Zdzisław Marian Kościański (ur. 1958) – polski historyk, regionalista, pisarz i doktor nauk humanistycznych.
Życiorys Absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1982). Początkowo pracował jako nauczyciel historii w Szkole Podstawowej nr 1 w Nowym TomyśluS. Kupiec, … jestem obciążony historią – rozmowa z drem Zdzisławem Kościańskim o prawdzie historycznej, narodowej pamięci, mitach dotyczących kawalerii, mediach i zobowiązaniach moralnych, Przegląd Nowotomyski. Kwartalnik Społeczno-kulturalny, 14(2010), s. 65, 71. Przez lata związany z poznańskim Kuratorium Oświaty, w którym pracował w latach 1990-2008. Członek Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918–1919https://pw.ipn.gov.pl/download/163/31992/100latpamieciiobchodow.pdf, przewodniczący Komisji Historycznej i Archiwalnej ZG TPPW. Członek nadzwyczajny Instytutu im. gen. Stefana „Grota” Roweckiego w LesznieS. Kupiec, … jestem obciążony historią – rozmowa z drem Zdzisławem Kościańskim o prawdzie historycznej, narodowej pamięci, mitach dotyczących kawalerii, mediach i zobowiązaniach moralnych, Przegląd Nowotomyski. Kwartalnik Społeczno-kulturalny, 14(2010), s. 65.
Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskał w 2000 roku na podstawie pracy doktorskiej: Organizacja i działania wojenne samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku, napisanej pod kierunkiem Bogusława Polaka. W 2009 roku ukazała się książka: Organizacja i działania wojenne samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku. Wybrane przykłady działań bojowych samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku, która jest skróconą wersją rozprawy doktorskiej, uzupełnioną o najnowszą literaturęZ. Kościański, Organizacja i działania wojenne samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku. Wybrane przykłady działań bojowych samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku, Leszno 2009.
Autor blisko 500 publikacji naukowych i popularnonaukowych w tym kilkunastu książek. Obszar jego zainteresowań stanowi historia Polski pierwszej połowy XX wieku, w szczególności dzieje kawalerii, powstania wielkopolskiego 1918–1919 oraz Wielkopolski. Inicjator wielu sesji naukowych i popularnonaukowych również adresowanych do młodzieży; moderator licznych wystaw m.in. „Kawaleria polska 1918–1947”, „Nowotomyślanie w wojnie 1939 roku”, „Powstanie Wielkopolskie 1918–1919”. Opracował wiele biogramów powstańców m.in. na łamach zbiorowych biografii wydawanych przez Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, pod tytułem Powstańcy wielkopolscy… Biogramy uczestników powstania wielkopolskiego 1918/1919. Zaprojektował herb gminy Kuślin.
W 2000 r. wyróżniony statuetką "Dobosz Powstania Wielkopolskiego", przyznawaną przez Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. W 2018 r. został laureatem nagrody honorowej „Świadek Historii” przyznanej przez Instytut Pamięci Narodowej.
Medale i odznaczenia Brązowy Krzyż Zasługi (2007), Złoty Krzyż Zasługi (2015), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2022) Medal Komisji Edukacji Narodowej (2004), Medal „Pro Patria” (2014), Odznaka honorowa „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” (2008), "Dobosz Powstania Wielkopolskiego" od ZG TPPW (2000), Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych” (2011).
Publikacje 18 Pułk Ułanów Pomorskich w wojnie obronnej 1939 roku, Grudziądz 2006. Bitwa nad Bzurą, GROT. Zeszyty historyczne, 3(2000). "Dowborczycy". Uwagi i refleksje w 95. rocznicę sformowania I Korpusu Polskiego w Rosji przez gen. broni Józefa Dowbor-Muśnickiego oraz o generale Michale Milewskim – dowborczyku, dowódcy późniejszego frontu zachodniego Powstania Wielkopolskiego, Wielkopolski Powstaniec, Poznań (18)2012. Kawaleria i kawalerzyści II Rzeczypospolitej a order wojenny Virtuti Militari, [w:] Kawalerowie Virtuti Militari (1792–1945). Materiały z ogólnopolskiej konferencji naukowej, red. B. Polak, Koszalin 1993. Kawaleria Korpusu Ochrony Pogranicza w latach 1924–1939, Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej, (149)1995. Kawaleria polska na Grodzieńszyczyźnie w walce z wojskami sowieckimi, Wiadomości nowotomyskie, (5)1992. Lwówecko-posadowski rodowód 16 (2) pułku ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicz-Dreszera, Lwówek 1999. Nowotomyska lista katyńska: historia i pamięć, Nowy Tomyśl 2010. Organizacja i działania wojenne samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku. Wybrane przykłady działań bojowych samodzielnej kawalerii polskiej w 1939 roku, Leszno 2009. O tych Wielkopolanach nie wolno było pamiętać…, Opalenica 2008. [pod redakcją z Bogumiłem Wojcieszakiem] Trzeba było pójść... Powiat Nowotomyski 1918–1919. Historia i pamięć, Nowy Tomyśl 2010. [pod redakcją z Zenonem Wartelem] Zachowane mogiły powstańców wielkopolskich poległych i zmarłych w czasie walk powstańczych 1918/1919, Poznań 2003. [współautor z Eligiuszem Tomkowiakiem] Bukowianie w Powstaniu Wielkopolskim 1918–1919, Buk 2008. [współautor z Eligiuszem Tomkowiakiem] Mieszkańcy gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim w latach 1918–1919, Dopiewo 2009. [współautor z Eligiuszem Tomkowiakiem] Niepodległościowe tradycje gminy Rakoniewice, Rakoniewice 2010.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 Kategoria:Ludzie związani z Nowym Tomyślem Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych” Kategoria:Polscy historycy wojskowości Kategoria:Polscy regionaliści Kategoria:Urodzeni w 1958