Sistotrema Fr. (wielozarodniczka) – rodzaj grzybów z rodziny kolczakowatych (Hydnaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hydnaceae, Cantharellales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Rodzaj Sistotrema utworzył Elias Fries w 1821 r. Gatunkiem typowym jest Sistotrema confluens Pers. 1794. Synonimy nazwy naukowej: Galziniella Parmasto, Heptasporium Bref., Hydnotrema Link, Sistotrema Raf., Urnobasidium Parmasto. Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 1977 r., wcześniej Franciszek Błoński opisywał należące do tego rodzaju gatunki pod nazwą palczak.
Charakterystyka Grzyby kortycjoidalne o owocniku rozpostartym lub siedzącym, miękkim, błonkowatym lub woskowatym. Hymenofor gładki, grudkowaty odontoidalny lub poroidalny. System strzępkowy monomityczny, strzępki zwykle cienkościenne, zwykle ze sprzążkami, ale kilka gatunków ma strzępki z prostymi przegrodami, na przegrodach często występują charakterystycznie oleiste ampułki. Czasami występują cystydy. Podstawki nieregularne, głównie 6–8-sterygmowe. Bazydiospory o różnym kształcie, gładkie, cienkościenne nieamyloidalne.
Sistotrema charakteryzuje się nieregularnymi podstawkami, zwykle z 6–8 sterygmami i strzępkami z oleistą zawartością. Do rodzaju tego należą grzyby naziemne i grzyby nadrzewne, ale ostatnio odkryto także, że niektóre z nich to grzyby mykoryzowe. Filogenetycznie Sistotrema jest taksonem polifiletycznym, blisko spokrewnionym z Hydnum, Clavulina i Membranomyces. Badania genetyczne wykazały, że wśród pieprznikowców nie ma potwierdzonych grzybów powodujących białą lub brunatną zgniliznę drewna. Białą zgniliznę powodują peroksydazy klasy II, ale jak dotąd nie wykryto ich u pieprznikowców. Franz Oberwinkler twierdzi, że S. brinkmannii jest porostem.
Gatunki występujące w Polsce: Sistotrema alboluteum (Bourdot & Galzin) Bondartsev & Singer 1941 – wielozarodniczka kremowożółta Sistotrema albopallescens (Bourdot & Galzin) Bondartsev & Singer 1941 Sistotrema athelioides Hallenb. 1984 Sistotrema biggsiae Hallenb. 1984 – wielozarodniczka oleistostrzępkowa Sistotrema brinkmannii (Bres.) J. Erikss. 1948 – wielozarodniczka gruzełkowata Sistotrema confluens Pers. 1794 – wielozarodniczka kapeluszowa Sistotrema coroniferum (Höhn. & Litsch.) Donk 1956 – wielozarodniczka koronowa Sistotrema coronilla (Höhn.) Donk ex D.P. Rogers 1935 – wielozarodniczka białobrązowa Sistotrema diademiferum (Bourdot & Galzin) Donk 1956 Sistotrema efibulatum (J. Erikss.) Hjortstam 1984 Sistotrema epiphyllum Stalpers, Stielow & B. de Vries 2014 Sistotrema oblongisporum M.P. Christ. & Hauerslev 1960 – wielozarodniczka wydłużonozarodnikowa Sistotrema octosporum (J. Schröt. ex Höhn. & Litsch.) Hallenb. 1984 – wielozarodniczka ośmiozarodnikowa Sistotrema pinifoliae Boidin & Gilles 1994 Sistotrema porulosum Hallenb. 1984 – wielozarodniczka siateczkowata Sistotrema pteriphilum K.H. Larss. & Hjortstam 1986 Sistotrema raduloides (P. Karst.) Donk 1956 Sistotrema resinicystidium Hallenb. 1980 Sistotrema sernanderi (Litsch.) Donk 1956 – wielozarodniczka czterozarodnikowa Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody, Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów i innych.
Przypisy
Kategoria:Kolczakowate (grzyby)