thumb thumb Soreniec popielaty, obrost popielaty (Poeltonia grisea (Lam.) Poelt) – gatunek grzybów z rodziny obrostowatych (Physciaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Physciaceae, Caliciales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1789 Jean-Baptiste de Lamarck, nadając mu nazwę Lichen griseus. W 1965 r. Josef Poelt przeniósł go do rodzaju Physconia (soreniec), a w 2021 r. Sergei Yakovlevich Kondratjuk, László Lőkös i Jae Seoun Hur do rodzaju Poeltia. Tym samym obydwie nazwy polskie stały się niespójne z aktualną nazwą naukową. Niektóre synonimy naukowe:
Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski.
Morfologia Plecha listkowata, tworząca rozetki, lub nieregularna. Jest to plecha heteromeryczna z glonami protokokkoidalnymi. Osiąga średnicę do 8 cm, jest głęboko wcinana, jej odcinki o szerokości 1–3 mm zachodzą na siebie lub stykają się brzegami. Są płaskie lub wklęsłe i pokryte soraliami, ale bez izydiów. Górna powierzchnia plechy ma barwę od białawoszarej przez szarobrunatną do brunatnej i prawie zawsze jest biało lub niebieskawo oprószona. Dolna powierzchnia jest jasna lub brunatna i są na niej jasne, pojedyncze lub widełkowato rozgałęzione chwytniki. Reakcje barwne: plecha K– .
Białawe, żółtawe lub szare soralia mają tasiemkowaty kształt i występują na brzegach odcinków. W środkowej części plechy czasami łączą się z sobą. Lekanorowe apotecja występują bardzo rzadko. Mają średnicę do 2 mm i brunatne lub czarne i zazwyczaj przyprószone tarczki. Ich brzeżek plechowy jest karbowany i są na nim urwistki. W jednym worku powstaje po 8 dwukomórkowych, brunatnych i grubościennych zarodników o rozmiarach 23–25 × 14–17 μm.
Występowanie i siedlisko Występuje głównie na półkuli północnej: w Ameryce Północnej, Europie, Afryce Północnej i Azji (Rosja). Na półkuli południowej podano jego występowanie tylko w Republice Południowej Afryki. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju.
Rośnie na korze drzew, głównie liściastych, na korze drzew iglastych, na drewnie i na skałach wapiennych dużo rzadziej. Preferuje miejsca niezbyt zacienione, stąd też spotykany jest głównie na drzewach przydrożnych lub rosnących pojedynczo.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Obrostowate Kategoria:Porosty