thumb|Grób Jana Ryżewskiego na cmentarzu powązkowskim w Warszawie Jan Ryżewski (ur. 29 marca 1926 w Trabach – zm. 24 lipca 2008 w Warszawie) – polski patofizjolog, profesor nauk medycznych, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, członek Armii Krajowej.

Życiorys Brał udział w konspiracji na Wileńszczyźnie, jako członek AK uczestniczył w wyzwoleniu Wilna, ukrywał się przed obławą NKWD.

W latach 1945–1950 studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie (obecnie jest to Warszawski Uniwersytet Medyczny). W 1951 uzyskał dyplom lekarza. Podczas studiów rozpoczął pracę w Zakładzie Patologii Ogólnej i Doświadczalnej pod kierunkiem profesora Juliana Walawskiego. W 1955 uzyskał stopień doktora, a w 1960 doktora habilitowanego. Tytuł profesora nauk medycznych nosił od 1967 – w 1967 tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1977 profesora zwyczajnego.

W 1967 przy Instytucie Reumatologii w Warszawie powstał Zakład Patofizjologii i Immunologii, który prof. Ryżewski współtworzył i którym następnie kierował do 1996. W latach 1983–1988 był zastępcą dyrektora ds. nauki w Instytucie Reumatologicznym, a w latach 1988-1996 r. jego dyrektorem.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 136, rząd 6, miejsce 28).

Jego żoną była prof. Alicja Ryżewska.

Dorobek naukowy Specjalizował się w takich dziedzinach jak patofizjologia i neuroimmunomodulacja.

W swoich pracach opisywał proces regulacji podstawowych czynności ustroju przez autonomiczny układ nerwowy. Prowadził także badania nad kompensacyjnym działaniem układu nerwowego w ostrej chorobie popromiennej, a także nad immunosupresyjnym działania cysteiny. Jego badania doprowadziły do identyfikacji kaskady molekularnej przenoszenia sygnałów z aktywowanych receptorów cholinergicznych do wnętrza komórek immunoreaktywnych i mechanizmu uwalniania w nich jonów wapnia.

W połowie lat osiemdziesiątych wykazał istnienie cholinergicznych receptorów muskarynowych i nikotynowych w błonie limfocytów. Brał również udział w późniejszych badaniach, które doprowadziły do wykrycia tych receptorów w monocytach i granulocytach obojętnochłonnych; jak również w kolejnych badaniach, w których zidentyfikowane zostały podtypy receptorów cholinergicznych w tych komórkach.

Wypromował 15 doktorów i patronował czterem przewodom habilitacyjnym. Dwóch jego doktorantów (w tym prof. Włodzimierz Maśliński)) zostało profesorami.

Był współredaktorem i współautorem podręcznika Patofizjologia (wraz z prof. Sławomirem Maślińskim). Wydał ponad 200 publikacji.

Członkostwa Polskie Towarzystwo Immunologiczne Towarzystwo Naukowe Warszawskiego Transplantation Society Polskie Towarzystwo Fizjologiczne (od 1949) Societe Belge de Physiologie et de Pharmacologie (od 1958) Komitet Nauk Fizjologicznych Polskiej Akademii Nauk (od 1969), którego w latach 1969-1977 - przez trzy kadencje - był przewodniczącym Polska Akademia Nauk - od 1989 roku był członkiem korespondentem, a od 2007 członkiem rzeczywistym tejże instytucji oraz innych rad naukowych w różnych jednostkach badawczo-rozwojowych.

Nagrody nagrody Ministra Zdrowia, Sekretarza PAN, Państwowej Rady ds. Pokojowego Wykorzystywania Energii Atomowej oraz Wydziału Nauk Medycznych PAN, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za zasługi dla nauki i kraju Złoty Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Krzyż Armii Krajowej, Krzyż Partyzancki, Medale za Zasługi dla Obronności Kraju Krzyże Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla rozwoju medycyny

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Polscy patolodzy Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2008 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie