Antoni Grocholski herbu Syrokomla (ur. 7 czerwca 1767 w Tereszkach, zm. 22 kwietnia 1808 tamże) – komisarz Komisji Porządkowej Cywilno-Wojskowej województwa bracławskiego, rotmistrz kawalerii narodowej w 1789, konsyliarz konfederacji generalnej koronnej w konfederacji targowickiej w 1792Złota księga szlachty polskiej, r. XII, Poznań 1890, s. 147.. Marszałek guberni bracławskiej.
Życiorys Był starszym synem Franciszka Ksawerego Grocholskiego. 5 maja 1790 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława. 16 października 1793 odznaczony Orderem Orła Białego. Po śmierci ojca w wyniku podziału rodzinnego majątku objął dobra wołyńskie i Tereszki, w których zgromadził pokaźną bibliotekę i galerię obrazów obejmującą ponad 500 płócien mistrzów malarstwa włoskiego, francuskiego holenderskiego i flamandzkiego.
W 1798 zawarł małżeństwo z Eleonorą Bierzyńską, podkomorzanką kijowską, które jednak zakończyło się rozwodem w 1801. Znany był ze swobodnego stylu bycia i licznych miłostek.
10 kwietnia 1805 wydał Ustawy dla Rolników Dóbr klucza Tereszkowskiego głoszące uwolnienie poddanych od robocizn i zawierające obietnicę pełnej dziedzicznej własności ziemi i zabudowań. Do pełnego wprowadzenia i utrwalenia zapowiadanych reform nie doszło jednak z powodu śmierci Antoniego. Zmarł po krótkiej chorobie w rodzinnych Tereszkach, 3 maja 1808 pochowany został w grobach rodzinnych pod kościołem oo. dominikanów w Winnicy. Wobec bezpotomnej śmierci Antoniego jego majątek odziedziczył młodszy brat Jan Nepomucen, który do sprawy projektowanych reform już nie powróciłPolski Słownik Biograficzny tom VIII, wyd. 1959–1960, s. 584
Przypisy
Bibliografia Lwowska Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka NAN Ukrainy. Oddział Rękopisów. Zespół (fond) 141. Dział (opis) I 107. Akta konfederacji województwa wołyńskiego 1792 (targowickiej), k. 1297. Rodzina, herbarz szlachty polskiej, t. IV, Warszawa 1907, s. 379. Zaginiony podczas II wojny światowej portret Antoniego Grocholskiego
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Antoni Grocholski Kategoria:Komisarze Komisji Porządkowych Cywilno-Wojskowych Kategoria:Konsyliarze konfederacji generalnej koronnej (konfederacja targowicka) Kategoria:Marszałkowie guberni bracławskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Rotmistrzowie kawalerii narodowej Kategoria:Urodzeni w 1767 Kategoria:Zmarli w 1808