Rafał Krzysztof Gurowski herbu Wczele (ur. 21 czerwca 1716 w Kościelcu koło Koła, zm. 8 kwietnia 1797 w Dryżynie) – kasztelan gnieźnieński, kaliski, przemęcki i ostatni kasztelan poznański, kawaler Orderu Orła Białego.
Rodzina Ojciec Rafała, Melchior Hieronim Gurowski (1686–1756) pełnił urząd kasztelana poznańskiego. Matka, Zofia z Przyjemskich, córka chorążego kaliskiego zajmowała się domem i wychowaniem dzieci. Będąc wdową po kasztelanie kaliskim Adamie Gruszczyńskim była wpływową i szanowaną osobą. Urodził się w rodzinie wielodzietnej. Miał 16 rodzeństwa. Ponad połowa zmarła we wczesnym dzieciństwie. Wieku dorosłego dożyli: Władysław Roch (1717–1790), marszałek wielki litewski, Aleksander (1719–1779), podkomorzy gnieźnieński Melchior (1738–1794), najmłodszy z rodzeństwa, proboszcz gnieźnieński, oficjał i sekretarz królewski i siostra Teresa Apolonia, późniejsza żona Macieja Potockiego.
W 1752 roku poślubił Ludwikę Magdalenę Urszulę Tworzyańską (1735–1779), córkę kasztelana przemęckiego Jana Tworzyańskiego (zm. 1765). Z małżeństwa urodziło się sześcioro dzieci: Jadwiga (zm. 1761), Jan Nepomucen (1764–1791), Władysław (1769–1818), Rozalia (zm. 1792) i Weronika (zm. 1783). Córka Rafała, Melchiora Katarzyna Józefa Gurowska poślubiła generała ziemiańskiego i starostę inowrocławskiego Kazimierza Albina Sokołowskiego. Jeden z synów Jan Nepomucen (1764–1791) odznaczał się gwałtownym charakterem. Za zabójstwo pułkownika Bolesza został skazany na banicję. Uzyskał tytuł hrabiego od króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II dnia 5 listopada 1787 roku.
Pełnione urzędy W młodości oficer wojska francuskiego. Walczył pod Fontenoy (1745). Pełnił obowiązki starosty kolskiego (1745) oraz brdowskiego (1758). Czterokrotnie piastował urząd kasztelana, w różnych miastach Polski. Był członkiem konfederacji generalnej 1764 rokuKonfederacya Generalna Koronna Po doszłym Seymie Convocationis Zaczęta w Warszawie Dnia 23. Czerwca Roku Pańskiego 1764. Ręką J. O. Xcia Jmci Prymasa Korony Polskiey [...] Stwierdzona, [b.n.s]. Był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku i posłem na sejm elekcyjny z województwa kaliskiegoAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 53.. W latach 1764–1782 sprawował urząd kasztelana przemęckiego. Członek konfederacji 1773 roku, podpisał się na pierwszym zniszczonym egzemplarzu aktu konfederacji, następnie 16 kwietnia 1773 roku złożył przyrzeczenie (sponsję), że podpisze ponownie konfederacjęRyszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 559.. Od 1782 do 1786 był kasztelanem gnieźnieńskim, później kaliskim (1786–1790) i ostatnim kasztelanem poznańskim (1790–1795). Oprócz tych stanowisk był kandydatem na stanowisko kasztelana łęczyckiego 1776 wojewodę kaliskiego 1778 i wojewodę poznańskiego 1781. W 1750 roku nabył wójtostwo w Trześniewie, w powiecie konińskim. Od 1766 sołtys Czołowa. Był szambelanem króla Augusta III. Za zasługi został odznaczony Orderem Orła Białego (1783) i Orderem Św. Stanisława (1772).
Był osobą głęboko religijną i gorliwym obrońcą jezuitów. Zasłużony jako fundator kościołów w Wyszynie i Kościelcu. Ufundował pomnik Św. Jana Nepomucena w Kościelcu. Z charakteru człowiek dbający wyłącznie o swoje interesy, całkowicie obojętny na sprawy ojczyzny. Wchodził w skład delegacji do zatwierdzenia pierwszego rozbioru Polski 1772. W swych dobrach zmuszał chłopów do odrabiania pańszczyzny w dniach wolnych od niej.
W 1776 roku została wydana "Mowa jaśnie wielmożnego pana Gurowskiego kasztelana przemęckiego w Senacie dnia 10 września 1776".
Został pochowany w klasztorze ojców Bernardynów pod wezwaniem Św. Józefa we Wschowie, gdzie zachowały się epitafia nagrobne kasztelana i jego rodziny.
Przypisy
Bibliografia Adam Boniecki, "Herbarz Polski", (tom VII, str. 198-202, Gurowscy herbu Wczele) "Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana", Saturnina Sikorskiego, (wyd 1892–1914, tom 27 ,str. 99-100)
Linki zewnętrzne Biografia z wizerunkiem - Grzeszny żywot pewnego hrabiego Rys Biograficzny Mowy i pisma Rafała Gurowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie konfederacji Adama Ponińskiego 1773 Kategoria:Członkowie konfederacji Czartoryskich (1764) Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo kaliskie) Rafał Gurowski Kategoria:Kasztelanowie kaliscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Kasztelanowie gnieźnieńscy (województwo gnieźnieńskie) Kategoria:Kasztelanowie poznańscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Kasztelanowie przemęccy Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – oficerowie armii Królestwa Francji Kategoria:Posłowie na sejm elekcyjny 1764 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo kaliskie) Kategoria:Starostowie kolscy Kategoria:Szambelanowie Augusta III Sasa Kategoria:Urodzeni w 1716 Kategoria:Zmarli w 1797 Kategoria:Polscy hrabiowie Królestwa Prus Kategoria:Ludzie urodzeni w Kościelcu (powiat kolski)