdyż z powodu nieporozumienia nadleciał na metę z niewłaściwego kierunku. W lipcu 1931 wykonał skok ratowniczy na spadochronie podczas badań samolotu Lublin R.XIII. Wykonał też oblot PZL.16 zakończony wypadkiem (skrzyżowanie linek do napędu lotek).

W 1937 porzucił pracę w lotnictwie i osiadł w Bydgoszczy. Zmarł 6 sierpnia 1939 w szpitalu w Krakowie, gdzie był leczony po tym jak kilka dni wcześniej strzelił do siebie z broni palnejJanusz Kędzierski, Z kabiny obserwatora. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1981, s. 209.. Powodem samobójczej śmierci było odrzucenie wniosku o powrót do czynnej służby wojskowej. Został pochowany na cmentarzu wojskowym w Krakowie (kwatera 6-płn-1). mały|Grób płka Jerzego Kossowskiego na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty Postać pułkownika Kossowskiego, jednego z najlepszych pilotów polskiego lotnictwa myśliwskiego, posłużyła jako pierwowzór postaci pułkownika Rossowskiego w książce Marcina Wrońskiego Skrzydlata trumna.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3945 – 8 kwietnia 1921 Krzyż Walecznych (czterokrotnie: 1921, 1922)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1987 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1831).Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 12, s. 371. Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Polowa Odznaka Pilota nr 4 (11 listopada 1928) Komandor Orderu Korony Rumunii (Rumunia)Janusz Kędzierski, Kossowski Jerzy, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom XIV/2, zeszyt 62, Polska Akademia Nauk, Wrocław – Warszawa – Kraków 1969, s. 315. Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, zezwolenie Naczelnika Państwa w 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208). Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Stanisława II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Stanisława z Mieczami III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza z Mieczami II klasy (Imperium Rosyjskie) Włoska Odznaka Pilota

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Janusz Kędzierski, Jerzy Kossowski (1892–1939), „Skrzydlata Polska” 1963 nr 30. Janusz Kędzierski, Kossowski Jerzy, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom XIV/2, zeszyt 62, Polska Akademia Nauk, Wrocław – Warszawa – Kraków 1969, s. 315. Bartosz Kruszyński, Kariery oficerów w II Rzeczypospolitej, Poznań 2011, . Jerzy Jędrzejewski, Polscy piloci doświadczalni, Biblioteka Historyczna Instytutu Lotnictwa 2014.

Kategoria:Absolwenci Michajłowskiej Szkoły Artylerii Kategoria:Kapitanowie Imperatorskiej Wojskowej Floty Powietrznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Grodnie (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Polową Odznaką Pilota Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Pierwowzory postaci literackich Kategoria:Piloci doświadczalni Kategoria:Pochowani na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polscy lotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Polscy piloci myśliwscy Kategoria:Pułkownicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1939