Wojciech Henryk Sady (ur. 19 czerwca 1952 w Lublinie) – polski filozof nauki, historyk idei, profesor nauk humanistycznych.
Biogram Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie (1971). Od 1971 do 1977 na Uniwersytecie Warszawskim studiował fizykę, ale pochłonęły go poszukiwania religijne (wielki wpływ wywarło na niego nauczanie Jiddu Krishnamurtiego), a później dociekania filozoficzne (najbliższe mu były obie filozofie Ludwiga Wittgensteina, a także uhistoryczniona filozofia nauki Thomasa Kuhna). Pod koniec studiów związał się z Klubem Otryckim, budującym i prowadzącym w Bieszczadach Chatę Socjologa. Po studiach przez trzy lata pracował w szkołach średnich w Poznaniu. W 1980 obronił napisaną pod kierunkiem Jana Sucha pracę doktorską Kontekst odkrycia naukowego, jej główne idee zawarł w dwóch artykułach ogłoszonych w „Studiach Filozoficznych”. W latach 1980–1982 wykładał filozofię w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Koszalinie, po czym został pracownikiem technicznym w Instytucie Filozofii UAM.
Wraz z kolegami z Kolegium Otryckiego od 1982 do 1990 r. redagował filozoficzno-socjologiczny dwumiesięcznik „Colloquia Communia”. Przez cztery lata nauczał filozofii w Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, a następnie na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od marca 1991 do czerwca 1992 pracował na Wydziale Chemii University of Alabama. Wkrótce odbył na Wydziale Nauk Społecznych UAM kolokwium habilitacyjne, którego podstawę stanowiła rozprawa Racjonalna rekonstrukcja odkryć naukowych. W latach 1993–2004 nauczał filozofii w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu, zaś na pierwszym etacie od 1995 do 2004 pracował w nowo powołanym Instytucie Filozofii Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego w Zielonej Górze, przekształconej w 2001 po fuzji z Politechniką Zielonogórską, w Uniwersytet Zielonogórski. W 2001 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. W latach 2004–2011 wykładał w Instytucie Filozofii UMCS. Od 2011 do 2021 był profesorem zwyczajnym w Instytucie Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Od października 2021 pracuje w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Śląskiego.
Przetłumaczył m.in. książki Bertranda Russella, Ludwiga Wittgensteina, Imre Lakatosa, Michaela Dummetta i Jiddu Krishnamurtiego.
Jest autorem serii książek o wspólnym tytule Dzieje religii, filozofii i nauki. W latach 2012–2014 kierował pracami nad Polskim Indeksem Filozoficznym. Zainspirowany teorią kolektywów myślowych i stylów myślowych Luwika Flecka stara się ją propagować i stosuje we własnych badaniach nad historią nauki i religii.
Prowadzi witrynę internetową Dzieje religii, filozofii i nauki, a od 2021 roku na swoim kanale na platformie YouTube zamieszcza cykle wykładów o historii nauk przyrodniczych, naukowym obrazie świata i historii religii objawionych.
W 2014 został odznaczony Złotym Krzyżem ZasługiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 września 2014 r. o nadaniu odznaczeń ()..
Życie prywatne Syn Marianny (1930–2005) i Henryka (1927–2014). Ojciec Lecha (ur. 1984) oraz Rebeki (ur. 2005).
Książki i ważniejsze artykuły Procedury badawcze w naukach empirycznych. „Studia Filozoficzne” nr 5, 117–131, 1980. O mechanizmie rewolucji naukowych. „Studia Filozoficzne” nr 4, 3–16, 1981. Co to znaczy, że coś istnieje? „Studia Filozoficzne” nr 11–12, 3–20, 1982. Racjonalna rekonstrukcja odkryć naukowych. Wyd. UMCS, 1990. Wittgenstein: życie i dzieło. Daimonion, 1995. Dzieje religii, filozofii i nauki: od Talesa z Miletu do Mahometa. Wyd. Marek Derewiecki, 2010. "Ludwik Fleck", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2021 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = <https://plato.stanford.edu/archives/win2021/entries/fleck/>. z: Katarzyna Gurczyńska-Sady. Wielcy filozofowie współczesności. Wyd. Marek Derewiecki, 2012. Dzieje religii, filozofii i nauki: od Pico della Mirandoli do Miguela Serveta. Wyd. Marek Derewiecki, 2013. Spór o racjonalność naukową: od Poincarego do Laudana. Wyd. 2. Wyd. UMK, 2013. Dzieje religii, filozofii i nauki: od Eriugeny do Mikołaja z Kuzy. Wyd. Marek Derewiecki, 2014. Struktura rewolucji relatywistycznej i kwantowej w fizyce, Wyd. Universitas, 2020. z: Katarzyna Gurczyńska-Sady. Antropocen: szanse i zagrożenia, Wyd. Nauk. PWN, 2022. Dzieje religii, filozofii i nauki, t. 4. Od soboru trydenckiego do Kartezjusza. Wyd. Marek Derewiecki, 2023. z: Katarzyna Gurczyńska-Sady. Życie i filozofia Ludwiga Wittgensteina, Wyd. Nauk. PWN, 2024.
Serie wykładów dostępne na platformie Youtube
Na kanale Wojciecha Sadego na platformie Youtube dostępne są następujące serie wykładów.:
Historia nauk przyrodniczych dla humanistów Naukowy obraz świata u zarania III tysiąclecia dzieje religii objawionych Ludwig Wittgenstein: życie i filozofia wielcy filozofowie starożytnej Grecji Podstawy fizyki
Oprócz prowadzenia swojego kanału, Wojciech Sady współpracował także z innymi podmiotami internetowymi. Między innymi prowadził wykład dotyczący filozofii nauki dla Copernicus College oraz udzielał wywiadów Radiu Naukowemu prowadzonemu przez Karolinę Głowacką.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Wojciech Sady na YouTube Dzieje religii, filozofii i nauki Wojciecha Sadego
Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Polscy filozofowie nauki Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)
Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Urodzeni w 1952 Kategoria:Absolwenci Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego