thumb|Josipina Turnograjska Josipina Urbančič Turnograjska (ur. 9 lipca 1833, zm. 1 czerwca 1854 w Grazu) – słoweńska pisarka i poetka epoki romantyzmu
Rys biograficzny Josipina Turnograjska (1833-1854) przyszła na świat w mieście Turn w regionie Dolna Kraina. W domu uczyła się muzyki (bardzo dobrze grała na pianinie) oraz łaciny i greki. Była bardzo utalentowana językowo – języka francuskiego nauczyła się sama bez pomocy żadnego nauczyciela. Była bardzo dobrze wykształconą kobietą jak na tamte czasy. Jeden z jej nauczycieli – Lovr Pintarj zaszczepił w niej duch iliryzmu, dzięki niemu Josipina zaczęła pisać po słoweńsku. W roku 1850 zaręczyła się z Lovrem Tomanom – poetą i politykiem, który studiował w Gradcu (Zagrzebiu). Ze względu na odległość narzeczeni przez pewien czas mieli ze sobą tylko kontakt listowny. Ich korespondencja zawiera ponad tysiąc listów. W roku 1853 Josipina przeprowadziła się do Gradca, gdzie rok później zmarła z powodu odry i komplikacji przy porodzie. W chwili śmierci miała 21 lat. Została pochowana w Gradcu na cmentarzu świętego Lenarta.
Twórczość Josipina Turnograjska jest pierwszą słoweńską pisarką. Na jej twórczość duży wpływ miał jej nauczyciela Lovr Pintarj i jej narzeczony Lovr Toman. Pisała po słoweńsku, co w tamtych czasach było rzadkie. Na początku jej twórczość nie została dobrze przyjęta. Janez Trdina w liście do jej narzeczonego napisał: „Kobiety powinny stać przed piecem lub przed kołyską – a nie trzymać długopis! To nie jest dla nich zawód.” Później jednak przyznał, że twórczość Turnograjskiej zasługuje na uznanie. Josipina Turnograjska napisała 38 nowel. Na początku pisała prozę głównie o charakterze moralizatorskim i pouczającym, później jednak zaczęła rozwijać swój warsztat i tworzyła również dzieła o innej tematyce: historycznej, politycznej i społecznej. Swoje dzieła wydawała w „Slovenski čbeli” i „Zori”. Jednym z jej najsławniejszych opowiadań jest Nedolžnost in sila, która opowiada o miłości między mężczyzną z królewskiego rodu i dziewczyną z niższych warstw społecznych. Zachowane zostały trzy wiersze Turnograjskiej, nie napisała ich więcej, gdyż do swojej poezji miała bardzo krytyczny stosunek. Jeden z nich Noč na grobu został zainspirowany wizytą na grobie ojca pisarki.
Dzieła Żadne z jej dzieł jeszcze nie zostało przetłumaczone na język polski.
Proza:
Boris Carigrajski Patriarh Cesar v Ljubljani Domoljubje Donava Hoja iz Preddvora na Turn Izdajstvo in sprava Jelen Jesen Kakor bo božja volja, tako pa bo. Katarina, ruska carica Lep izgled ljubezni do sovražnikov Marul Moč vesti Na grobu Prešerna Nedolžnost in sila Nepoznani dvobojnik Nesrečen prepir Nikola Zrinji, največji slavjanski vojak Očetova kletev Petelin Poljski rodoljub Pomlad Popotnik Povračilo Razvaline Pustiga grada Rožmanova Lenčica Slavljanski mučenik Sodba Bretislavova Spitignejev in udova Sprava Svatoboj puščavnik Svoboda Svobodoljubna Slavjanka Trdoslav Vilica Vojvoda Ferdinand Brannšveigovski in francozki v vojski vjeti oficirji Zvestoba do smrti
Poezja:
Zmiraj krasna je narava Noč na grobu Smreka
Bibliografia Boža Krakar-Vogel, Darinka Ambrož, Vinko Cuderman Branja 2
Kategoria:Słoweńscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Słoweńscy poeci XIX wieku Kategoria:Urodzeni w 1833 Kategoria:Zmarli w 1854