Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica – zlikwidowany pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściu granicznym na granicy ze Związkiem Radzieckim.

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kuźnicy – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Republiką Białoruską.

Formowanie i zmiany organizacyjne W październiku 1945 Naczelny Dowódca WP nakazywał sformować na granicy 51 przejściowych punktów kontrolnychRozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 ().. W 1945 został utworzony Kolejowy Przejściowy Punkt Kontrolny I kategorii o etacie nr 8/10 w strukturach 6 Oddziału Ochrony Pogranicza. Nosił numer 20. Obsada PPK składała się z 33 żołnierzy i 3 pracowników cywilnych.

21 września 1946 Przejściowy Punkt Kontrolny Koźnica został włączony w struktury 6 Białostockiego Oddziału WOP w Białymstoku.

W 1947 przejściowe punkty kontrolne (PPK) przyjęły nazwę granicznych placówek kontrolnych (GPK). 1 kwietnia 1948 przemianowano pododdział na Graniczną Placówkę Kontrolną Ochrony Pogranicza nr 28 Czeremcha (28 GPK OP Kuźnica – kolejowo-drogowa) i w strukturach 11 Brygady OP a od 1 stycznia 22 Brygadzie WOP w Białymstoku

Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica została utworzona w 1953 w Chreptowcach.

Rozkazem organizacyjnym z 16 czerwca 1956 dowódca Wojsk Wewnętrznych zarządził reorganizację Wojsk Ochrony Pogranicza. Na mocy niniejszego rozkazu rozwiązano 22 Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza, w jej miejsce utworzono dwie samodzielne jednostki: Grupę Manewrową Wojsk Ochrony Pogranicza i Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Białystok. W skład Samodzielnego Oddziału Zwiadowczego Wojsk Ochrony Pogranicza Białystok weszła Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica.

Z dniem 1 maja 1957 na bazie 22 Brygady WOP sformowano 22 Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza w którego skład weszła Graniczna Placówka Kontrolna KuźnicaZarządzenie DWW nr 07/WW z 24.04.1957 ().. W listopadzie 1959 nadano 22 Oddziałowi WOP nazwę regionalną: 22 Białostocki Oddział Wojsk Ochrony PograniczaZarządzenie MSW nr 203/59/WW z 27.11.1959 (). w którego strukturach była Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica (kolejowa).

1 lipca 1965 WOP podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy. 15 października 1965 GPK weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej i kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW.

W 1968 GPK została przeniesiona do Kuźnicy.

1 października 1971 WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwowej.

Na mocy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 29 stycznia 1976 zniesiono 22 Białostocki Oddział, a w jego miejsce utworzono Podlasko-Mazurską Brygadę WOP i GPK Kuźnica weszła w jej struktury, tak funkcjonowała do 15 maja 1991.

W kwietniu 1991 Graniczna Placówka Kontrolna Kużnica Białostocka była w strukturach Podlasko-Mazurskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza.

Straż Graniczna: Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kuźnicy (GPK SG w Kuźnicy).

W ramach reorganizacji struktur Straży Granicznej związanej z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego 2 stycznia 2003 ochraniany przez Strażnicę Straży Granicznej w Sokółce (Strażnica SG w Sokółce) odcinek granicy wraz z obsadą etatową, przejęła Graniczna Placówka Kontrolnej Straży Granicznej w KuźnicyZarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 13.12.2002 zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk..

Jako Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kuźnicy funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 i 24 sierpnia 2005 Ustawą z 22 kwietnia 2005 O zmianie ustawy o Straży Granicznej...W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (). została przekształcona na Placówkę Straży Granicznej w Kuźnicy (PSG w Kuźnicy).

Ochrona granicy Straż Graniczna: W roku 2002, po stronie białoruskiej na długości 157 km ochraniał granicę Grodzieński Oddział Wojsk Pogranicznych.

2 stycznia 2003 Graniczna Placówka Kontrolna SG w Kuźnicy przejęła pod ochronę odcinek granicy państwowej, po rozformowanej Strażnicy SG w Sokółce. thumb|Granica polsko-białoruska, znaki gran. nr 1670 (sierpień 2009) Od 3 października 2003 Graniczna Placówka Kontrolna SG w Kuźnicy ochraniała odcinek granicy państwowej: Od znaku granicznego nr 1695 do znaku granicznego nr 1660.

Podległe przejścia graniczne Kuźnica Białostocka-Bruzgi (drogowe) od 09.1990 Kuźnica Białostocka-Grodno (kolejowe).

Wydarzenia 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe. Straż Graniczna: 1994 – funkcjonariusze GPK SG w Kuźnicy udaremnili wywóz 300 pojazdów na przejściu granicznym Kuźnica Białostocka-Bruzgi. 1996 – październik, w wyniku wspólnych działań prowadzonych przez Wydział do Walki z Zorganizowaną Przestępczością KWP oraz funkcjonariuszy Inspektoratu SG zostało zatrzymanych 9 funkcjonariuszy z GPK SG w Kuźnicy. Prawdopodobnie wszyscy zamieszani byli w ułatwianie przemytu kradzionych samochodów.

Sąsiednie strażnice Strażnica SG w Nowym Dworze ⇔ Strażnica SG w Krynkach – 2.01.2003 Strażnica SG w Nowym Dworze ⇔ Strażnica SG w Szudziałowie – 3.10.2003.

Dowódcy/komendanci granicznej placówki kontrolnej Zdzisław Powojewski (23.09.1959–07.09.1961) mjr Zdzisław Powojewski (4.08.1962–31.10.1968) mjr Feliks Massalski mjr Preis mjr/ppłk Edward Bednarczyk (był 1.01.1991) Komendanci GPK SG: kpt. SG/ppłk SG Jerzy Karpienko (16.05.1991–23.08.2005) – do przekształcenia.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Graniczne placówki kontrolne Wojsk Ochrony Pogranicza Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica Kategoria:GPK Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP Kategoria:Pododdziały Białostockiego Oddziału WOP Kategoria:Przejściowe punkty kontrolne Kategoria:Graniczne placówki kontrolne Straży Granicznej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2005